تمیز کردن سمعک – راهنمای کامل و اصولی بدون آسیب زدن به سمعک

سمعک ابزاری حیاتی برای افرادی است که دچار کم شنوایی هستند و به‌عنوان پل ارتباطی آنها با دنیای پر جنب‌وجوش صدا عمل می‌کند که همانند هر قطعه ضروری دیگری، تضمین طول عمر و حداکثر عملکرد آن، مستلزم نگهداری و مراقبت منظم از این وسیله است. خواه از سمعک داخل گوش (ITE)، پشت گوش (BTE) یا داخل کانال (ITC) استفاده کنید، نمی‌توان اهمیت نگهداری و تمیز کردن سمعک را نادیده گرفت.

درک اصول اولیه مراقبت و شست‌وشوی سمعک در منزل می‌تواند به شما کمک کند تا دستگاه خود را به‌صورت کارآمد حفظ کرده و به یک ارتباط شفاف و کیفیت بالای در زندگی دست پیدا کنید.

در این مقاله به بررسی علل اهمیت نظافت سمعک، نحوه تمیز کردن سمعک، نکات مهم هنگام نظافت سمعک و کارهای ممنوعه در تمیز کردن سمعک خواهیم پرداخت.

تحقیقاتی که در سال‌های اخیر انجام شده‌اند، نشان می‌دهند که افزایش آلودگی‌هایی که در کانال گوش وجود دارد و استفاده از سمعک آنها را به‌وجود آورده، می‌تواند منجر به تحریک و عفونت گوش شود.

سمعک به‌صورت مرتب در معرض:

• عرق
• جرم گوش
• پوست مرده
• کثیفی و گرد و غبار

قرار می‌گیرد.

سمعک، وسیله‌ای است که به‌صورت منظم استفاده شده و تقریباً همیشه در داخل گوش قرار دارد. این دستگاه‌ها به دلیل موقعیتی که دارند، دارای آلودگی و ذراتی هستند که می‌توانند میکروفون و سایر قسمت‌ها را مسدود کرده و عملکرد صحیح سمعک را مختل کنند. در مواردی علت کم شدن صدای سمعک یا حتی علت صدای خش خش سمعک نیز می‌تواند ناشی از وجود این آلودگی‌ها باشد.

تجمع جرم گوش، آلودگی و رطوبت یکی از رایج‌ترین مواردی است که برای سمعک‌ها رخ می‌دهد. اگر سمعک تمیز نشود ممکن است، دچار مشکل و اختلال شود؛ در نتیجه، استفاده از یک روال تمیز کردن سمعک برای حفظ عملکرد مطلوب سمعک ضروری است.

در اینجا چند دلیل برای تمیز کردن سمعک به‌صورت منظم آورده شده است:

✅ سمعک همیشه با گوش در تماس است و در معرض عرق، چربی‌های بدن و جرم گوش قرار دارد.

✅ بلندگوها و میکروفون‌های سمعک در صورت تمیز نشدن ممکن است، مسدود شده و در نتیجه کیفیت صدا پایین بیاید. اگر سمعک‌ها به‌صورت منظم تمیز نشوند، آلودگی موجود در آن در نهایت می‌تواند به سمعک آسیب رسانده و آن را دچار اختلال کند.

✅ گوش در تابستان بیشتر عرق کرده و به‌دلیل وجود رطوبت بیشتر ممکن است، سمعک آسیب ببیند. بنابراین در هوای مرطوب یا گرم، ضروری است که سمعک خود را بیشتر تمیز کرده و از جعبه رطوبت‌گیر برای خشک کردن آنها استفاده کنید.

✅ همچنین، وجود نظم و یک برنامه روتین برای تمیز کردن سمعک می‌تواند از ایجاد عفونت در گوش جلوگیری کند. از آنجایی که سمعک در گوش قرار می گیرد، اگرسمعکی به‌موقع تمیز نشود، باعث تجمع باکتری در آن شده و منجر به ایجاد بثورات پوستی و عفونت خواهد شد.

✅ تمیز کردن منظم سمعک مزایای زیادی دارد. استفاده از یک روال تمیز کردن مداوم می‌تواند ازبروز آسیب جلوگیری کرده، کیفیت صدا را حفظ و طول عمر آن را افزایش دهد.

بسته به نوع سمعکی که استفاده می‌کنید، به ابزارها یا روش‌های مختلفی نیاز است تا مطمئن شوید که سمعک شما تمیز بوده و به‌درستی کار می‌کند. در بخش بعد به بررسی مراحل تمیز کردن انواع سمعک خواهیم پرداخت.

انواع مختلفی از سمعک وجود دارد، همانند:

• سمعک داخل گوش
• سمعک داخل کانال
• سمعک نامرئی
• سمعک کاملاً داخل مجرا
• سمعک پشت گوش

که تمیز کردن آنها با یکدیگر متفاوت بوده اما، نکاتی وجود دارد که برای همه مدل‌ها و سبک‌های سمعک یکسان بوده و استفاده می‌شود که عبارت اند از:

✅ هنگام تمیز کردن پورت‌ها و دهانه‌ها، سمعک را وارونه کنید.

✅ محفظه باتری را شب و هنگام خواب باز کنید؛ این کار، عمر باتری را افزایش داده و اجازه می‌دهد تا محفظه هوا از آن خارج شود.

✅ هنگام تعویض باتری، محفظه باتری را با برس تمیز کنید.

✅ در برخی از موارد ممکن است، استفاده از رطوبت‌گیر سمعک نیز مفید باشد، به‌خصوص اگر در آب‌و‌هوای مرطوب زندگی کرده، زمان زیادی را در خارج از منزل سپری  یا به شدت عرق می‌کنید. دو نوع رطوبت گیر سمعک وجود دارد. یک نوع آن یک شیشه پلاستیکی ساده با یک ماده خشک کننده است که رطوبت را در طول شب از سمعک بیرون می‌کشد.

نوع دیگر واحد خشک و ذخیره نام دارد که از نور ماورای بنفش و هوا برای خشک کردن و ضدعفونی کردن سمعک استفاده می‌کند. هر دو لوازم جانبی احتمالاً از طریق متخصص شنوایی یا به‌صورت آنلاین در دسترس هستند. برخی از کیس‌های شارژی نیز هنگام شارژ، رطوبت موجود در دستگاه‌ها را خارج می‌کنند.

در ادامه با نحوه تمیز کردن برخی از متداول‌ترین انواع سمعک‌ آشنا خواهیم شد.

برای تمیز کردن سمعک‌های پشت گوش (BTE) مراحل زیر را دنبال کنید:

1- سمعک را از گوش خود خارج کنید.

2- باید لوله را از بدنه سمعک جدا کرده، اما در ابتدا باید بررسی کنید که این نوع سمعک به‌صورت نخی است یا ضربه‌ای. راهنمای کاربری که همراه سمعک وجود دارد، باید نحوه حذف هر یک را توضیح داده باشد.

3- سمعک را رو به پایین نگه داشته و با استفاده از برس تمیز کننده، جرم گوش یا هر نوع آلودگی را از قسمت‌های بیرونی دستگاه به‌آرامی پاک کنید. حتماً کاور گیرنده و میکروفون را همراه داشته باشید.

4- از یک حلقه یا حلقه موم برای حذف هرگونه تجمع موم یا آلودگی‌هایی که با مسواک زدن جدا نشده اند، استفاده کنید.

5- دهانه‌های میکروفون روی دستگاه را با برس تمیز کنید. اگر دستگاه شما یک میکروفون دارد، معمولاً نزدیک اتصال لوله است. میکروفون‌های اضافی ممکن است، پشت سمعک و نزدیک به کنترل‌ها قرار گیرند.

6- لوله را از دستگاه خارج کرده و با فشار دادن دقیق آن، در تمام طول لوله تهویه، لوله را با ابزار تمیزکننده لوله، پاک کنید. پس از تکمیل عبور در یک جهت، پاک‌کننده را با یک پارچه نرم، پاک کرده و حرکت را معکوس و پاک‌کننده را از طریق لوله تهویه به‌سمت عقب بکشید.

7- قالب گوش را از دستگاه خارج کرده و طبق دستور سازنده آن را تمیز کنید. به‌صورت معمول، برای این بخش از سمعک می‌توان از خیساندن آن در آب گرم و صابون استفاده کرد، زیرا این قطعه از سمعک فاقد اجزای الکتریکی است. لوله، هر سه تا چهار ماه یکبار باید تعویض شود، گاهی اوقات اگر لوله سفت شود، زودتر از حد معمول باید آن را عوض کرد. تمیز کردن گوشواره‌ها و هواگیری روی قالب‌ها نیز می‌تواند به این امر بستگی داشته باشد که دریچه‌های هواکش روی قالب‌ها نصب شده باشند.

8- با استفاده از دمنده لوله گوش، هر گونه رطوبت یا زباله اضافی را به‌آرامی از قالب پاک کنید.

9- قالب گوش و لوله تهویه را با استفاده از میکروفیبر یا پارچه تمیز و نرم دیگری خشک کنید.

10 تمام اجزای باقیمانده سمعک را با میکروفیبر یا سایر پارچه‌های تمیز و نرم پاک کنید.

11- پس از خشک شدن تمام اجزا، قالب گوش و لوله را با دقت به سمعک متصل کنید.

12- تست کنید که سمعک هنوز درست کار می‌کند یا خیر. در صورت نیاز باتری‌ها را نیز بررسی و تعویض کنید.

13- دستگاه خود را در جعبه‌ای که توسط سازنده عرضه شده، نگهداری کرده یا از خشک‌کن‌های سمعک یا رطوبت‌گیر استفاده کنید.

استفاده از مراحل زیر برای تمیز کردن سمعک سبک داخل گوش (ITE) به شما کمک خواهد کرد:

1- سمعک را از گوش خود خارج کنید.

2- سمعک را رو به پایین نگه داشته و با استفاده از برس تمیز کننده، جرم گوش یا آلودگی موجود را از قسمت‌های بیرونی دستگاه و به‌آرامی پاک کنید. حتماً گیرنده، کاور میکروفون و قطعات تهویه را در آن قرار دهید.

3- از یک حلقه یا حلقه موم برای حذف هرگونه تجمع موم یا آلودگی‌هایی که با مسواک زدن جدا نشده اند، استفاده کنید.

4- از ابزار تمیز کردن لوله باریک با فشار دادن آن در تمام طول لوله تهویه استفاده کنید (مگر این که دستگاه مکش داشته باشید). پس از تکمیل عبور در یک جهت، پاک کننده را با یک پارچه نرم پاک کرده و حرکت را معکوس و پاک کننده را از طریق لوله تهویه به عقب بکشید.

5- برای تمیز کردن تمام سطح سمعک از یک میکروفیبر یا پارچه نرم دیگر استفاده کنید.

6- بررسی کنید که دستگاه پس از تمیز و خشک شدن همچنان کار می‌کند یا خیر. همچنین، زمان خوبی برای بررسی و تعویض باتری‌ها در صورت لزوم است.

7- دستگاه خود را در جعبه عرضه شده توسط سازنده نگهداری کنید؛ همچنین می‌توانید از خشک‌کن‌های سمعک یا رطوبت‌گیر استفاده کنید.

برای تمیز کردن سمعک‌های گیرنده در کانال (RIC) انجام مراحل زیر به شما کمک خواهد کرد:

1- سمعک را به‌آرامی مسواک بزنید تا هر گونه آلودگی از روی آن پاک شود.

2- از انگشت شست خود استفاده کنید تا به‌آرامی نوک گنبدی شکل سمعک را ماساژ داده تا امکان خارج کردن هر گونه ماده سرسختی که روی آن وجود دارد، فراهم شود.

3- کل سمعک را به‌آرامی و با استفاده از یک پارچه نرم پاک کنید.

بهتر است، بخش گنبدی سمعک را در صورتی که فرسوده شده، بدشکل شده یا در صورت وجود هر گونه تجمع یا انسدادی که قابل برداشتن نیست و در صورت نیاز تعویض کنید.

نکاتی که برای حفظ و نگهداری سمعک بسیار مهم است، عبارت اند از:

✅ بهترین مکان برای نگهداری از سمعک‌ها، داخل گوش است. در صورت امکان، سعی کنید، تمام روز از سمعک خود استفاده کنید. اگر آن را بیرون بیاورید و در جیب خود بگذارید، ممکن است به صورت تصادفی آن را در لباسشویی قرار دهید.

✅ از محل نگهداری که مناسب سمعک شما است، استفاده کنید. هنگامی که از سمعک استفاده نمی‌کنید، آن را خاموش کرده و درِ باتری آن را باز کنید. این کار سبب خواهد شد تا باتری‌ها بیشتر دوام بیاورند. بهترین مکان برای نگهداری سمعک شب هنگام در جعبه خشک یا کیت نگهداری خشک است. این مکان می‌تواند، یک وسیله الکترونیکی باشد که هوا را به گردش درآورده یا فقط می‌تواند، یک ظرف معمولی همراه با یک ماده خشک‌کننده داخل آن باشد.

✅ اگر سمعک شما خیس شد، آن را در جعبه خشک قرار دهید تا خشک شود. سمعک را به هیچ عنوان با سشوار خشک نکنید و در مایکروویو قرار ندهید، زیرا این کار به سمعک شما آسیب می‌رساند.

✅ سمعک خود را در نزدیکی منابع سرما یا گرما قرار ندهید؛ برای مثال، ماشین در یک روز گرم، نزدیک یک پنجره آفتابی یا در یخچال.

✅ سمعک خود را در حمام نگذارید. بخار حاصل از حمام می‌تواند، وارد سمعک شود. همچنین، زمانی که آن را در حمام نگه می‌دارید، خطر افتادن آن در آب بیشتر است.

✅ برخی از لوازم آرایشی و بهداشتی ممکن است، سبب تجمع آلودگی روی سمعک شده یا میکروفون آن را مسدود کنند که عبارت اند از افترشیو، کرم موبر، اسپری مو، ادکلن و عطر. بهتر است، قبل استفاده از این محصولات، سمعک خود را برداشته یا روی آن را بپوشانید. هنگام استفاده از سشوار در خانه یا آرایشگاه از سمعک استفاده نکنید.

✅ سمعک خود را دور از دسترس حیوانات خانگی قرار دهید. حیوانات خانگی شما ممکن است آن را جویده یا با آن بازی کنند.

✅ باتری‌ها را به‌صورت منظم تعویض کنید. اگر سمعک شما پر استاتیک به‌نظر می‌رسد، ممکن است به این معنا باشد که باتری‌ها مرطوب شده اند. در این حالت، باتری‌ها را عوض کرده و بررسی کنید که آیا مشکل همچنان وجود دارد یا برطرف شده است.

✅ به‌صورت منظم برای معاینه گوش به پزشک یا شنوایی سنج مراجعه کنید. طبق توصیه کارشناسان، افرادی که از سمعک استفاده می‌کنند، بهتر است، هر سه تا شش ماه یکبار گوش‌های خود را از نظر وجود جرم گوش بررسی کنند .

✅ رطوبت نیز می‌تواند میکروفون و گیرنده را از بین برده یا باعث خوردگی آنها شود. برای جلوگیری از آسیبی که رطوبت ممکن است، ایجاد کند، به نکات زیر دقت کنید:

✓ هنگام دوش گرفتن یا حمام کردن، شنا کردن یا گذراندن وقت در سونا یا اتاق بخار از سمعک خود استفاده نکنید.

✓ زمانی که در هوای مرطوب بیرون از منزل هستید از چتر استفاده کنید یا کلاه بپوشید.

✓ وقتی در آرایشگاه هستید سمعک خود را بردارید.

✓ قبل از قرار دادن سمعک از خشکی مو و گوش خود مطمئن شوید.

✓ اگر بدن شما تعریق زیادی دارد، سعی کنید از سمعک خود هنگام فعالیت شدید یا زمانی که هوا گرم و مرطوب است، استفاده نکنید.

✅ شنوایی سنج، از افرادی است که می‌تواند در مورد تمیز کردن سمعک‌ها به شما، مشاوره تخصصی دهد. تمیز کردن حرفه‌ای دستگاه‌های شنوایی گاهاً باعث حفظ شنوایی و عملکرد مطلوب و افزایش عمر آنها می‌شود.

در صورت مشاهده هر گونه خرابی و آسیب به سمعک بهتر است هر چه سریع‌تر به یک فرد متخصص مراجعه کرده تا آن را بررسی و در صورت نیاز تعمیر کند. یکی از مراکز معتبر برای تعمیر سمعک در شهرضا، کلینیک زیمنس است که با وجود بهترین تجهیزات و امکانات می‌تواند به رفع مشکلات موجود در سمعک شما کمک کند.

برخی از قسمت‌های سمعک شما ظریف هستند، به‌ویژه میکروفون و گیرنده آن. نظافت دقیق سمعک به جلوگیری از ایجاد هر گونه شکستگی یا آسیب احتمالی به آن کمک خواهد کرد. اگر در مورد نحوه تمیز کردن مدل خاص سمعک خود مطمئن نیستید، از ارائه دهنده خود بخواهید تا نحوه مراقبت ایمن از آن را به شما آموزش دهد. با این حال، در اینجا چند نکته کلی وجود دارد که باید در نظر داشت:

✓ از ریختن آب روی دستگاه سمعک  خود جلوگیی کنید؛ زیرا می‌تواند به بخش الکترونیکی حساس سمعک آسیب رساند.

✓ هرگز از محلول‌های شیمیایی یا دستمال مرطوب‌هایی که برای استفاده در سمعک ساخته نشده اند، استفاده نکنید.

✓ هرگز چیزی را به درگاه میکروفون یا گیرنده وارد نکرده و مراقب باشید که موم یا کثیفی را به دهانه آن فشار ندهید.

تمیز کردن سمعک کلید ادامه عملکرد صحیح و عمر طولانی دستگاه‌های شنوایی شما است. وجود جرم گوش و تجمع هر گونه آلودگی می‌تواند در انتقال صدا اختلال ایجاد کرده و باعث تحریک کانال گوش شود.

عفونت گوش، همچنین ممکن است در نتیجه تحریک و تجمع جرم گوش و آلودگی‌های مربوط به استفاده از سمعک ایجاد شود. نظافت سمعک به‌صورت روزانه و منظم و تمیز کردن کامل آن به‌صورت هفتگی بسیار مهم است.

شما باید هر شش ماه یا بیشتر سمعک خود را برای تمیز کردن و بازرسی نزدِ یک متخصص ببرید. ابزار زیادی وجود دارد که برای کمک به تمیز کردن سمعک در دسترس هستند. توصیه‌های سازنده را نیز برای تمیز کردن ابزارها و روش‌ها دنبال کنید.

تولیدکنندگان و کلینیک‌ها معمولاً ویدیوهای آموزشی آنلاینی دارند که می‌تواند برای استفاده کنندگان سمعک، فوق‌العاده مفید و کارآمد باشد. برخی از دستگاه‌ها همراه با یک کیت ابزار تمیزکننده عرضه می‌شوند، اما در غیر این صورت، می‌توان کیت‌ها را در بسیاری از فروشگاه‌ها پیدا کرد.

استفاده از تکنیک‌های تمیز کردن مناسب دستگاه کمک می‌کند تا طول عمر سمعک افزایش یافته و سال‌های سال بتوانید از مزایای استفاده از سمعک بدون وجود خرابی در آن یا ایجاد هر گونه عفونت و ناراحتی در گوش لذت ببرید.