تست الکتروکوکلئوگرافی چیست و در چه مواردی استفاده می‌شود؟

تست الکتروکلئوگرافی یک تست شنوایی سنجی است که به آدیولوژیست فرصت ارزیابی پتانسیل‌های الکتریکی حلزون گوش شما را می‌دهد. این تست برای تشخیص بیماری‌های تعادلی و شنوایی و در جراحی‌ها کاربرد دارد.

در این مقاله قصد داریم اطلاعات ضروری درباره تست ECochG را در اختیار شما قرار دهیم؛ از جمله تعریف، اهداف، نتایج، هزینه و نحوه انجام تست اکوجی گوش. پس تا انتها در کنار ما باشید تا پاسخ پرسش‌های خود را در این زمینه دریافت کنید.

تست الکتروکوکلئوگرافی (Electrocochleography) که مختصرا به آن تست اکوجی گوش گفته می‌شود، یک تست تشخیصی است که پتانسیل الکتریکی تولید شده در حلزون گوش را که بخشی از گوش داخلی است، در پاسخ به محرک صوتی ارزیابی می‌کند.

به طور معمول مشخصه‌های ارزیابی شامل این موارد می‌شوند:

1. شروع محرک (خط مبنا یا Baseline) که با BL نشان داده می‌شود.
2. پاسخ حلزون به محرک (پتانسیل تجمعی یا Summating Potential) که با SP نشان داده می‌شود.
3. پاسخ به شلیک همزمان رشته‌های عصبی (پتانسیل عمل یا Action Potential) که با AP نشان داده می‌شود. AP همچنین به عنوان موج I (موج اول ABR) شناخته می شود.

میکروفونیک حلزونی یا Cochlear Microphonic (CM) نیز بخشی از الکتروکوکلئوگرافی است و ارزیابی آن به پارامترهای کمی متفاوت از SP و AP نیاز دارد.

این تست اطلاعات مفیدی را در مورد عملکرد سلول‌های مویی حلزون گوش و به خصوص فشار مایع اندولنف بر محفظه غشایی اطراف نشان می‌دهد. از آنجایی که فشار مایع در حلزون گوش در واقع نشان دهنده فشار گوش داخلی است، در تشخیص اختلالاتی که بر تعادل مایع گوش داخلی تاثیر می‌گذارند در مراحل اولیه، بسیار اهمیت دارد.

بنابراین تست الکتروکوکلئوگرافی می‌تواند در تشخیص برخی بیماری‌های تعادلی (Vestibular) و شنوایی مفید باشد. این تست به خصوص برای تشخیص بیماری منیر و هیدروپس اندولنفاتیک (Cochlear Hydrops) استفاده می‌شود.

از تفسیر دامنه‌های SP و AP و رابطه آن‌ها باهم برای تشخیص این بیماری‌ها استفاده می‌شود. بیماری‌های دیگری نیز مانند اختلال تعادل (Perilymphatic Fistula)، کم شنوایی ناگهانی، نوروپاتی شنوایی (Auditory Neuropathy) و غیره ممکن است منجر به نتایج غیرطبیعی تست الکتروکوکلئوگرافی شوند.

تست الکتروکوکلئوگرافی جزو تست‌های کم هزینه محسوب می‌شود و بیمه بخشی از هزینه آن را می‌پردازد. برای اطلاع دقیق از هزینه آن می‌توانید با ما در کلینیک شنوایی سنجی زیمنس تماس بگیرید.

تست الکتروکوکلئوگرافی معمولا برای بیمارانی تجویز می‌شود که علائم پایدار بیماری منیر یا هیدروپس اندولنفاتیک را دارند. بیمارانی که سرگیجه شدید، حالت تهوع یا استفراغ، وزوز گوش، عدم تعادل، گرفتگی گوش و دیگر علائم مشابه را دارند در این دسته قرار می‌گیرند. بروز و شدت این علائم در افراد مختلف باهم متفاوت است.

این تست همچنین برای تشخیص دیگر اختلالات شنوایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همانطور که در بخش قبل به طور خلاصه اشاره کردیم، ارزیابی SP و AP برای تشخیص بیماری استفاده می‌شود.

نسبت SP به AP نیز در تشخیص بیماری‌ها نقش مهمی دارد. در صورتی که این نسبت بیشتر یا مساوی با 0.45 باشد در تشخیص بیماری منیر بسیار حائز اهمیت است. از هم گسیختگی کانال فوقانی (Superior Canal Dehiscence) نیز ممکن است منجر به افزایش نسبت SP به AP شود.

از این تست برای بررسی عصب حین عمل جراحی، تشخیص موج اول ABR در بیمارانی که شنوایی بسیار ضعیفی دارند و تشخیص کم شنوایی پنهان (نوروپاتی شنوایی) نیز استفاده می‌شود.

دیگر کاربرد آن برای تشخیص آستانه شنوایی افراد است؛ البته استفاده از تست ABR به این منظور راحت‌تر است. همچنین از تست ECochG برای بررسی بیمار در پاسخ به درمان استفاده می‌شود.

اخیرا تحقیقات نشان داده‌اند که تست الکتروکوکلئوگرافی به پیش بینی بیماری منیر و نظارت بر عملکرد حلزون گوش در حین جراحی نیز کمک کند.

تست ABR در مقایسه با تست اکوجی گوش دقت کمتری دارد؛ اما ساده و قابل اعتماد است و به اندازه تست ECochG به همکاری بیمار نیاز ندارد. بنابراین در عین حال که تست ECochG در موارد خاص اهمیت بالایی دارد، ممکن است انجام آن در اولویت اول قرار نگیرد و پزشک شما دیگر انواع شنوایی سنجی را به شما توصیه کند.

تفسیر تست از طریق موارد زیر انجام می‌شود که روی نمودار نشان داده می‌شوند:

✅ CM نشان دهنده ولتاژ جریان متناوب ناشی از جریان یون پتاسیم و کلسیم سلول‌های مویی بیرونی در پاسخ به محرک شنوایی است.

✅ SP مجموع فرآیندهای انتقالی را در حلزون گوش از سلول‌های مویی داخلی و خارجی و عصب شنوایی نشان می دهد. اندازه SP مطابق با میزان تغییر شکل این فرآیندها است. در نتیجه، SP ممکن است در شرایطی با افزایش تغییرات بزرگ شود؛ مثلا بر اثر هیدروپس اندولنفاتیک که در آن فشار گوش بیمارانی که آناتومی گوش داخلی و استخوان گیجگاهی نرمال دارند افزایش می‌یابد.

✅ AP به ویژه اوج N1 آن، 2 ویژگی مهم دارد که از نظر بالینی اهمیت دارند: تاخیر (Latency) و بزرگی (Magnitude). تاخیر مدت زمان محرک تا اوج N1 را نشان می‌دهد، در حالی که بزرگی به تعداد فیبرهای عصبی شلیک ربط دارد. بنابراین وقتی که شدت SP با تغییر شکل فرآیند انتقال افزایش می‌یابد، AP نسبتا ثابت خواهد ماند. در این صورت نسبت SP به AP افزایش می‌یابد که بیماری هیدروپس اندولنف را نشان می‌دهد.

دامنه‌های SP و AP به شدت محرک (محرک کلیک یا تون) و روش ارائه محرک بستگی دارند. همچنین عوامل دیگری نیز ممکن است بر آن‌ها و نسبتشان تاثیر بگذارند. به همین دلیل تشخیص بیماری تنها باید توسط متخصص انجام شود.

برای انجام تست ECochG این مراحل را پشت سر می‌گذارید:

✅یک الکترود بر روی پیشانی شما چسبانده می‌شود و پروب‌های پوشیده از ورق طلا در کانال گوش‌های شما قرار داده می‌شوند که از قبل به آرامی تمیز شده‌اند.

✅محرک صوتی از طریق پروب برای شما پخش می‌شود.

✅الکترود فعالیت حلزون گوش را در پاسخ به صدا دریافت می‌کند.

✅هنگامی که ارزیابی تمام می‌شود، الکترود و پروب‌ها برداشته می‌شوند و می‌توانید امور روزمره خود را از سر بگیرید.

✅کارشناس شنوایی سنجی نتایج تست را که به شکل امواج ثبت شده‌اند تفسیر می‌کند.

در حین تست الکتروکوکلئوگرافی می‌توانید دراز بکشید یا بخوابید. آنچه اهمیت دارد این است که تست در محیطی بی سر و صدا انجام شود و آرامش خود را حین انجام تست حفظ کنید.

اگرچه با پیشرفت تکنولوژی تست اکوجی گوش با روش‌های مدرن‌تر و ساده‌تر جایگزین شده است؛ اما هنوز کاربردهای خود را دارد. به یاد داشته باشید که لازم است پیش از انجام تست الکتروکوکلئوگرافی، کانال و پرده گوش شما توسط آدیولوژیست معاینه شوند.

برای انجام تست ECochG در شهرضا و تفسیر آن، می‌توانید به آدیولوژیست ما در کلینیک شنوایی سنجی زیمنس مراجعه کنید و سلامت گوش‌های خود را به دستان ما بسپارید.