معرفی کامل انواع تست شنوایی سنجی همراه با معرفی انواع دستگاه شنوایی سنجی

به طور کلی، به منظور اطمینان از سلامت گوش و همچنین شنوایی خوب، لازم است که تست‌های شنوایی سنجی در بدو تولد، به صورت دوره‌ای و یا هنگام ایجاد مشکلاتی در این عضو مهم انجام شوند. در این مطلب قصد داریم درباره انواع تست شنوایی سنجی و همچنین انواع دستگاه‌های شنوایی سنجی صحبت کنیم، پس تا انتها همراه ما باشید.

تست ABR یک تست شنوایی سنجی ایمن و بدون درد است که پاسخ اعصاب شنوایی و مغز را به صداها می‌آزماید. این تست امکان تشخیص اختلالات شنوایی را برای پزشک یا کارشناس شنوایی سنجی فراهم می‌کند. ABR در حقیقت مخفف عبارتauditory brainstem response  به معنی پاسخ شنوایی ساقه مغز است. این تست هم یکی از تست‌های شنوایی سنجی نوزادان است و هم برای بزرگسالان استفاده می‎شود. در واقع زمانی که کودک شما در غربالگری شنوایی نوزادان رد شده و یا به هر دلیلی نتواند تست شنوایی عادی را انجام دهد بایستی تست ABR را انجام دهید. همچنین، تست ABR به صلاح‌دید پزشکان، برای تایید سلامت شنوایی بزرگسالان تجویز می‌شود. این تست از تصویربرداری MRI هم کم هزینه‌تر است و گاها به علت شرایط پزشکی بیمار که ممکن است انجام MRI یا سیتی اسکن را برای او دشوار کند، تجویز می‌شود.

در تست ABR، کارشناس شنوایی سنجی، پروب کوچکی را در گوش متقاضی قرار می‌دهد و الکترودهای نرمی را روی پیشانی و نزدیک گوش‌های او می‌چسباند. به همین دلیل از ژل الکترود استفاده می‌شود تا پوست با الکترودها بهتر در ارتباط باشد. صدا از طریق پروب برای متقاضی پخش می‌شود و از طریق الکترودها که در واقع سنسورهای کوچکی هستند، پاسخ مغز و اعصاب شنوایی او اندازه گیری می‌شود. این پاسخ‌ها در کامپیوتر به شکل امواج ثبت می‌شوند. پس از انجام تست، نتایج آن قابل بررسی خواهد بود.

تست شنوایی سنجی OAE برای بررسی بخشی از پاسخ گوش داخلی یا حلزون گوش به صدا استفاده می‌شود. این تست بیشتر برای کودکان و نوزادانی که قادر نیستند به تست‌های شنوایی سنجی با رفتار خود پاسخ دهند، استفاده می‌شود. OAE مخفف عبارت Otoacoustic Emissions به معنی انتشارات صوتی است. هنگامی که حلزون گوش با شنیدن صدایی تحریک می‌شود، سلول‌های مویی خارجی به ارتعاش در می‌آیند. این ارتعاش، باعث ایجاد صدای تقریبا غیر قابل شنیدنی می‌شود که از سوی حلزون گوش اکو می‌شود و OAE نامیده می‌شود.

تست شنوایی سنجی OAE در واقع همان تست غربالگری شنوایی نوزادان است. این آزمایش می‌تواند نشان دهد که آیا در گوش میانی یا خارجی نوزاد انسداد وجود دارد یا نه. اگر وجود داشته باشد، صدایی به گوش داخلی او نمی‌رسد. در نتیجه هیچ ارتعاش یا صدایی هم وجود ندارد که اکو شود. برای انجام این تست یک پروب در گوش کودک قرار می‌گیرد که از طریق آن صدایی در گوش او پخش می‌شود و صدایی که در پاسخ به محرک صوتی اکو می‌شود دریافت می‌شود. برای دقت بالاتر در انجام تست، محرک صوتی چند بار برای نوزاد پخش می‌شود. کارشناس شنوایی سنجی می‌تواند در طول انجام تست‌، نتایج را روی صفحه نمایشگر ببیند.

تست تمپانومتری یک مورد از انواع تست‌های شنوایی سنجی است که میزان حرکت پرده گوش شما را بررسی می‌کند. کارشناسان شنوایی سنجی از این تست برای تشخیص پارگی در پرده گوش، وجود مایع در گوش میانی و یا وجود موم در مجرای گوش بیمار استفاده می‌کنند. در واقع تمپانومتری بررسی می‌کند که پرده گوش شما چقدر خوب حرکت می‌کند.

برای انجام این تست کارشناس شنوایی سنجی یک پروب کوچک را که شبیه یک گوشی است، در هر گوش قرار می‌دهد. یک دستگاه کوچک متصل به پروب هوا را با فشار به داخل گوش شما وارد می‌کند. بر این اساس نموداری روی نمایشگر دستگاه مشاهده می‌شود که تمپانوگرام (tympanogram) نامیده می‌شود. تنها کاری که باید حین انجام این تست انجام دهید این است که آرام بنشینید. این آزمایش می‌تواند به تشخیص عفونت گوش کودک کمک کند.

تست شنوایی سنجی با صدای خالص (Pure tone audiometry) یا به صورت مختصر PTA یک تست رفتاری است که برای اندازه‌گیری میزان حساسیت شنوایی افراد استفاده می‌شود. این اندازه گیری شامل سیستم شنوایی محیطی و مرکزی می‌شود. آستانه‌های تن خالص (PTTs) حداقل 50 درصد مواقع کمترین صدای قابل شنیدن را برای یک فرد نشان می‌دهند.

برای انجام این آزمایش باید یک جفت هدفون داشته باشید و هر بار که صدایی شنیده می‌شود یک دکمه را فشار دهید. هدف از این تست حدودا بیست دقیقه‌ای بررسی آستان‌های مختلف شنوایی برای فرد در فرکانس‌های مختلف است. پس از انجام این تست، حساسیت شنوایی بر روی یک نوار گوش رسم می‌شود. این نمودار شدت حساسیت را به عنوان تابعی از فرکانس نشان می‌دهد.

تست اتوسکوپی یکی از تست‌های شنوایی بالینی است. این تست برای بررسی ساختارهای گوش، به ویژه مجرای شنوایی خارجی، پرده تمپان و گوش میانی استفاده می‌شود. از این تست در طول معاینات فیزیکی سلامت و همچنین ارزیابی شکایات خاص گوش در افراد مختلف استفاده می‌کنند. در طول تست اتوسکوپی، کارشناس شنوایی سنجی از یک اتوسکوپ (otoscope)، که به عنوان اوریسکوپ (auriscope) هم شناخته می‌شود، برای تجسم آناتومی گوش استفاده می‌کند.

در حین انجام معاینه اتوسکوپی، پزشک دسته اتوسکوپ را در دست گرفته و مخروط اتوسکوپ را در مجرای شنوایی خارجی بیمار قرار می‌دهد. اتوسکوپ حاوی یک عدسی سبک و بزرگ‌ کننده برای روشن ‌کردن و بزرگ ‌کردن ساختارهای گوش است تا به کارشناس کمک کند تا سلامت ساختارهای قابل مشاهده را به ‌طور دقیق تجسم و ارزیابی کند.

تست الکتروکوکلئوگرافی (ElectroCochleoGraphy) یک مورد از انواع تست های شنوایی سنجی است. در این تست که به صورت معمول نیم ساعت طول می‌کشد، فعالیت حلزون یا گوش داخلی بررسی می‌شود. این آزمایش، یک ارزیابی‌ عینی است که در تشخیص بیماری منیر و سایر اختلالات استفاده می‌شود.

این تست شنوایی سنجی فرد را ملزم می‌کند که در حالی که دراز کشیده است به یک صدای بلند گوش بدهد. در حین انجام تست یک سوزن حاوی حسگر توسط کارشناس شنوایی سنجی از طریق پرده گوش دورن آن قرار می‌گیرد تا نتایج را ثبت کند. در واقع این حسگرها پتانسیل الکتریکی تولید شده در حلزون گوش، را در پاسخ به تحریک صوتی اندازه‌گیری می‌کنند. روش دیگر برای انجام این تست، استفاده از پروب با روکش طلا است که در این حالت پروب در ابتدای کانال گوش بیمار قرار می‌گیرد.

تست ویدئونیستاگموگرافی (Videonystagmography) یا VNG گوش یکی از انواع تست‌های شنوایی سنجی است. این آزمایش برای تشخیص اختلال در سیستم دهلیزی (سیستم تعادل در گوش داخلی) استفاده می‌شود. همچنین می‌تواند به پیدا کردن مشکلات مربوط به اعصاب یا بخش‌هایی از مغز که به حس تعادل شما مربوط هستند کمک کند. در تست VNG گوش، معمولا نوعی حرکت چشم که نمی‌توانید آن را کنترل کنید اندازه گیری می‌شود. این حرکات چشم نیستاگموس (nystagmus) نامیده می شود. با نیستاگموس، چشمان شما از یک سمت به سمت دیگر، بالا و پایین یا به صورت دایره‌ای حرکت می‌کنند. این حرکات می‌توانند آهسته یا سریع، ثابت یا تند باشد. در واقع، تعادل خوب در سیستم دهلیزی به بینایی و عضلات گردن و چشم بستگی دارد. وقتی که همه چیز به درستی کار کند، مغز اطلاعاتی را که برای متمرکز نگه داشتن چشمان شما بر روی یک جسم نیاز دارد، دریافت می‌کند.

VNG معمولا توسط یک متخصص، از جمله شنوایی سنج و یا پزشک متخصص گوش و حلق و بینی، انجام می‌شود. در طول تست VNG، با عینک مخصوص در یک اتاق تاریک خواهید نشست. یک دوربین در عینک، حرکات چشم شما را در طول سه بخش اصلی آزمایش ثبت می‌کند که عبارتند از:

تست رفلکس آکوستیک هم یکی از تست‌های شنوایی سنجی غیرتهاجمی مشهور است که توسط پزشکان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تست یک ابزار تشخیصی حیاتی برای ارزیابی یکپارچگی سیستم شنوایی است که از گوش خارجی، میانی و داخلی و نواحی متصل کننده مغز تشکیل شده است.

در این تست سفت شدن عضله کوچک گوش میانی که به عضله استاپدیال (stapedial) معروف است در پاسخ به صداهای بلند اندازه گیری می‌شود. با انجام این کار می‌توانید نتایج ارزشمندی در مورد سلامت شنوایی شما برای ارائه بهترین مراقبت ممکن به دست آورید. در حقیقت، تست رفلکس آکوستیک فواید زیادی دارد. این تست به متخصص شنوایی سنجی کمک می‌کند تا شرایطی مثل اختلالات عصب شنوایی، اختلالات عصب صورت و ضایعات ساقه مغز را شناسایی کند. علاوه بر این، به تعیین نوع و درجه کم شنوایی کمک می‌کند و در نهایت به انتخاب مداخلات مناسب مانند سمعک، کاشت حلزون یا روش‌های جراحی کمک خواهد کرد.

جالب است بدانید، این تست برای تشخیص افراد متمارض نیز، قابل استفاده است!

اگر نیاز به سمعک دارید، از صفحه تجویز سمعک در شهرضا دیدن کنید.

تست ASSR که مخفف عبارت Auditory Steady-State Response (به فارسی: پاسخ حالت پایدار شنوایی) است در واقع یک پاسخ الکتروفیزیولوژی به محرک شنوایی سریع است. در این تست آستانه شنوایی فرد مشخص می‌شود. تست ASSR آزمون شنوایی خوبی برای تمامی سنین است، اما بیشتر برای غربالگری نوزادان کاربرد دارد.

در طول انجام این تست شنوایی سنجی، یک ‌سری الکترود روی سر نوزاد یا فردی که قرار است تست را انجام دهد، قرار می‌گیرد. کار این الکترودها ثبت پاسخی است که نوزاد به محرک‌ها می‌دهد. محرک نیز از طریق پروب با فرکانس‌های مختلف به فرد وارد می‌شود. محرک‌هایی که به فرد وارد می‌شود معمولا به شکل زنگ یا صداهای تعدیل‌شده هستند. پاسخ به این محرک‌ها از طریق نرم‌افزاری که روی کامپیوتر متخصص است، تحلیل می‌شود. متخصص شنوایی سنجی، با تحلیل پاسخ‌ها، اطلاعات مفیدی درباره آستانه شنوایی بیمار و وجود هرگونه اختلال شنوایی به دست می‌ورد.

شیپور استاش (Eustachian tube) یا شیپور شنوایی یک پوسته تونل مانند است که حفره بینی را با گوش میانی یکپارچه می‌کند. وقتی که به گوش شما فشار آورده شود، شیپور استاش باز می‌شود و اجازه می‌دهد فشار در گوش میانی متناسب باشد. شیپورهای استاش می‌توانند مسدود شوند یا بیش از حد در معرض فشار قرار بگیرند.

هر دوی این شرایط منجر به آسیب شنوایی می‌شوند. در حقیقت، ممکن است کاهش شنوایی واقعی نداشته باشید، اما ممکن است صداها را به صورت اکو یا غیرعادی بشنوید. زیرا فشار شدید در گوش میانی مانع از ادامه کار درست غشای تمپان یا استخوان‌های گوش میانی می‌شود.

تست عملکرد شیپور استاش (Eustachian tube function) یا به صورت مختصر تست ETF عملکرد سیستم گوش خارجی، میانی و داخلی شما را ارزیابی می‌کند. تست یک تشخیص دینامیک برای اطمینان از عملکرد درست و عدم اختلال شیپور استاش است.

در طول انجام این تست کارشناس شنوایی سنجی یک پروب لاستیکی نرم را در ورودی گوش شما قرار می‌دهد و یک بررسی فشار انجام می‌شود. سپس از شما خواسته می‌شود که چند بار آب دهان خود را قورت دهید و مطالعه فشار دوم انجام می‌شود.

در نهایت از شما خواسته می‌شود که مانور والسالوا را اجرا کنید (با جمع کردن سوراخ‌های بینی و دمیدن هوا در گونه‌های خود به گونه‌ای که گویی می‌خواهید گوش‌های خود را بیرون بیاورید یا رها کنید) و مطالعه فشار سوم انجام می‌شود.

یکی دیگر از انواع تست‌های شنوایی سنجی، تست گفتاری یا Speech audiometry است. این تست برای افرادی که کم شنوایی دارند استفاده می‌شود. در حقیقت، کارشناس شنوایی سنجی در این تست بررسی می‌کند که وقتی فرد کلمات مختلف را می‌شنود چقدر واضح می‌فهمد و تشخیص می‌دهد. به صورت معمول این تست حدود 10 تا 15 دقیقه طول می‌کشد.

طریقه انجام تست شنوایی سنجی گفتاری به این صورت است که شما در یک اتاقک می‌نشینید و هدفون را روی گوش خود قرار می‌دهید. فهرستی از کلمات رایج که در حجم‌های صدایی مختلف گفته می‌شود را می‌شنوید و از شما خواسته می‌شود آن کلمات را تکرار کنید. با تکرار کلمات آستانه دریافت گفتار (SRT) یا کمترین میزان صدایی را که می‌توانید در آن بشنوید و تشخیص دهید، تعیین می‌شود. سپس کارشناس، تمایز گفتار را که توانایی تشخیص کلمه نیز نامیده می‌شود، اندازه گیری می‌کند.

هیدروپس اندولنفاتیک یا بیماری منیر یک اختلال در سیستم دهلیزی در گوش داخلی است. این مشکل از نوسانات غیر طبیعی در مایعی به نام اندولنف (endolymph) که ساختارهای شنوایی و تعادل گوش داخلی را پر می‌کند، ناشی می شود. این وضعیت باعث ایجاد فضای لنفاوی متسع می‌شود و به آن هیدروپس اندولنفاتیک می گویند.

تشخیص هیدروپس اندولنفاتیک نیاز به ارزیابی کامل توسط کارشناس شنوایی سنجی یا متخصص گوش، حلق و بینی دارد. این تست ممکن است شامل یک سری آزمایش‌ها، از جمله آزمایش شنوایی، تست تعادل و آزمایش‌های تصویربرداری مانند MRI یا سی‌تی اسکن باشد. در برخی موارد، آزمایش خاصی به نام الکتروکوکلوگرافی (ECOG) نیز ممکن است برای اندازه گیری فعالیت الکتریکی در گوش داخلی انجام شود.

ادیومتری تقویت بینایی (Visual reinforcement audiometry) یا به صورت مختصر VRA یکی از تست‌های شنوایی سنجی است که برای نوزادان از شش ماهگی تا حدود دو سال و نیم مناسب است. هدف VRA شناسایی حداقل سطوح پاسخ در فرکانس‌های مختلف برای به دست آوردن اطلاعات در مورد شنوایی کودک است. تست شنوایی سنجی VRA شامل نگاه کردن کودک به یک هدف بصری مانند یک اسباب بازی یا یک تصویر روی صفحه در پاسخ به یک محرک صوتی است.

یکی از تست‌های شنوایی سنجی معمول که برای تشخیص کم‌شنوایی در افراد، نوع و شدت آن استفاده می‌شود، تست نوار گوش است. در واقع، نوار گوش نموداری است که برای نشان دادن نتایج تست شنوایی سنجی و آستانه شنوایی بیمار در فرکانس‌های مختلف استفاده می‌شود. این نتایج، با استفاده از یکی از دستگاه‌های شنوایی سنجی یعنی Audiometer ثبت می‌شوند. در واقع می‌توان از طریق این دستگاه شنوایی سنج که یک دستگاه الکترونیکی است، تن‌های (tones) خاصی را با هدفون برای بیمار پخش کرد و شنوایی او را محک زد. این تن‌ها در فرکانس و بلندی صدا باهم تفاوت دارند.

همان طور که دیدید، در این مطلب انواع تست شنوایی سنجی همراه با انواع دستگاه شنوایی سنجی را به شما معرفی کردیم. به طور کلی، تست‌های شنوایی سنجی یا ادیومتری برای اطمینان از سلامت گوش و شنوایی انجام می‌شوند. از نوار گوش، VRA، PTA، ABR، OAE، ETF، ENG و غیره می‌توان به عنوان تست‌های شنوایی سنجی رایج نام برد. ارزیابی سلامت شنوایی افراد در سنین مختلف با استفاده از انواع دستگاه‌های شنوایی سنجی و توسط متخصصین این حوزه انجام می‌شود. شما می‌توانید برای انجام هر یک از این تست‌ها از خدمات کلینیک زیمنس استفاده کنید.