شنوایی سنجی نوزادان: راھنمای غربالگری شنوایی نوزاد

غربالگری شنوایی نوزادان

آیا می‌دانستید از هر هزار نوزاد، 5 تا از آن‌ها مبتلا به کم شنوایی هستند؟ اگر شما هم در این مورد نگران هستید، شنوایی سنجی نوزادان می‌تواند به تشخیص به موقع آن کمک کند.

بهترین زمان شنوایی سنجی نوزاد نیز تا پیش از یک ماهگی است. در صورتی که فرزندتان در تست غربالگری شنوایی نوزاد رد شد، باید در مورد اقدامات دیگری که باید انجام دهید با مختصص شنوایی مشورت کنید.

البته در هر سنی در صورتی که نگران بروز مشکلات شنوایی در فرزندتان هستید، باید برای معاینات لازم به کلینیک شنوایی سنجی مراجعه کنید. در این مقاله به توضیحات بیشتر در این مورد علاوه بر نحوه انجام تست شنوایی سنجی کودک و بیماری‌های موثر بر وضعیت شنوایی او پرداخته‌ایم. پس با ما همراه باشید.

اھداف و لزوم اھمیت شنوایی سنجی نوزادان و کودکان

برای تشخیص احتمال وجود کم شنوایی در نوزادان و کودکان از تست غربالگری شنوایی استفاده می‌شود. نتیجه این تست به صورت رد/قبول نشان داده می‌شود و تعیین می‌کند که آیا فرزندتان به انجام تست‌های بیشتر نیاز دارد یا خیر. تست غربالگری شنوایی نوزاد، برای تشخیص کم شنوایی کافی نیست؛ به همین علت در صورت لزوم از تست‌های کامل‌تری استفاده می‌‌شود. از این طریق می‌توان فهمید که سطح کم شنوایی نوزادان چقدر است و وضعیت تا چه حد جدی است.

کودکانی که شنوایی نرمال دارند، در 6 ماه اول زندگی خود یادگیری زبان و گفتار را شروع می‌کنند. در واقع سه سال اول زندگی کودک، هم برای یادگیری زبان گفتاری و هم یادگیری زبان اشاره زمان طلایی محسوب می‌شود. به همین علت انجام تست غربالگری شنوایی نوزادان تا قبل از یک ماهگی ضروری است و به تشخیص زود هنگام کم شنوایی در نوزادان کمک می‌کند. از این طریق می‌توان کمک‌ها و اقدامات لازم را در اسرع وقت برای نوزاد انجام داد. اقدام سریع بسیار اهمیت دارد؛ به خصوص اگر تست غربالگری شنوایی احتمال وجود کم شنوایی را در نوزاد نشان دهد.

نکته: تحقیقات نشان می‌دهند که کودکانی که به کم شنوایی مبتلا هستند اما زود شروع به کمک گرفتن می‌کنند، در توسعه مهارت‌های زبانی‌شان نسبت به کودکان کم شنوای دیگر موفق‌ترند.

بھترین زمان شنوایی سنجی نوزاد

ممکن است وضعیت شنوایی فرزندتان در مراحل زیر مورد بررسی قرار گیرد:

  • در طول چند هفته اول پس از تولد
در این مرحله باید تست غربالگری شنوایی نوزاد را انجام دهید. اگر پس از زایمان در بیمارستان این تست از نوزاد گرفته نشده است، حتما به کارشناس شنوایی سنجی مراجعه کنید. اهمیت این موضوع تا حدی زیاد است که حتی از کسانی که در خانه زایمان می‌کنند نیز خواسته می‌شود فرزندشان را برای این تست ببرند.
  • از 9 ماهگی تا دو و نیم سالگی
در صورتی که نگرانی از بابت وجود نقص شنوایی در فرزندتان وجود دارد، لازم است بعضی تست‌های ضروری را پشت سر بگذارد.
  • در حدود 4 یا 5 سالگی
بهتر است پیش از شروع مدرسه فرزند خود را برای شنوایی سنجی کودک ببرید.

به یاد داشته باشید که هر زمان بابت وجود مشکل شنوایی در کودکتان نگران باشید، می‌توانید به کلینیک شنوایی سنجی برای انجام تست‌های لازم مراجعه کنید. همکاران ما در کلینیک زیمنس آماده انجام شنوایی سنجی نوزادان در شهرضا هستند.

انجام خدمات شنوایی سنجی نوزادان و بزرگسالان

در کلینیک زیمنس

تماس با ما 03153241178

شنوایی سنجی نوزادان چند مرحله است؟

به طور کلی شنوایی سنجی نوزادان در دو مرحله انجام می‌گیرد:

  • مرحله اول
همانطور که اشاره کردیم، غربالگری شنوایی نوزاد تا قبل از یک ماهگی انجام می‌شود. در صورتی که فرزندتان در تست غربالگری شنوایی نوزادان رد شد، حتماً برای انجام تست‌های کامل‌تر تا پیش از سه ماهگی به کلینیک شنوایی سنجی مراجعه کنید.
  • مرحله دوم
برای تمامی نوزادان 3 تا 6 ماه، مرحله دوم انجام می‌شود. پس فرقی نمی‌کند نوزاد شما مرحله اول را با موفقیت پشت سر گذاشته یا خیر.

نکته: در صورتی که فرزندتان در تست غربالگری شنوایی نوزادان قبول شده اما در خطر وجود نقص شنوایی است، باز هم لازم است بین 24 تا 30 ماهگی برای انجام تست شنوایی سنجی کامل به کلینیک شنوایی سنجی مراجعه کنید. برای مثال ممکن است در خانواده خود سابقه کم شنوایی در دوران کودکی داشته داشته باشید یا فزندتان به بیماری‌های عفونی خاصی مبتلا شده باشد. در این صورت حتما با پزشک تماس بگیرید و در مورد خطر ابتلا به کم شنوایی در کودکتان از او بپرسید.

در صورت رد شدن در مرحله دوم شنوایی سنجی نوزاد چه باید کرد؟

در صورتی که فرزند شما در مرحله دوم شنوایی سنجی نوزاد رد شد، باید بلافاصله برای انجام آزمایشات بیشتر اقدام کنید و اقدامات لازم را انجام دهید. کارشناس شنوایی شنجی به شما کمک می‌کند تا نتایج آزمایشات او را بهتر درک کنید و هر سوالی که ممکن است در این زمینه داشته باشید را پاسخ می‌دهد.

اگر نتایج تست نشان دهنده کم شنوایی در نوزاد باشد، ممکن است به متخصص اطفال ارجاع داده شوید که برای تشخیص علت کم شنوایی بسته به نوع آن، احتمال دارد تست‌های بیشتری را تجویز کند یا درمانی را پیشنهاد دهد که حال فرزند شما را بهتر کند.

در صورتی که کودکتان تست‌های بیشتری را انجام دهد و هیچ گونه خطر کم شنوایی او را تهدید نکند، باز هم باید وضعیت شنوایی او را در دوران کودکی تحت نظر قرار دهید.

نحوه انجام شنوایی سنجی نوزادان چگونه است؟

تست شنوایی سنجی مورد نیاز کودک شما به سن او بستگی دارد و می‌تواند از موارد زیر باشد:

  • تست رفلکس آکوستیک (Acoustic Reflex Test)
  • تست ABR یا (Auditory Brainstem Response Test)
  • تست ASSR یا (Auditory Steady State Response Test)
  • تست OAE یا (Otoacoustic Emission Test)
  • تست شنوایی سنجی مبتنی بر بازی (Play Audiometry Test)
  • تست PTA یا (Pure Tone Audiometry Test)
  • تست تمپانومتری (Tympanometry Test)
  • تست VRA یا (Visual Reinforced Audiometry Test)

البته ممکن است کودکتان به همه این تست‌ها نیاز نداشته باشد. در ادامه برای اطلاعات بیشتر شما، هر کدام را مختصرا توضیح داده‌ایم:

تست رفلکس آکوستیک

وقتی صدای بلندی را می‌شنویم، گوش ما واکنشی محافظتی از خود نشان می‌دهد. این واکنش، باعث انقباض استخوان‌های کوچکی می‌شود که پرده گوش را به گوش داخلی وصل می‌کنند. در تست آکوستیک رفلکس، کارشناس شنوایی سنجی بررسی می‌کند که آیا ماهیچه‌های گوش داخلی باعث انقباض استخوان‌های کوچک می‌‌شوند یا خیر.

تست ABR نوزاد

این تست بیشتر برای نوزادان مورد استفاده قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که عصب شنوایی تا چه حد خوب عمل می‌کند. این عصب شنوایی به مغز منتهی می‌شود. نوزادانی که در تست غربالگری شنوایی رد شوند، ممکن است بنا بر سنشان نیاز به انجام تست ABR شنوایی داشته باشند. در طول این تست، شنوایی شناس پروب‌های کوچکی را در گوش نوزاد قرار می‌دهد و الکترودهای نرمی را پشت گوش‌ها و روی پیشانی او می‌‌چسباند. محرک‌های صوتی کلیک (Clicking Sounds) و تن (Tones) از طریق هدفون برای کودک پخش می‌شوند و واکنش عصب شنوایی و مغز او از طریق الکترودها اندازه گیری می‌شود. جهت انجام تست ABR در شهرضا با ما در ارتباط باشید.

تست ASSR

تست ASSR یا پاسخ حالت پایدار شنوایی، گاها همراه با تست ABR انجام می‌شود تا به تعیین سطح کم شنوایی کمک کند. برای انجام این تست، نوزاد خواب است یا به او آرامبخش می‌دهند. در این تست صدا از طریق هدفون برای کودک پخش می‌شود و از طریق کامپیوتر پاسخ مغز به صداها ثبت می‌گردد.

تست OAE در نوزادان

گوش ما صداهای محیط را دریافت و آن‌ها را به پیام‌های صوتی تبدیل می‌کند؛ اما گاهی اوقات در انتقال این پیام‌ها مشکلی وجود دارد. در این صورت متخصص‌ها بررسی می‌کنند که آیا حلزون گوش به درستی کار می‌کند یا نه و به این منظور از تست OAE استفاده می‌کنند. این تست برای غربالگری شنوایی سنجی نوزادان استفاده می‌شود. نوزادی که در این تست رد می‌شود به ارزیابی کامل وضعیت شنوایی خود نیاز دارد. برای انجام این تست متخصص شنوایی پروب نرمی را در گوش نوزاد قرار می‌دهد و از این طریق، صداهای بلند و آرامی را برای نوزاد پخش می‌کند که واکنش سلول‌های مویی بیرونی حلزون گوش به این صداها از طریق دستگاه ثبت می‌شود.

تست شنوایی سنجی مبتنی بر بازی

این تست شنوایی سنجی برای کودکان بین 30 ماه تا حدود 4 سال استفاده می‌شود. در این تست روی گوش کودک هدفون قرار داده می‌شود و از طریق، آن صداهایی برای او پخش می‌شود. کارشناس شنوایی سنجی رفته رفته صدا را کم می‌کند و از کودک خواسته می‌شود که هر زمان صدایی را شنید یک کار سرگرم کننده انجام دهد؛ مثلاً یک عروسک کوچک را درون قایق بگذارد.

تست PTA

تست شنوایی سنجی تن خالص یا PTA، برای کودکان 5 سال به بالا کاربرد دارد. برای انجام این تست هدفون روی گوش کودک قرار می‌گیرد و از او خواسته می‌شود زمانی که صدایی شنید، دکمه‌ای را فشار دهد. متخصص شنوایی صدا را کم می‌کند تا آنجا که متوجه شود، سطح پایین‌ترین صدایی که کودک در گام صداهای مختلف می‌تواند بشنود چقدر است.

تست تمپانومتری

تست تمپانومتری نشان می‌دهد، زمانی که پرده گوش در معرض یک صدای آرام یا فشار هوا قرار گیرد، تا چه حد خوب حرکت می‌کند. این تست می‌تواند به تشخیص مشکلات گوش میانی کمک کند؛ از جمله جمع شدن مایع پشت پرده گوش یا بررسی پارگی پرده گوش.

تست VRA

تست VRA برای ‌بچه‌های 6 ماهه تا 12 ساله استفاده می‌شود. متخصص شنوایی، کودک را بین 2 جعبه که انیمیشن نشان می‌دهند نشانده است. هر کدام از این جعبه‌ها کنار یک بلندگو قرار دارند. متخصص شنوایی همزمان با پخش انیمیشن صدایی را از بلندگوی چپ یا راست پخش می‌کند. وقتی کودک شما یاد می‌گیرد که صدا و انیمیشن را بهم ارتباط دهد، متخصص صدای دیگری را پخش می‌کند. این تستِ شنوایی برای این است که مشخص شود، کودک چه چیزی را می‌تواند و چه چیزی را نمی‌تواند بشنود.

اگر می‌خواهید در مورد هر کدام از این تست‌ها بیشتر بدانید، به صفحه انواع تست شنوایی سنجی مراجعه کنید.

کدام روش شنوایی سنجی کودک مناسب فرزند من است؟

در این بخش، انواع تست شنوایی را بر اساس سن نوزاد/کودک شما طبقه بندی کرده‌ایم.

  • تست‌هایی که برای نوزادان و کودکان نوپا مناسب هستند: تست ABR، تست VRA، تست رفلکس آکوستیک، تست شنوایی سنجی مبتنی بر بازی
  • تست‌هایی که برای بچه‌های 5 سال به بالا مناسب هستند: تست PTA
  • تست‌هایی که برای همه سنین مناسب هستند: تست OAE، تست ASSR، تست تمپانومتری

در صورت وجود مشکل در غربالگری چه باید کرد؟

در صورتی که نتایج تست غربالگری شنوایی کودک شما نرمال باشد، معمولاً تا غربالگری بعدی نیازی به انجام تست‌های دیگر نیست. اما اگر در مورد وضعیت شنوایی فرزندتان نگران هستید، در معرض ابتلا به کم شنوایی است یا در تست غربالگری شنوایی رد شده است، با پزشک در مورد انجام تست‌های شنوایی سنجی کامل‌تر صحبت کنید. اگر تست‌های دیگر نشان دهد که کودک شما دچار مشکل کم شنوایی است، شدت آن نیز مشخص می‌شود. علاوه بر این متوجه می‌شوید که نوع آن حسی عصبی، انتقالی یا ترکیبی است.

  • اقدامات لازم برای کودکان مبتلا به کم شنوایی انتقالی: در صورتی که کودک شما به کم شنوایی انتقالی مبتلا باشد، ممکن است درمان روی او جواب دهد. اقدامات درمانی به این بستگی دارد که چه چیزی مانع رسیدن صدا به گوش داخلی می‌شود. اقدامات لازم ممکن است شامل برداشتن جرم گوش، تخلیه مایع یا جراحی باشد که در نهایت منجر به رفع مشکلات پرده و استخوان‌های گوش می‌شود.
  • اقدامات لازم برای کودکان مبتلا به کم شنوایی حسی عصبی: در صورتی که کودک شما به کم شنوایی حسی عصبی مبتلا باشد، مشکل او دائمی است؛ اما با استفاده از سمعک یا جراحی (کاشت حلزون) می‌‌توان وضعیت شنوایی او را بهبود بخشید.

اگر برای نوزاد خود به سمعک نیاز دارید، از صفحه تجویز سمعک در شهرضا دیدن کنید. بعضی گزینه‌های دیگر نیز برای کمک به کودکان کم شنوا وجود دارند که در زیر به آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

  • کمک گرفتن از متخصص‌هایی که می‌توانند به کودک و خانواده او برقراری ارتباط را آموزش دهند. این کار ممکن است شامل یادگیری زبان اشاره، لب خوانی و راه‌های ارتباطی دیگر باشد.
  • دیدن آموزش‌های لازم برای کمک به فرزندتان در جهت یادگرفتن مهارت‌های ارتباطی
  • استفاده از دستگاه‌های کمکی از جمله دستگاه‌هایی که به استفاده از تلفن و هشیار کردن کودک شما نسبت به آلارم، زنگ خانه و صداهای دیگر کمک می‌کنند.
  • پیوستن به گروه‌های حمایتی

علائم کم شنوایی یا ناشنوایی نوزادان

در این بخش به علائم کم شنوایی در نوزادان و کودکان پرداخته‌ایم که در صورت مشاهده آن‌ها در فرزندتان، لازم است وضعیت را جدی بگیرید.

علائم کم شنوایی در نوازدان عبارتند از:

  • واکنش نشان ندادن به صداهای بلند
  • برنگشتن به سمت صدا پس از 6 ماهگی
  • نگفتن کلمات ساده مثل «ماما» یا «بابا» تا 12 ماهگی

همچنین علائم کم شنوایی در کودکان عبارتند از:

  • ناواضح حرف زدن
  • بچه کاری را که از او می‌خواهید انجام نمی‌دهد.
  • بچه مرتباً نشانه‌هایی از نشنیدن حرف شما نشان می‌دهد؛ مثلاً مرتباً می‌پرسد: « چی؟» یا «ها؟»
  • بالا بردن بیش از حد صدای تلویزیون
  • مشکلات یادگیری

عوامل کم شنوایی نوزادان

در اینجا تعدادی از عوامل تاثیرگذار بر شنوایی کودکان را مرور می‌کنیم:

  • ضربه دیدن سر
  • قرار گرفتن در معرض صداهای بلند
  • دود دخانیات از جمله سیگار
  • ژنتیک
  • تومورها
  • سوراخ شدن پرده گوش
  • بیماری‌هایی از جمله اتواسکلروز، منیر و مننژیت
  • آلرژی
  • مشکلات بارداری
  • وزن پایین هنگام تولد
  • دوز بسیار بالای بعضی از داروها
  • انسداد یا آسیب به کانال یا پرده گوش

نکته: نوزادانی که دوره‌های طولانی مدتی را در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) می‌گذرانند در خطر بروز مشکلات شنوایی در آینده قرار دارند.

غربالگری مداوم، می‌‌تواند خیال شما را از این بابت راحت کند. از این طریق می‌توانید از فرزند خود به خوبی مراقبت کنید و اگر لازم شد در سریع‌ترین زمان ممکن به او کمک کنید.

چه بیماری‌ھایی بر کم شنوایی نوزادان تاثیر می‌گذارند؟

به‌طور کلی بیماری‌هایی که بر کم شنوایی نوزادان تاثیر می‌گذارند را به سه دسته ارثی، دوران بارداری و پس از تولد تقسیم می‌کنیم و در ادامه هر کدام را توضیح داده‌ایم:

بیماری‌های ارثی

بعضی بیماری‌هایی که باعث کم شنوایی در کودکان می‌شوند ریشه در مشکلات ژنتیکی دارند.

نوزاد ممکن است کم شنوایی را از پدر، مادر یا هر دوی آن‌ها به ارث ببرد. این مشکل ممکن است بخشی از یک سندرم ژنتیکی دیگر باشد؛ مانند:

  • سندرم داون
  • سندرم اشر (Usher Syndrome)
  • سندرم تریچر کالینز (Treacher Collins Syndrome)

جهش ژنتیکی نیز می‌تواند باعث ایجاد کم شنوایی شود. کم شنوایی ژنتیکی ممکن است در بدو تولد نوزاد یا در حین رشد او خود را نشان دهد.

بیماری‌های دوران بارداری

بیماری‌های ویروسی و عفونی در دوران بارداری ممکن است به نوزاد منتقل شوند. بعضی ویروس‌ها و بیماری‌های عفونی مانند سیتومگالو ویروس، تبخال، سرخک، سرخچه، سفلیس و توکسوپلاسموز باعث کم شنوایی می‌شوند که با علائمی از جمله سردرد، خستگی، تب، سرفه و جوش همراه می‌شوند.

کم شنوایی ممکن است تحت تاثیر نحوه رشد سر، صورت و گوش در رحم باشد. تغییر در شکل و ساختار گوش کودک، می‌تواند باعث ایجاد مشکلات شنوایی شود. معاینات منظم و سنوگرافی در دوران بارداری برای تشخیص هر گونه تغییر احتمالی در رشد نوزاد ضروری است.

در صورتی که رشد نوزاد کامل نباشد و مادر زایمان زودرس داشته باشد نیز ممکن است بچه در بدو تولد یا بعدا به مشکل کم شنوایی دچار شود.

بیماری‌های پس از تولد

از عوامل ایجاد کم شنوایی در نوزادان می‌توان بیماری‌های عفونی را نام برد. این بیماری‌ها معمولاً منجر به کم شنوایی موقتی می‌شوند؛ اما اگر باعث استخوان‌های گوش یا عصب شنوایی شوند ممکن است منجر به کم شنوایی دائمی شوند. بیماری‌هایی که ممکن است باعث ایجاد کم شنوایی در نوزادان شوند عبارتند از مننژیت، سرخک و زردی شدید.

در صورتی که فرزندتان یکی از این مشکلات را دارد برای شنوایی سنجی و معاینه گوش نوزاد، در اسرع وقت به کلینیک شنوایی سنجی مراجعه کنید.

کلام آخر: غربالگری شنوایی نوزاد و تست شنوایی کودکان خود را جدی بگیرید!

همانطور که اشاره کردیم، بهترین زمان تست شنوایی سنجی نوزاد، چند روز اول پس از تولد است. در صورت وجود مشکل در غربالگری شنوایی نوزاد، می‌توان برای تشخیص علت و درمان مشکل کودک هر چه سریع‌تر وارد عمل شد. به همین علت هرگونه علائمی از کم شنوایی را که در کودک یا نوزاد خود مشاهده می‌کنید جدی بگیرید و برای انجام شنوایی سنجی نوزادان به مختصص شنوایی مراجعه کنید. کلینیک شنوایی سنجی زیمنس نیز با داشتن مختصصان باتجربه، این خدمات را در اختیار شما قرار می‌دهد؛ کافی است با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول

آیا برای تست ABR و OAE کودک یا نوزاد را بیھوش می‌کنند؟

برای انجام تست ABR به کودک آرامبخش داده می‌شود اما در تست OAE معمولا به مصرف آرامبخش نیازی نیست.

تست شنوایی سنجی کودکان چند مرحله است؟

تست غربالگری شنوایی نوزاد در روزهای اول پس از تولد او انجام می‌شود و در صورت منفی بودن نتایج، مرحله دوم شنوایی سنجی کودک برای تشخیص علت و نوع مشکل انجام می‌شود.

آیا تست شنوایی نوزادان واجب است؟

بله، تست شنوایی سنجی نوزادان در تشخیص و درمان به موقع مشکلات شنوایی تاثیر زیادی دارد. به همین علت ضروری است که حتما فرزند خود را در روزهای اول پس از تولد برای غربالگری شنوایی نوزادان به کلینیک ببرید.

چه نوزادانی حتما باید غربالگری شوند؟

همه کودکان باید از این فیلتر عبور کنند؛ اما بچه‌هایی که دارای بیماری‌های خاص هستند در اولویت قرار می‌گیرند. همچنین اگر مادر در دوران بارداری بیمار شده یا مشکلی داشته است، لازم است حتما نوزاد را برای شنوایی سنجی پیش متخصص ببرد.

ھزینه تست شنوایی سنجی نوزادان چقدر است؟

هزینه تست شنوایی سنجی نوزادان بنا بر نوع آن، کلینیک، بیمه، تجهیزات و… متفاوت است. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با ما در کلینیک شنوایی سنجی زیمنس تماس بگیرید.

آیا شنوایی سنجی نوزادان نارس نیز ممکن است؟

بله، شنوایی سنجی نوزادان نارس نیز ممکن است و یکی از راه‌های رایج آن تست ABR است. این نوزادان بیشتر در خطر بروز مشکلات شنوایی قرار دارند.