نحوه نگهداری و استفاده از سمعک | راهنمای کامل نظافت، باتری و افزایش طول عمر

اگر به‌تازگی سمعک خریده‌اید یا مدتی است از آن استفاده می‌کنید، مراقبت درست از دستگاه می‌تواند به حفظ عملکرد آن و افزایش طول عمر سمعک کمک کند. برای اینکه سمعک همیشه عملکرد مطلوبی داشته باشد، فقط نحوه استفاده مهم نیست؛ تمیز کردن، نحوه نگهداری سمعک و توجه به باتری هم اهمیت زیادی دارد.

با رعایت چند نکته ساده در مورد نگهداری و استفاده از سمعک می‌توان از بسیاری از مشکلات رایجی مانند کم شدن صدا، خش‌خش یا سوت زدن جلوگیری کرد.

در این مقاله، نحوه صحیح استفاده و نگهداری از سمعک را بررسی می‌کنیم و به سراغ روش تمیز کردن، مراقبت از باتری و سمعک‌های شارژی، نگهداری در شرایط خاص، مشکلات رایج و زمان مناسب برای سرویس یا تعمیر می‌رویم. در پایان نیز یک چک‌لیست کاربردی برای مراقبت روزانه، هفتگی و ماهانه در اختیار شما قرار می‌دهیم.

پیش از برداشتن یا گذاشتن سمعک، دست‌های خود را تمیز کرده و آنها را کاملا خشک کنید تا آلودگی و رطوبت به دستگاه منتقل نشود. طرز استفاده از سمعک بسته به نوع دستگاه کمی متفاوت است، اما در همه مدل‌ها باید سمعک را بدون فشار و با دقت در گوش قرار دهید.

سپس به علامت رنگی روی سمعک توجه کنید؛ معمولا رنگ قرمز نشان‌دهنده گوش راست و رنگ آبی نشان‌دهنده گوش چپ است. این علامت‌گذاری کمک می‌کند سمعک مربوط به هر گوش را به‌درستی تشخیص دهید. روش قرارگیری بسته به نوع دستگاه کمی فرق دارد:

✓ سمعک پشت‌گوشی :(BTE) ابتدا قالب یا بخش داخل‌گوشی را به‌آرامی در گوش قرار داده و سپس بدنه سمعک را پشت گوش بگذارید. اگر قرارگیری آن راحت و پایدار نیست، آن را با فشار وارد نکنید. در صورت جایگذاری درست، نباید احساس فشار یا لقی داشته باشید.
✓ سمعک‌های داخل‌گوشی :(ITE / ITC / CIC) این مدل‌ها را با یک چرخش کوچک و بدون فشار وارد کانال گوش کنید تا با شکل گوش شما هماهنگ شود؛ فشار زیاد هم به دستگاه و هم به کانال گوش آسیب می‌زند.
✓ سمعک :RITE / RIC گنبد کوچک انتهای دستگاه باید کامل در مسیر کانال جا بگیرد. قرارگیری نادرست گنبد می‌تواند باعث ایجاد فیدبک یا سوت شود.

تمیز کردن سمعک بهتر است به یک عادت روزانه تبدیل شود. هر شب پیش از خواب، دستگاه را با یک پارچه نرم و خشک پاک کرده و با برس مخصوص، اطراف میکروفون و رسیور را به‌آرامی از جرم و گردوغبار تمیز کنید. هنگام تمیز کردن، دستورالعمل سازنده و ابزارهای توصیه‌شده برای مدل سمعک خود را در نظر بگیرید.

✓ چیزی را داخل سوراخ میکروفون یا رسیور فرو نکنید؛ حتی سنجاق یا سوزن.
✓ در سمعک‌های دارای باتری یک‌بارمصرف، پس از تمیز کردن و هنگام نگهداری شبانه می‌توانید درِ محفظه باتری را باز بگذارید؛ البته دستورالعمل سازنده مدل را در اولویت قرار دهید.
✓ اگر قالب گوش یا تیوب دستگاه طبق دستور سازنده قابل شست‌وشو است، حداقل هفته‌ای یک‌بار آن را با آب ولرم و کمی صابون بشویید و پیش از نصب دوباره، کامل خشک کنید.

تمیز کردن سمعک یعنی پاک کردن جرم گوش، گردوغبار و آلودگی‌های سطحی از روی بدنه، میکروفون، رسیوروسایر بخش‌های قابل‌دسترسی دستگاه. هدف از این کار، جلوگیری از تجمع آلودگی و حفظ عملکرد صحیح سمعک است. در مقابل، ضدعفونی کردن با هدف کاهش آلودگی‌های میکروبی انجام می‌شود و اغلب به مواد یا روش‌های مخصوص نیاز دارد.

بنابراین، تمیز کردن روزانه برای مراقبت معمول از سمعک کافی است و ضدعفونی کردن نباید با همان روش یا مواد مورد استفاده برای نظافت روزانه انجام شود.

باتری‌های یک‌بارمصرف سمعک در 4 سایز رایج عرضه می‌شوند که هرکدام رنگ مخصوص خودشان را روی بسته‌بندی دارند؛ عمر باتری به سایز، میزان استفاده، قدرت سمعک و قابلیت‌هایی مانند پخش بی‌سیم صدا بستگی دارد و نمی‌توان برای همه کاربران یک مدت ثابت تعیین کرد.

رنگ‌بندی بسته‌بندی باتری‌ها کمک می‌کند سایز مناسب سمعک را راحت‌تر تشخیص دهید. با این حال، بهتر است هنگام خرید علاوه‌بر رنگ، عدد درج‌شده روی بسته‌بندی یا دفترچه راهنمای سمعک را هم بررسی کنید؛ زیرا نوع باتری موردنیاز به مدل سمعک بستگی دارد. برچسب باتری را درست پیش از استفاده جدا کرده و اگر سازنده توصیه کرده، قبل از قرار دادن باتری در دستگاه، مدت‌زمان مشخصی صبر کنید.

اگر متوجه زود خالی شدن باتری سمعک شدید، چند دلیل رایج را بررسی کنید؛ از جمله استفاده زیاد از پخش بلوتوث، رطوبت داخل محفظه باتری یا نگهداری نادرست باتری‌های یدکی در محیط گرم و مرطوب. بهتر است چند باتری اضافه هم همراه داشته باشید و باتری تمام ‌شده را از دستگاه خارج کنید تا احتمال نشتی و آسیب به مدار کاهش یابد.

اگر سمعک شارژی دارید، آن را طبق دستورالعمل سازنده روی شارژر قرار دهید؛ بسیاری از کاربران ترجیح می‌دهند این کار را شب‌ها انجام دهند. از قرار دادن آن در دمای خیلی بالا یا خیلی پایین خودداری کنید؛ سرما و گرمای شدید هم به باتری قابل‌شارژ آسیب می‌زند و هم عمر آن را کوتاه می‌کند. اگر شارژ سمعک زودتر از حد معمول تمام می‌شود یا هشدار باتری ضعیف زودتر از انتظار ظاهر می‌شود، وضعیت باتری و شارژر را بررسی کنید.

برای اینکه مراقبت از سمعک به یک کار فراموش‌شده تبدیل نشود، می‌توانید این چک‌لیست ساده را در برنامه روزانه و دوره‌ای نگهداری از سمعک قرار دهید. زمان‌بندی دقیق ممکن است با توجه به مدل سمعک و دستور سازنده متفاوت باشد.

برای تمیز کردن سمعک فقط از ابزاری مانند برس یا پیک استفاده کنید که سازنده برای همان بخش از دستگاه توصیه کرده است. هیچ جسم نوک‌تیزی را داخل سوراخ‌های میکروفون، رسیور یا سایر قسمت‌های حساس سمعک فرو نکنید؛ چون ممکن است به قطعات داخلی دستگاه آسیب بزند.

✅ تابستان و رطوبت: گرما و عرق زیاد باعث تجمع رطوبت داخل بدنه‌ سمعک می‌شود. در صورت تعریق زیاد یا وجود رطوبت در محیط از سیستم خشک‌کن مناسب و مورد تأیید سازنده استفاده کرده و سمعک را پس از قرار گرفتن در معرض رطوبت به‌درستی خشک کنید.

✅ سفر و پرواز: همیشه باتری‌های یدکی و کیت تمیزکننده را در کیف دستی و دور از چمدان تحویلی نگه دارید. باتری‌های یک‌بارمصرف معمولا برای سفر هوایی مشکلی ایجاد نمی‌کنند، اما بهتر است پیش از پرواز، مقررات شرکت هواپیمایی و فرودگاه را بررسی کنید.

✅ ورزش و تعریق: اگر سمعک شما برای استفاده در شرایط تعریق شدید مناسب نیست، پیش از شروع تمرین آن را از گوش خود خارج کنید. در غیر این صورت، پس از تمرین، رطوبت و عرق اطراف دستگاه را به‌آرامی پاک کنید.

✅ کودکان و سالمندان: برای کودکان بهتر است والدین یا مراقب هر روز سمعک را بررسی کنند، چون تشخیص مشکلات یا خرابی دستگاه ممکن است برای کودک دشوار باشد. برای سالمندان نیز بهتر است یکی از اعضای خانواده یا مراقب در نظافت هفتگی و تعویض باتری کمک کند.

✅ نگهداری شبانه و طولانی‌مدت: هر شب سمعک را داخل جعبه یا شارژر مخصوص آن قرار دهید، نه روی میز یا کنار تخت. اگر قرار است برای مدت طولانی از سمعک استفاده نکنید، باتری را کاملا خارج کنید تا خطر نشت باتری و آسیب به مدار کاهش یابد.

اگر بعد از تمیز کردن کامل، صدا همچنان ضعیف یا خش‌دار است، سوت مداوم برطرف نمی‌شود یا دستگاه اصلا روشن نمی‌شود، بهتر است برای بررسی و عیب‌یابی به متخصص مراجعه کنید.

به‌طور معمول، بررسی دوره‌ای سمعک هر ۶ ماه یک‌بار می‌تواند مفید باشد؛ البته فاصله مراجعه به مدل سمعک، میزان استفاده و نظر متخصص بستگی دارد. در این بررسی‌ها، فیلترها، اتصالات و عملکرد کلی دستگاه ارزیابی می‌شوند.

اگر سمعک فعلی دیگر نیازهای شنوایی شما را به‌خوبی پوشش نمی‌دهد، قبل از خرید دستگاه جدید بهتر است با یک متخصص مشورت کنید. در صورت نیاز می‌توانید گزینه‌های مناسب برای تجویز سمعک در شهرضا را بررسی کنید. اگر مشکل از خود دستگاه باشد و امکان رفع آن وجود داشته باشد، استفاده از خدمات تعمیرسمعک در شهرضا می‌تواند انتخاب اقتصادی‌تری نسبت به خرید سمعک جدید باشد.

✓ هر شب سمعک خود را تمیز کنید و در جعبه مخصوص آن قرار دهید. این کار به محافظت از دستگاه در برابر گردوغبار و رطوبت کمک می‌کند.
✓ اگر سمعک شما باتری یک‌بارمصرف دارد، شب‌ها درِ محفظه باتری را باز بگذارید. این کار به خارج شدن رطوبت احتمالی از محفظه کمک می‌کند؛ مگر اینکه سازنده روش دیگری را توصیه کرده باشد.
✓ پیش از دوش گرفتن، حمام یا شنا، سمعک را از گوش خود خارج کنید. حتی مدل‌های مقاوم در برابر رطوبت نیز لزوما برای قرار گرفتن در آب مناسب نیستند.
✓ قبل از استفاده از اسپری مو، عطر یا کرم ضدآفتاب، سمعک را از گوش خارج کنید؛ زیرا این مواد می‌توانند وارد منافذ دستگاه شوند یا روی سطح آن باقی بمانند.
✓ سمعک را در معرض گرمای مستقیم قرار ندهید. رادیاتور، بخاری، داشبورد خودرو و سایر منابع گرمایی می‌توانند به قطعات داخلی و باتری آن آسیب بزنند.
✓ باتری تمام‌شده را سریعا از دستگاه خارج کنید. خارج کردن باتری فرسوده به کاهش خطر نشت و آسیب احتمالی به مدار سمعک کمک می‌کند.
✓ برای خشک کردن سمعک از سشوار استفاده نکنید. حرارت شدید می‌تواند به قطعات حساس دستگاه آسیب بزند. برای رطوبت‌گیری از روش یا تجهیزات مورد تأیید سازنده استفاده کنید.
✓ سمعک را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگه دارید. باتری‌های سمعک به‌ویژه در صورت بلعیدن می‌توانند خطرناک باشند.
✓ برای تمیز کردن فیلتر و گارد جرم، فقط از ابزار مناسب استفاده کنید. ابزار مخصوصی را که سازنده برای مدل سمعک توصیه کرده به‌کار ببرید و از اشیای نوک‌تیز برای خارج کردن جرم یا آلودگی استفاده نکنید.
✓ سمعک را به‌صورت دوره‌ای بررسی و سرویس کنید. همان‌گونه که گفته شد، بررسی حدود هر ۶ ماه یک‌بار می‌تواند مفید باشد، اما فاصله مناسب مراجعه به مدل سمعک، میزان استفاده و نظر متخصص بستگی دارد. در این بررسی‌ها معمولا وضعیت فیلترها، اتصالات و عملکرد کلی دستگاه ارزیابی می‌شود.

بعضی عادت‌های ساده در نحوه نگهداری سمعک می‌توانند به‌مرور باعث آسیب یا کاهش عملکرد آن شوند. استفاده از سمعک هنگام دوش گرفتن یا شنا، قرار دادن آن در معرض حرارت مستقیم، تمیز کردن دستگاه با الکل یا مواد شوینده، وارد کردن اجسام نوک‌تیز به میکروفون یا رسیور و استفاده از باتری نامناسب، از اشتباهات رایج در نگهداری سمعک هستند.

همچنین اگر صدای سمعک ناگهان ضعیف شد یا دستگاه مرتب سوت زد، بهتر است به‌جای دستکاری قطعات داخلی، ابتدا موارد ساده‌ای مانند باتری، فیلتر و نحوه قرارگیری سمعک را بررسی کنید. اگر مشکل برطرف نشد برای بررسی و عیب‌یابی از متخصص کمک بگیرید.

نگهداری درست از سمعک کار پیچیده‌ای نیست. اگر نحوه نگهداری سمعک را به‌درستی رعایت کنید، تمیز کردن منظم، محافظت از دستگاه در برابر رطوبت و گرما، توجه به وضعیت باتری و سرویس دوره‌ای می‌تواند به حفظ عملکرد سمعک و افزایش طول عمر آن کمک کند.

اگر برای بررسی وضعیت سمعک، تنظیمات یا دریافت خدمات تخصصی شنوایی به کمک نیاز دارید، می‌توانید به کلینیک شنوایی‌سنجی زیمنس مراجعه کنید و از خدمات تخصصی این مرکز بهره‌مند شوید.