معرفی تست شنوایی SDS و نحوه انجام آن

درصد کم شنوایی شما چقدر است؟ تست SDS گوش، برای درک توانایی افراد برای شنیدن بسیار مهم بوده و بیان‌گردرصد کلماتی است که به‌درستی توسط فرد شناسایی شده‌اند.

تست شنوایی SDS برای هر گوش با استفاده از کلمات تک هجایی انجام خواهد شد و به شکل درصد پاسخ‌های صحیح فرد بیان می‌شود.

انجام تست ممکن است، پس از 10 کلمه، اگر خطایی رخ نداده باشد یا در برخی موارد پس از 25 کلمه، اگر بیش از چهار خطا وجود نداشته باشد، خاتمه یابد. در غیر این صورت، فهرست کامل 50 موردی اجرا خواهد شد.

در این مقاله به بررسی تست SDS گوش، عوامل تأثیرگذار بر تست شنوایی SDS، مراحل انجام تست شنوایی سنجی SDS، تفسیر نتایج، پارامترهای مهم در انجام این تست و هزینه انجام تست SDS گوش خواهیم پرداخت.

تست شنوایی SDS مخفف عبارت Speech Discrimination Score و به معنای تست تشخیص گفتار است. تست SDS گوش به‌صورت امتیاز تشخیص کلمه فرد، اساساً توانایی وی در درک گفتار را هنگامی که صحبتی در سطح قابل شنیدن ارائه می‌شود، آزمایش می‌کند. این تست به شنوایی سنج، بینش صحیحی در رابطه با توانایی شنوایی واقعی افراد ارائه خواهد داد.

تست SDS گاهی اوقات به عنوان نمره تشخیص کلمه (WR) نیز شناخته می‌شود و بیانگرتعداد کلماتی است که به درستی تکرار شده و به صورت درصدی از پاسخ‌های صحیح (امتیاز تشخیص) یا نادرست (از دست دادن تشخیص) بیان می‌شود. پاسخ صحیح به این معنا است که 100 درصد درست بوده، در حالی که نادرست با صفر درصد پاسخ درست بیان می‌شود.

همچنین، این امتیاز را می‌توان به عنوان یک نمره واج نیز در نظر گرفت که اطلاعاتی را در مورد این که بیمار چه واج‌هایی را در سطوح خاصی شنیده است، ارائه می‌دهد.

هدف از انجام این نوع تست شنوایی سنجی، ارزیابی توانایی سیستم شنوایی فرد برای شناسایی محرک‌های گفتاری برای اهداف مشاوره‌ای و توانبخشی است.

از جمله ابزارهای مورد نیاز برای انجام تست شنوایی SDS می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• هدفون یا بلندگو
• یک میکروفون یا پخش‌کننده صدای خارجی
• میکروفون گفتگو

از جمله عواملی که بر امتیاز به‌دست آمده از تست شنوایی سنجی SDS تأثیر می‌گذارد را در ادامه بررسی خواهیم کرد.

این سلول‌ها داخل حلزون گوش قرار دارند که اندام شنوایی نیز نامیده می‌شوند. این نوع از اجزای گوش، شامل سلول‌هایی هستند که در واقع ارتعاش صدا را گرفته و به مغز فرد می‌فرستند. اگر به سلول‌های مویی گوش، هر گونه آسیبی برسد، هیچ راهی برای ارسال صوت به مغز فرد وجود نخواهد داشت. بنابراین، ممکن است، فرد صدا را بشنود، اما نتواند آن را به وضوح درک کند.

عصب شنوایی گوش، عضوی از گوش است که صدا را از سلول‌های مویی درون گوش گرفته و به مغز فرد می‌فرستد. بنابراین، اگر مانعی در مسیر این انتقال صدا وجود داشته باشد، در واقع صدا نمی‌تواند به‌راحتی به مغز فرد برسد و زمانی که به مغز رسید به صورت تحریف شده خواهد بود. ایجاد این موانع ممکن است، ناشی از وجود مواردی مانند تومور یا نوروپاتی شنوایی باشد.

اگر مغز قادر به تفسیر صحیح صداها پس از رسیدن به آن نباشد، امتیاز تست شنوایی سنجی SDS فرد کاهش خواهد یافت. تحقیقات زیادی در مورد این جنبه از شنوایی در حال انجام است، اما می‌توان گفت که محققان به‌صورت مداوم در حال یادگیری موارد بیشتری در ارتباط با درگیری مغز انسان با شنوایی هستند.

توجه به این نکته نیز بسیار حائز اهمیت است که وقتی امتیاز تست شنوایی SDS در فرد کاهش یابد، معمولاً به‌صورت دائمی است. تا زمانی که یک عمل کاشت حلزون برای دور زدن سلول‌های مویی داخلی و تحریک مستقیم عصب انجام نشده، نمی‌توان از صدای تقویت ‌شده برای بهبود درک گفتار استفاده کرد.

البته راه دیگری نیز وجود دارد که محققان به‌دنبال استفاده از آن برای رفع یا کاهش کم شنوایی هستند و آن عبارت است از بازسازی سلول‌های مویی یا استفاده از سلول‌های بنیادی که احتمالاً چند دهه دیگر اتفاق خواهد افتاد.

در واقع یک ترفند برای بهبود امتیاز تست SDS گوش بدون انجام جراحی وجود دارد و آن ترفند در واقع شنیدن با هر دو گوش است. وقتی در مورد شنیدن با هر دو گوش صحبت به میان می‌آید، منظور این است که اگر در هر دو گوش‌ کم‌ شنوایی وجود دارد، تقویت هر دو گوش بسیار مهم بوده تا مغز بتواند، اطلاعات بیشتری برای کار کردن دریافت کند.

این نه تنها امتیاز تست SDS را به میزان قابل توجهی بهبود می‌بخشد، بلکه به بهبود توانایی فرد برای شنیدن نویز پس ‌زمینه و فهم این که صدا از چه جهتی می‌رسد، کمک خواهد کرد.

تست شنوایی سنجی SDS در موارد زیر تجویز می‌شود:

• به‌منظورتشخیص کم شنوایی
• تعیین نوع و میزان کم شنوایی
• تعیین میزان توانایی فرد در درک گفتار
• انتخاب سمعک متناسب با شنوایی فرد
• بررسی عملکرد سمعک

در تست شنوایی سنجی SDS، مراحل انجام تست به‌صورت زیر خواهد بود:

1- به بیمار آموزش داده می‌شود که کلمات ارائه شده را تکرار کند.

2- با استفاده از صدای زنده یا گفتار ضبط شده، فهرست استاندارد کلمات به انتخاب شنوایی سنج ارائه داده خواهد شد. بهتر است، شروع تست با کلماتی باشد که در سطحی راحت برای بیمار ارائه شود. حداقل 30 دسی بل و به‌صورت کلی 35 تا 50 دسی بل بالاتر از آستانه 1000 هرتز تن خالص.

3- صدا تا حدی تقویت خواهد شد که فرد قادر به شنیدن آن باشد.

4- سپس لیستی از 25 یا 50 کلمه تک هجا را برای فرد پخش کرده یا خوانده خواهد شد و از وی خواسته می‌شود که آن کلمات را با صدای بلند تکرار کنند.

5- سپس بر اساس درصدی از کلمات که فرد درست گفته، نمره داده خواهد شد.

6- با استفاده از دکمه‌های امتیازدهنده در پنل جلویی شنوایی سنج، هر بار که پاسخ صحیح داده شود، دکمه درست و هر بار که پاسخ اشتباه داده می‌شود، دکمه نادرست فشار داده خواهد شد. به‌عنوان مثال، اگر فرد 20 کلمه از 25 کلمه را درست در گوش راست خود دریافت کرده باشد، آن را معادل 80 درصد امتیاز تشخیص کلمه در نظر گرفته خواهد شد و اگر فرد 10 کلمه از 25 کلمه را درست در گوش چپ خود دریافت کند، آن را 40 درصد امتیاز تشخیص کلمه در نظر می‌گیرند.

امتیاز به‌دست آمده درصدی از پاسخ‌های صحیح بوده و نشان‌دهنده توانایی بیمار در درک گفتار است.

قبل از انجام تست تشخیص گفتار، چندین پارامتر وجود دارد که باید در نظر گرفته شود که در ادامه به بررسی آن خواهیم پرداخت.

✅ مبدل تست

آزمایش تشخیص گفتار را می‌توان با استفاده از هدایت هوا، هدایت استخوانی و بلندگوها در یک تنظیم میدان صوتی انجام دهید.

✅ انواع کلمات

تست SDS را می‌توان با استفاده از کلمات یا جملات مختلف انجام داد. در برخی از کشورها از کلمات تک هجایی استفاده می‌شود در حالی که کشورهای دیگر ترجیح می‌دهند از کلمات چند هجایی استفاده کنند. سپس این کلمات با کلمات دیگر ترکیب می‌شوند تا فهرستی از کلمات متعادل از نظر آوایی ایجاد کنند که فهرست کلمات نامیده می‌شود.

✅ تعداد کلمات

تعداد کلمات در یک لیست کلمات می‌تواند، بر نمره فرد تاثیر بگذارد. اگر تعداد کلمات در لیست خیلی کم باشد، این خطر وجود دارد که نقاط داده کافی برای محاسبه دقیق امتیاز تست شنوایی سنجی SDS وجود نداشته باشد. با این حال، استفاده از کلمات زیاد نیز ممکن است، منجر به افزایش زمان تست و خستگی بیمار شود. لیست کلمات اغلب از 10 تا 25 کلمه تشکیل شده است.

✅ امتیاز دهی

به کلمات می‌توان بر طبق کل کلمات یا تعداد واج‌هایی که در آنها استفاده شده، نمره داد. نمونه‌ای از امتیازدهی را می‌توان با کلمه به‌عنوان قایق نشان داد. هنگام نمره گذاری با استفاده از کلمات کامل، هر چیزی غیر از کلمه قایق، نمره نادرست خواهد گرفت.

با این حال، در امتیازدهی واجی، کلمه قایق به واج‌های جداگانه آن تقسیم شده مثل ق، ا، ی، ق، سپس هر واج به‌عنوان یک نقطه نمره‌ گذاری می‌شود، به این معنا که کلمه قایق دارای حداکثر امتیاز 4 است. یک مثال می‌تواند، این مسئله باشد که بیمار کلمه قایق را اشتباه شنیده و کلمه جدیدی را بیان می‌کند. با امتیازدهی واج، 2 امتیاز برای این پاسخ تعلق می‌گیرد در حالی که در نمره گذاری کلمه‌ای، کلمه جدید با عنوان نادرست در نظر گرفته خواهد شد.

✅ تحویل مواد

شنوایی سنج‌های مدرن این قابلیت را دارند که فهرست‌ کلمات را به‌صورت دیجیتالی روی سخت‌ افزار دستگاه ذخیره کنند تا بتوانند هر بار که بیماری را تست می‌کنند، سیگنال گفتاری مدرج شده را به همان روش ارسال کنند. این کار با روش‌های قدیمی‌تر آزمایش با استفاده از صدای زنده یا ضبط CD از مطالب گفتار متفاوت است. استفاده از مواد گفتاری دیجیتالی ذخیره شده و کالیبره شده در فایل‌های wav قابل اطمینان‌ترین و قابل تکرارترین نتایج را ارائه داده زیرا ارائه گفتار تحت تأثیرفرد  آزمایش ‌کننده قرار نخواهد گرفت.

✅ با کمک یا بدون کمک

تست SDS را می‌توان به‌صورت کمکی یا بدون کمک انجام داد. هنگام انجام اندازه‌گیری‌های کمکی، محرک معمولاً از طریق بلندگو پخش می‌شود و تست در هر دو گوش ضبط می‌شود.

متخصصان گوش و حلق و بینی اغلب پس از معاینه گوش در صورت لزوم، تست SDS گوش را در هر دو گوش مقایسه می‌کنند تا تعیین شود که آیا آزمایش اضافی برای رد برخی شرایط پزشکی لازم است یا خیر.

آکادمی گوش و حلق و بینی آمریکا توصیه می‌کند، زمانی که تست شنوایی SDS در هر دو گوش عدم تقارن 15 درصد یا بیشتر را نشان می‌دهد، باید بیمار را برای آزمایش بیشتر ارجاع داد. این عدم تقارن به اندازه کافی قابل توجه نیست که ارجاع برای آزمایش اضافی را تضمین کند.

هنگامی که از یک لیست 20 کلمه‌ای استفاده می‌شود، 5 درصد به هر پاسخ صحیح داده می‌شود. به این ترتیب تفسیر نتایج حاصل از تست شنوایی SDS به‌صورت زیر خواهد بود:

✓ 90 تا 100 درصد نشان دهنده گوش نرمال است.
✓ 80 یا 60 تا 100 درصد نشان دهنده کاهش شنوایی هدایتی خواهد بود.
✓ بیش از 60 درصد نشان دهنده آسیب به حلزون گوش است.
✓ و کمتر از 70 درصد نشان دهنده پاتولوژی رترو حلزون گوش است.

اعداد به‌دست آمده بسته به علت و درجه از دست دادن شنوایی متفاوت خواهد بود.

انواع تست‌ شنوایی سنجی گفتاری معمولاً مکمل یکدیگر بوده و تست SDS به‌تنهایی انجام نمی‌شود، بلکه به‌همراه سایر تست‌های شنوایی سنجی گفتاری همچون تست شنوایی PTA مورد آزمایش قرار می‌گیرند.

نرخ مجموعه تست‌های شنوایی سنجی گفتاری در سال 1403 برابر با 250 هزار تومان بوده که بسته به دولتی و خصوصی بودن کلینیک و همچنین منطقه جغرافیایی ممکن است با یکدیگر متفاوت باشد.

نکات زیر تجارب خانم مریم سنجریان، شنوایی سنج کلینیک زیمنس در سال‌های کاری خود در ارتباط با تست SDS گوش است:

✅سطح شدتی که در آن تست SDS گوش گرفته می‌شود، در حدود 30 تا 40 دسی بل بیشتر از سطح شدتی است که با تست PTA به‌دست آمده است.

✅با استفاده از این تست (حتی در مواردی بدون استفاده از BC) می‌توان مشخص کرد که درگیری موجود بیشتر در عصب گوش وجود دارد یا گوش میانی دچار مشکل شده است.

✅تست SDS یک تست بسیار کاربردی در شنوایی سنجی است که با استفاده از آن می‌توان صحت تست BC انجام شده را نیز تشخیص داد.

✅ انجام این تست زمانی با چالش مواجه می‌شود که زبان مادری فردی که تحت آزمایش قرار گرفته با زبان رایجی که تست با آن انجام می‌شود، متفاوت باشد؛ به‌عنوان مثال زبان مادری فرد مراجع، کُردی بوده و شنوایی سنج در تست SDS گوش از کلمات فارسی استفاده می‌کند.

✅تست شنوایی SDS یکی از بهترین تست‌ها در رابطه با افرادی است که تمارض می‌کنند. افراد متمارضی که تست PTA از آنها گرفته می‌شود، اغلب تمایل به کسب نتایج مثبت کاذب (به‌معنای وجود مشکل در شنوایی) دارند. به‌عنوان مثال در افراد متمارض، نتیجه تست PTA در حد 50 دسی بل بوده، این در حالی است که تست SDS آنها در حدود 35 دسی بل به‌دست آمده است. این تفاوت بین دو تست شنوایی سنجی نشان دهنده این موضوع است که فرد در حال تمارض بوده و قطعاً PTA نرمالی دارد و از شنوایی مناسبی برخوردار است.

کاهش حساسیت شنوایی، همان گونه که با تست شنوایی PTA اندازه‌گیری می‌شود، ممکن است منجر به کاهش توانایی فرد در درک گفتار شود. با این حال، طی مطالعات صورت گرفته ممکن است، دو فرد همسن و سال با ادیوگرام‌های مشابه نمرات تست SDS گوش کاملاً متفاوتی داشته باشند. بنابراین با انجام تست شنوایی سنجی SDS، شنوایی سنج می‌تواند تعیین کند که فرد تا چه حد امکان دسترسی به اطلاعات گفتار را داشته، به این معنا که تا چه حد قادر به شنیدن صحیح کلمات ارائه شده است.

کسب این اطلاعات، در فرآیند تشخیصی بسیار حائز اهمیت است. به عنوان مثال، می‌تواند به تمایز بین انواع مختلف کم شنوایی کمک کند. همچنین می‌توان از اطلاعات به‌دست آمده از تست شنوایی SDS در فرآیند توانبخشی استفاده کرد. به‌عنوان مثال، نتایج می‌توانند، شنوایی سنج را به سمت نیاز فرد که استفاده بیشتر از فناوری‌های موجود به‌منظور تقویت مناسب صدا، مانند استفاده از میکروفون یا دستگاه‌های میکروفون راه دور است، هدایت کنند.

تست SDS همچنین می‌تواند به شنوایی سنج کمک کند تا متوجه شود که سمعک مورد استفاده فرد مراجع تا چه حد برای وی مناسب بوده و فرد می‌تواند با استفاده از آن صداهای اطراف را به خوبی بشنود. علاوه‌بر این، شنوایی سنج می‌تواند از این اطلاعات برای تعیین انتظارات واقع‌بینانه و کمک به سایر جنبه‌های فرآیند مشاوره نیز استفاده کند.