معرفی تست شنوایی PTA و موارد استفاده از آن

کم شنوایی یک بیماری مزمن و شایع بوده که ممکن است از هر 5 کودک 1 نفر را به‌صورت موقت یا دائم تا سن 18 سالگی تحت تأثیر قرار دهد. با وجود شیوع کم شنوایی، بسیاری از بزرگسالان ارزیابی‌های لازم و درمان مناسب یا به‌موقع را برای شنوایی خود دریافت نمی‌کنند.

درمان مناسب برای کم شنوایی تا حد زیادی به پاتوفیزیولوژی و شدت بیماری بستگی داشته و ارزیابی دقیق شنوایی، اطلاعات تشخیصی لازم را برای هدایت درمان در اختیار پزشکان قرار می‌دهد. یکی از راه‌های تشخیص نوع و شدت کم شنوایی، استفاده از تست شنوایی PTA است.

در این مقاله با تست PTA گوش، موارد تجویز تست ادیومتری صدای خالص، مراحل انجام تست شنوایی PTA، نتایج تست، هزینه انجام آن و اقدامات لازم پس از انجام تست خواهیم پرداخت.

تست شنوایی PTA، مخفف عبارت Pure – Tone Audiometry و به‌معنای تست ادیومتری صدای خالص است. شنوایی سنجی تون خالص یک تست شنوایی رفتاری است که برای تشخیص سطح آستانه شنوایی افراد استفاده می‌شود و به شنوایی سنج کمک می‌کند تا میزان کم شنوایی بیمار را اندازه‌گیری کند.

این تست با ارسال تون‌های خالص در فرکانس‌های یک اکتاو بین 250 تا 8000 هرتز از طریق مبدل صدا کار می‌کند. سپس سطح این زنگ‌های خالص به آرام‌ترین سطح کاهش می‌یابد که در این حالت، بیمار می‌تواند صدا را تشخیص داده که به عنوان آستانه شنوایی تعریف می‌شود.

نتایج حاصل از شنوایی سنجی تون خالص روی نموداری به نام ادیوگرام تون خالص نمایش داده می‌شود که ابزار اصلی مورد استفاده برای قرار دادن سمعک بوده است.

توجه به این نکته مهم است که شنوایی سنجی تون خالص فقط کمیت شنوایی را ارزیابی کرده و سایر اجزای شنوایی مانند محلی‌سازی صدا یا تشخیص گفتار را بررسی نمی‌کند.

بنابراین، انجام آزمایش‌های دیگری همانند آزمون آستانه کنتراست شنیداری یا ACT هنگام نصب سمعک برای بهینه‌سازی عملکرد این دستگاه‌ها حائز اهمیت است.

PTA 1 و PTA 2 دو روش مختلف برای محاسبه میانگین تن خالص هستند.

PTA 1 با میانگین آستانه سه فرکانس متوسط ​​محاسبه می‌شود،

در حالی که PTA 2 با میانگین آستانه چهار فرکانس بالاتر (500، 1000، 2000 و 4000 هرتز) محاسبه خواهد شد. PTA 2 اغلب برای ارزیابی کم شنوایی در افراد مبتلا به کم شنوایی با فرکانس بالا استفاده می‌شود.

PTA ابزاری مفید برای تشخیص کم شنوایی و ردیابی پیشرفت کم شنوایی در طول زمان است. همچنین، روش خوبی برای مقایسه کم شنوایی در هر دو گوش‌ است.

افرادی که احتمال کم شنوایی آنها بیشتر است یا قبلاً تشخیص داده شده که کم شنوایی دارند، ممکن است، نیاز به انجام تست‌های شنوایی سنجی خالص (PTA) داشته باشند. این طیف می‌تواند، شامل افراد زیر باشد:

• افراد مسن و کسانی که در محیط‌های پر سروصدا کار می‌کنند.
• افرادی که سابقه خانوادگی کم شنوایی دارند.
• کسانی که شرایط پزشکی خاصی دارند.
• و در مواردی نیز در کودکان مورد نیاز است.

همچنین، تست تون خالص باید برای بیمارانی که نگران شنوایی غیرطبیعی خود بوده، ضربه به گوش  داشته یا بیماری گوش دارند، انجام شود که شامل، اما نه محدود به موارد زیر است:

✓ کاهش شنوایی ذهنی
✓ وزوز گوش
✓ هیپراکوزیس
✓ پروتکل‌های نظارت بر اتوتوکسیک
✓ سرگیجه
✓ اختلال عملکرد گوش میانی
✓ آسیب مغزی ضربه‌ای یا شکستگی استخوان تمپورال
✓ قرار گرفتن در معرض صدای بلند
✓ آسیب انفجار
✓ غربالگری شنوایی ناموفق
✓ تأخیر گفتار در کودکان یا شرایطی همراه با عوامل خطر برای کاهش شنوایی

آزمایشات PTA برای بررسی توانایی شنوایی این افراد و همچنین ارزیابی تغییراتی که نیاز به توجه یا درمان دارد، انجام می‌شود. با انجام آزمایشات منظم PTA، افراد می‌توانند، سلامت خود در امور شنوایی کنترل کرده و مشکلات شنوایی به‌وجود آمده را زود تشخیص دهند که می‌تواند به آنها کمک کند تا درمان مناسب را در زمان مناسب دریافت کنند.

پزشک گوش و حلق و بینی ممکن است به دلایل زیر، آزمایش PTA را توصیه کند:

✅برای تشخیص کم شنوایی: تست PTA رایج‌ترین نوع تست شنوایی بوده و می‌تواند، نوع و میزان کم شنوایی بیمار را تشخیص دهد.

✅ نظارت بر کم شنوایی: اگر بیماری کم شنوایی قبلاً تشخیص داده شده باشد، ممکن است از تست PTA برای نظارت بر توانایی شنوایی فرد در طول زمان استفاده شود.

✅برای ارزیابی اثربخشی سمعک یا سایر درمان‌ها: اگر برای بیمار سمعک یا سایر درمان‌ها تجویز شده باشد، ممکن است از تست PTA برای تعیین این که آیا این درمان‌ها در بهبود شنوایی او مؤثر هستند یا خیر، استفاده می‌شود.

تست  PTA یک ابزار تشخیصی ارزشمند است که می‌تواند:

• کم شنوایی را تشخیص دهد.
• اثربخشی سمعک را ارزیابی کند.
• تغییرات شنوایی را در طول زمان ردیابی کند.
• علت کم شنوایی را شناسایی کند.
• و از بروز مشکلات ارتباطی جلوگیری کند.

در صورتی که بیمار نتواند، پاسخ‌های رفتاری قابل اعتمادی ارائه دهد، تست شنوایی PTA، قابل استفاده نخواهد بود. این امر به‌ویژه در مورد کودکان زیر شش ماه صادق است، اما در بیماران با تأخیر رشد یا اختلالات عصبی نیز دیده شده و قابل اعتماد نخواهد بود.

در صورت ارائه پاسخ‌های غیرقابل اعتماد توسط بیماران، تست تون خالص رفتاری نیز ممکن است، منع مصرف داشته باشد.

تست شنوایی PTA یک روش بدون درد است که در آن صداهای خالص فرکانس و حجم خاص به هر دو گوش وارد شده و بیمار باید هنگام شنیدن صدا، علامت دهد. شنوایی سنج حداقل آستانه شنوایی را اندازه‌گیری کرده و آن را روی یک نمودار نشان می‌دهد تا درصد کاهش شنوایی را ارزیابی کند.

شنوایی سنجی تون خالص شامل دو مرحله است:

• تست هدایت هوا
• تست هدایت استخوان

مبدل‌های آزمایشی شامل هدفون (گوشی) و ویبراتورهای استخوانی هستند.

این تست با استفاده از ادیومتر، هدفون، گوشی درج یا فیلدهای صوتی انجام می‌شود.

هدفون، صداهای خالص را از طریق مسیر هدایت هوا ارسال می‌کند، در حالی که یک ویبراتور استخوانی صدا را از طریق مسیر هدایت استخوانی به گوش می‌رساند.

صدای خالص (تک فرکانس) از طریق گوشی به گوش منتقل شده و کمترین شدتی که در 50 درصد مواقع دریافت می‌شود با دسی بل (dB) اندازه‌گیری خواهد شد که آستانه نامیده می‌شود.

با اندازه‌گیری هر دو مسیر، می‌توان از شنوایی‌ سنجی تون خالص نه تنها برای تعیین آرام‌ترین صداهایی که بیمار می‌شنود، استفاده کرد، بلکه این کار با مشاهده تفاوت بین آستانه اندازه‌گیری شده با استفاده از هدایت هوا و هدایت استخوان انجام خواهد شد.

تست شنوایی PTA یک فرآیند سریع و بدون درد بوده که ممکن است، بین 30 تا 60 دقیقه به زمان نیاز داشته باشد. این آزمون شامل مراحل زیر است:

1- شنوایی‌ سنج ابتدا از شما می‌خواهد که هدفون‌هایی را که به دستگاه شنوایی ‌سنج متصل هستند، روی گوش خود قرار دهید.

2- متعاقباً، شنوایی سنج در هر دو گوش، صدای خالص در فرکانس و حجم خاصی ارسال می‌کند.

3- وقتی صدایی را می‌شنوید، باید آن را با یک علامت نشان دهید.

4- پاسخ شما برای محاسبه حداقل آستانه شنوایی شما مورد استفاده قرار می‌گیرد که سپس روی نموداری برای نشان دادن درصد کاهش شنوایی در هر گوش نشان داده خواهد شد.

روش تست در فرکانس خاص از 250 تا 8000 هرتز (هرتز یا سیکل در ثانیه) برای هر گوش تکرار شده و آستانه روی نموداری به نام ادیوگرام ثبت می‌شوند. آزمایش هدایت استخوان با قرار دادن یک اسیلاتور روی فرآیند ماستوئید و اندازه‌گیری آستانه در همان فرکانس‌ها انجام می‌شود. گاهی اوقات گوش غیر‌آزمایشی را برای جلوگیری از شرکت آن در تست پوشانده شده تا صدایی دریافت نکند.

نتایج شنوایی سنجی تون خالص معمولاً روی ادیوگرام ثبت می‌شود. ادیوگرام یک نمایش تصویری جامع از شنوایی است که روی یک نمودار نشان داده می‌شود. درک و نحوه خواندن ادیوگرام برای به‌ دست آوردن اطلاعات در مورد وضعیت سلامت شنوایی شما حیاتی است.

نمودار شنوایی را می‌توان به‌عنوان طرحی از قابلیت‌های شنوایی مراجع در نظر گرفت. این نمودار به‌صورت تصویری، میزان حساسیت شنوایی فرد را در سطوح مختلف شدت صدا (بلندی) و فرکانس‌ها نشان داده و تصویری از قابلیت‌های شنوایی فرد و هرگونه کاهش شنوایی بالقوه ارائه می‌دهد.

در نمودار شنوایی، شدت صدا بر حسب دسی بل (dB) اندازه‌گیری شده و میزان بلندی صدا را نشان می‌دهد. محور Y (عمودی) در نمودار شنوایی نشان‌ دهنده این است که سطح شنوایی از  منفی 10 دسی‌بل HL (صداهای بسیار ملایم) تا 110 دسی‌بل HL (صداهای بسیار بلند) متغیر است.

به عبارت دیگر، صداهای آرام‌تر دارای مقادیر شدت کمتری هستند (مثلاً یک زمزمه)، در حالی که صداهای بلندتر دارای مقادیر شدت بالاتری هستند (مثلاً یک کنسرت موسیقی). بنابراین، محور y در نمودار شنوایی‌ نشان‌ دهنده میزان بلندی صدا برای شنیدن آن است.

فرکانس صدا به سرعت ارتعاش یک موج صوتی اشاره دارد و ارتباط نزدیکی با نحوه درک ما از زیر و بم صدا دارد. صداهای با فرکانس بالا، مانند صدای جیرجیر پرندگان، دارای ارتعاشات سریع بوده، در حالی که صداهای با فرکانس پایین، مانند طبل باس، ارتعاشات آهسته‌تری دارند.

محور X (افقی) در ادیوگرام، محدوده فرکانس‌های صدا را نشان می‌دهد که معمولاً از 125 هرتز (صداهای با صدای کم) تا 8000 هرتز (صداهای با صدای بلند) را شامل می‌شود. سطوح مختلف شدت صدا در فرکانس های خاصی در طول تست شنوایی شما آزمایش می‌شود تا سلامت کلی شنوایی شما مشخص شود.

تست‌های شنوایی بسیار فراتر از تشخیص این که آیا فرد دچار کم شنوایی شده یا خیر هستند. آدیوگرام‌ها همچنین اطلاعات ارزشمندی را در مورد میزان کم شنوایی و نوع آن ارائه می‌دهند. در ادامه، معنی نتایج آزمایش شنوایی PTA را بیان می‌کنیم.

نمادهای پایین‌تر در امتداد محور Y نشان دهنده درجات شدید کم شنوایی هستند، در حالی که نمادهای بالاتر در محور Y نشان دهنده شنوایی سالم‌تر هستند. در این بخش، دقیقاً توضیح می‌دهیم که هر سطح از کم شنوایی در ادیوگرام چگونه تفسیر می‌شود:

✅ شنوایی سالم: در محدوده 10- dB HL تا 14dB HL  هستند. آستانه‌ای که در محدوده 10- تا 14 دسی‌بل در نمودار شنوایی‌ قرار دارند، سطح شنوایی سالم را برای آن فرکانس‌ها نشان می‌دهند. شنیدن این صداهای ملایم نشان می‌دهد که فرد کم شنوایی ندارد.

✅کم شنوایی خفیف: در محدوده 15 dB HL تا 25 dB HL بوده، آستانه بین 15 دسی بل و 25 دسی بل نشان دهنده کاهش شنوایی خفیف است. در حالی که ممکن است در شنیدن صداهای بسیار آرام کمی مشکل داشته باشید، شنوایی شما به‌صورت کلی خوب است.

✅کاهش شنوایی خفیف: بین 26 dB HL تا 40dB HL  بوده، آستانه بین 26 دسی بل تا 40 دسی بل نشان دهنده کم شنوایی خفیف است. اگر کم شنوایی خفیف دارید، ممکن است در شنیدن صداهای ملایم‌تر، به‌خصوص در محیط‌هایی با صدای پس زمینه زیاد، مشکل داشته باشید.

✅کم شنوایی متوسط: در حدود 41 dB HL تا 55 dB HL است. آستانه بین 41 دسی بل تا 55 دسی بل نشان دهنده کم شنوایی متوسط ​​است. مشکلات ارتباطی در این سطح به‌صورت فزاینده‌ای رایج شده و احتمالاً نیاز دارید که افراد مرتباً صحبت خود را تکرار کنند.

✅از دست دادن شنوایی نسبتا شدید: که در محدوده 56 dB HL تا 70 dB HL است. آستانه شنوایی از 56 تا 70 دسی بل نشان دهنده افت شنوایی نسبتاً شدید است که اغلب منجر به مشکلات ارتباطی قابل توجهی می‌شود.

✅کم شنوایی شدید: بین 71 dB HL تا 90 dB HL بوده، آستانه بین 71 تا 90 دسی بل نشان دهنده کاهش شدید شنوایی است. در بسیاری از افراد با این سطح از دست دادن شنوایی حتی صدای بلند یا صداهای روزمره را هم نمی‌شنوند.

✅کم شنوایی عمیق: بالاتر از 91 dB HL بوده که آستانه شنوایی بیش از 91 دسی بل در نمودار شنوایی نشان دهنده کم شنوایی عمیق است. در این سطح از دست دادن، ممکن است بدون استفاده از سمعک، شنوایی کمی داشته باشید.

ادیوگرام ،انواع مختلفی از کم شنوایی را با نمایش الگوهای خاصی از جابه‌جایی آستانه و شکاف‌های هوا-استخوان نشان می‌دهد. در این بخش نشان می‌دهیم که چگونه هر نوع کم شنوایی معمولاً در ادیوگرام نمایش داده می‌شود:

✅کاهش شنوایی حسی عصبی: کم شنوایی حسی-عصبی شایع‌ترین نوع کم شنوایی است و به‌دلیل مشکلات مربوط به گوش داخلی یا عصب شنوایی فرد ایجاد می‌شود. در ادیوگرام، کم شنوایی حسی-عصبی معمولاً سطوح آستانه بالا را برای هر دو هدایت هوا ( X ) و هدایت استخوان ( > ) با حداقل یا بدون شکاف هوا و استخوان نشان می‌دهد.

✅کاهش شنوایی هدایتی: کم شنوایی هدایتی، انتقالی یا رسانایی زمانی اتفاق می‎افتد که مشکلاتی در گوش خارجی یا گوش میانی وجود داشته باشد که در انتقال صدا به گوش داخلی اختلال ایجاد می‌کند. اگر کم شنوایی رسانایی دارید، ادیوگرام شما معمولاً آستانه هدایت هوا ( X) را در مقایسه با آنچه که شنوایی سالم نشان می‌دهد، به‌تصویر خواهد کشید. در نتیجه، شکاف هوا و استخوان نیز یکی از ویژگی‌های قابل توجه نتایج آزمایش شنوایی برای افراد مبتلا به کم شنوایی هدایتی است.

✅کم شنوایی مختلط: همان گونه که از نام آن پیدا است، کم شنوایی مختلط ترکیبی از کم شنوایی انتقالی و کم شنوایی حسی عصبی است. این بدان معنا است که مشکلاتی وجود دارد که هم گوش خارجی یا گوش میانی (رسانایی) و هم گوش داخلی یا عصب شنوایی (حسی-عصبی) را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در ادیوگرام، کم شنوایی مختلط معمولاً ترکیبی از سطوح آستانه بالا برای هدایت هوا ( X) و هدایت استخوان ( ] ) همراه با شکاف هوا-استخوان را نشان می‌دهد.

هزینه انجام تست PTA گوش در سال 1403 بسته به محل جغرافیایی که تست در آن انجام می‌شود در حدود 250 هزار تومان است.

بعد از انجام تست شنوایی PTA، اقدامات زیر صورت خواهد گرفت:

1- شنوایی سنج نتایج را بررسی می‌کند. در بیشتر موارد، شنوایی سنج باید بتواند به راحتی نتایج آزمایش شنوایی را بلافاصله پس از انجام آن تفسیر کرده و سپس نتایج آزمایش شما را با شما در میان می‌گذارد.

2- پس از بررسی نتایج، توصیه‌هایی ارائه خواهد شد. بر اساس نتایج آزمایش شنوایی، شنوایی سنج توصیه‌هایی را برای انجام کارهای بعدی به فرد ارائه می‌دهد. اگر نتایج آزمایش شنوایی هیچ سطحی از کم شنوایی را نشان ندهد، شنوایی سنج به احتمال زیاد توصیه می‌کند که فقط به کاری که انجام می‌دهید، ادامه داده و هیچ مداخله‌ای لازم نیست. با این حال، اگر آزمایشات شنوایی شما نشان دهد که مقداری کم شنوایی وجود دارد، شنوایی سنج ممکن است، توصیه کند که سمعک دریافت کنید، سبک زندگی خود را تغییر داده و شاید حتی برخی از داروهای مصرفی خود را تغییر دهید.

3- اگر شنوایی سنج توصیه کند که سمعک تهیه کنید، قدم بعدی انتخاب مدل سمعک با کمک شنوایی سنج خواهد بود. پس از آن، به شما توصیه می‌شود که در یک قرار ملاقات با سمعک شرکت کرده تا سمعک شخصاً روی گوش شما قرار گیرد و سپس توسط شنوایی سنج برای شما آماده شود. برای تجویز سمعک در شهرضا می‌توانید با ما در ارتباط باشید.

4- پس از این که سمعک خود را دریافت کردید و مطمئن شدید که مناسب هستند، گام بعدی تست آنها برای یک دوره به‌صورت آزمایشی خواهد بود. در این دوره، سمعک خود را در محیط‌های مختلف صوتی استفاده کرده و مطمئن شوید که همان گونه که باید کار می‌کنند. اگر این گونه نیست و به‌خوبی کار نمی‌کند، می‌توانید در جلسه بعدی به شنوایی سنج مراجعه کرده تا مشکلات را برطرف کند.

با مراجعه به کلینیک زیمنس می‌توانید تست‌های شنوایی سنجی در شهرضا را انجام دهید. این مرکز با کادر مجرب و تجهیزات پیشرفته و کامل علاوه‌بر انجام انواع تست شنوایی سنجی برای بزرگسالان، تست‌های شنوایی سنجی نوزادان را نیز انجام خواهند داد.

بنابر توصیه‌های خانم مریم سنجریان شنوایی سنج کلینیک زیمنس، ملاحظاتی که قبل از انجام تست PTA باید به آن توجه کنیم، شامل موارد زیر خواهد بود:

✓ تجمع جرم گوش را بررسی کرده و در صورت لزوم با متخصص گوش و حلق و بینی مشورت کنید.

✓ هنگام سرماخوردگی یا در صورت احساس ناراحتی‌های مرتبط با آن، همانند عفونت گوش یا هر گونه درگیری گوش میانی از انجام این تست خودداری کنید، زیرا نتایج چندان قابل قبول نخواهند بود. با این حال، این تست در مواقع ضروری انجام می‌شود.

✓ بیماران بهتر است از قبل با روش تست و دستورالعمل‌های خاص شنوایی سنج آشنا شوند.

✓ از توصیه‌های دیگر خانم مریم سنجریان می‌توان به این نکته اشاره کرد که بهتر است، هدفون توسط خود شنوایی سنج روی گوش بیمار قرار گیرد، زیرا در برخی موارد قرار گرفتن نادرست هدفون باعث ایجاد کم شنوایی کاذب در افراد خواهد شد.

✓ همچنین بهتر است، در صورت وجود عینک، آن را برداشته تا هدفون به‌خوبی روی گوش قرار گیرد.

✓ انجام تست PTA در کودکان زیر 4 سال به‌دلیل عدم همکاری آنها توصیه نمی‌شود.

✓ در افراد مسن حتماً به نحوه قرار گرفتن هدفون توجه شود، زیرا در اثر افزایش سن، کانال گوش باریک شده و در صورت فشار زیاد ناشی از هدفون روی گوش و همچنین حالت ارتجاعی این وسیله، در این افراد احتمال گرفتگی گوش وجود دارد و نتایج نادرستی به‌دست خواهد آمد. در برخی موارد قبل از قرار دادن هدفون، نیاز به استفاده از پروب در گوش فرد مسن هست تا از ایجاد هر گونه گرفتگی در گوش این افراد جلوگیری شود.

✓ بهتر است، هنگام انجام تست شنوایی PTA در کودکان، پدر یا مادر کنار وی وارد اتاق آکوستیک شده تا از استرس کودک کاسته شود.

کم شنوایی می‌تواند به دلایل متعددی رخ دهد که شایع‌ترین آنها بیماری، افزایش سن، قرار گرفتن در معرض صدای بلند، ارثی، رژیم غذایی نامناسب، ضربه به سر، تصادف و مواردی از این قبیل است.

اگرچه در بسیاری از موارد درمان کم شنوایی امکان‌پذیر نیست، با استفاده از مداخلاتی مانند سمعک نیز می‌توان، حداقل توانایی شنیدن را بازیابی کنید. تشخیص زودهنگام می‌تواند از انحطاط بیشتر جلوگیری کند.

بنابراین توصیه می‌شود که به یک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کرده که ممکن است شما را برای انجام برخی از تست‌های کم شنوایی به یک شنوایی سنج ارجاع دهد. یکی از تست‌های کاهش شنوایی قابل اعتماد که نتایج دقیقی را ارائه می‌دهد، تست ادیومتری صدای خالص است.

تست شنوایی PTA بخش ارزشمندی از تست‌های شنوایی است که برای اکثریت مراجعه کنندگان انجام می‌شود. با این حال (برای اطمینان از بهترین نتایج بیمار با سمعک) این نوع تست، نباید تنها آزمایش مورد استفاده در فرآیند نصب سمعک باشد.