همه چیز درباره بیماری کلستئاتوم (از دلایل ابتلا تا درمان)

بیماری کلستئاتوم

بیماری‌های گوش انواع مختلفی دارند که هر کدام به دلیل وجود شرایط و عوامل خاصی به وجود می‌آیند. بیماری کلستئاتوم (Cholesteatoma) یکی از مشکلاتی است که به دلیل رشد غیرطبیعی پوست در گوش میانی و پشت پرده گوش به وجود می‌آید.

کیست گوش میانی یا کلستئاتوم بافت سرطانی نداشته و با افزایش و جمع شدن پوست‌های مرده در پشت پرده گوش رشد می‌کند. این بیماری ممکن است از بدو تولد در افراد وجود داشته باشد. علاوه بر این، ممکن است به علت وجود عفونت‌های مکرر در گوش میانی به وجود بیاید.

کیست گوش با علائم مختلفی از جمله ترشحات بد بو از گوش، کاهش شنوایی، کاهش تعادل و تاثیر منفی بر عملکرد عضلات صورت و سرگیجه همراه است. همچنین پیشرفت این بیماری باعث از بین رفتن استخوان‌های ظریف گوش میانی خواهد شد.

در این مطلب قصد داریم درباره بیماری کلستئاتوم، دلایل ابتلا، عوارض و روش‌های درمانی آن صحبت کنیم. پس تا انتها همراه ما باشید.

کیست کلستئاتوم چیست؟

وقتی که پوست‌های مرده در پشت پرده گوش به صورت غیرطبیعی جمع شوند، توده یا کیستی را به وجود می‌آورند که به آن کیست کلستئاتوم گفته می شود. این توده یا کیست ممکن است شبیه به مروارید باشد.

کیست گوش در افراد مختلف به دلایل متعددی به وجود می‌آید. یک نوزاد می‌تواند از بدو تولد این کیست را داشته باشد. علاوه بر این، عفونت گوش، جمع شدگی پرده گوش و یا پارگی آن را هم می‌توان به عنوان شایع‌ترین دلایل ایجاد این کیست معرفی کرد.

کیست کلستئاتوم از جمله مشکلات سایت که باید حتما درباره آن با پزشک مراجعه کنید. عدم درمان به موقع این کیست ممکن است باعث ایجاد آسیب‌هایی در شنوایی و یا عملکرد اعصاب صورت شما شود.

عکس کیست گوش

تصویر بیماری Cholesteatoma

انواع کیست کلستئاتوم

به طور کلی، سه نوع اصلی کلستئاتوم وجود دارند که عبارتند از:

  1. اکتسابی اولیه،
  2. اکتسابی ثانویه و
  3. مادرزادی

هر کدام از انواع کیست کلستئاتوم علت‌های متفاوتی دارند. اما این نکته را به خاطر داشته باشید که کیست گوش میانی هیچ وقت توسط قارچ ایجاد نخواهد شد.

کیست کلستئاتوم اولیه شایع‌ترین نوع کلستئاتوم است. این نوع از کیست زمانی اتفاق می‌افتد که شیپور استاش به درستی تخلیه نمی‌شود و یا فشار آن با فشار داخلی گوش برابر نیست.

جزئیات کامل‌تر را در صفحه اختلال شیپور استاش بخوانید.

نوع دوم کیست گوش یا کلستئاتوم اکتسابی ثانویه معمولا به دلیل پارگی پرده گوش به وجود می‌آید. در این حالت سلول‌های مرده پوشت از سوراخ پرده گوش عبور می‌کنند و در فضای گوش میانی جمع می‌شوند.

کیست گوش مادرزادی هم یکی دیگر از انواع بسیار نادر کلستئاتوم است. در این نوع از کیست، سلول‌های مرده پوست قبل از تولد در گوش میانی جمع می‌شوند.

علائم بیماری کلستئاتوم

بسته به اینکه بیمار با کدام یک از انواع کیست کلستئاتوم درگیر باشد، علائم آن هم متفاوت است. در کلستئاتوم مادرزادی ممکن است تا زمانی که نوزاد بزرگتر نشود، علائمی وجود نداشته باشد.

برای این که متوجه شوید نوزاد شما به این بیماری مبتلا هست یا خیر باید از متخصص اطفال کمک بگیرید. پزشک در حین انجام معاینات فیزیکی متوجه وجود یا عدم وجود این کیست خواهد شد. علائم کلی وجود کیست گوش میانی در کودکان و نوزادان عبارتند از:

  1. جاری شدن ترشحات بد بو، شبیه به چرک از گوش بیمار
  2. احساس فشار و یا گرفتگی در گوش
  3. سرگیجه
  4. ایجاد عفونت‌های مکرر در گوش
  5. کاهش شنوایی و یا وزوز گوش

علل ایجاد بیماری کلستئاتوم

کیست کلستئاتوم به دلایل مختلفی درون گوش افراد با سنین مختلف رشد می‌کند. از جمله مهم‌ترین دلایل ایجاد این بیماری در نوزادان و بزرگسالان می‌توان به آسیب فیزیکی، اختلال در عملکرد لوله استاش و دلایل مادرزادی اشاره کرد. در ادامه هرکدام از این دلایل را توضیح خواهیم داد.

آسیب فیزیکی به گوش

یکی از دلایل شایعی که باعث ایجاد کیست کلستئاتوم اکتسابی ثانویه در گوش می‌شود، ایجاد آسیب فیزیکی در ساختار گوش است. منظور از آسیب فیزیکی به گوش، پاره شدن پرده گوش و عبور سلول‌های مرده پوست از سوراخ ایجاد شده در پرده گوش به داخل گوش میانی است.

علاوه بر این، اوتیت میانی و یا ایجاد عفونت گوش هم از جمله عواملی است که باعث ایجاد کیست در گوش میانی می‌شود.

اختلال در عملکرد لوله استاش

ایجاد اختلال در عملکرد لوله استاش یکی از دلایل ایجاد کیست کلستئاتوم اکتسابی اولیه در گوش میانی است. این نوع کیست، شایع‌ترین نوع کلستئاوم بین بزرگسالان به شمار می‌رود و زمانی اتفاق می‌افتد که شیپور استاش به درستی تخلیه نشده و یا فشار هوای داخل و خارج از گوش متعادل نیستند.

شیپور استاش لوله‌ای است که ماهیچه‌های صورت و فضای گوش میانی را به بینی و سینوس‌ها متصل می‌کند. این عضو به تنظیم فشار پشت پرده گوش شما کمک می‌کند.

اگر شیپور استاش به درستی کار نکند، پرده گوش ضعیف شده و تحت تاثیر فشار گوش میانی جمع می‌شود. وقتی که این اتفاق می‌افتد، ممکن است کیست یا حفره‌ای ایجاد شود که از سلول‌های مرده پوست پر شده و به کلستئاتوم تبدیل می‌شود.

آلرژی‌های فصلی، عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی (سرفه و سرماخوردگی) و عفونت‌های سینوسی در اختلال عملکرد شیپور استاش نقش دارند.

کیست گوش مادرزادی

کیست گوش مادرزادی یکی از اختلالات نادر بین نوزادان به شمار می‌رود. در این حالت سلول‌های مرده پوست قبل از تولد در داخل گوش میانی نوزاد به دام می‌افتند. کودکانی که با کلستئاتوم متولد می‌شوند ممکن است دچار عفونت‌های مکرر گوش و کاهش شنوایی پیشرونده شوند.

تشخیص بیماری کلستئاتوم

برای تشخیص بیماری کلستئاتوم لازم است حتما به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی و یا مراکز شنوایی سنجی معتبر مراجعه کنید. در ابتدا پزشک شما معاینات فیزیکی گوش را انجام می‌دهد.

در این مرحله پزشک با استفاده اتوسکوپ داخل گوش شما را نگاه می‌کند تا ناهنجاری‌های پرده گوش را بررسی کند. در ادامه ممکن است پزشک شما آزمایش‌هایی از جمله نوار گوش یا ادیوگرام، سی تی اسکن و ام آر آی را برای شما تجویز کند.

همچنین پزشک می‌تواند از الکترونیستاگموگرافی (electronystagmography) برای مطالعه حرکات چشم و مشاهده میزان عملکرد اعصاب مغز استفاده کند. شما می‌توانید برای معاینه گوش و تشخیص کیست کلستئاتوم در استان اصفهان، به کلینیک زیمنس، شنوایی سنجی در شهرضا مراجعه کنید.

انجام خدمات شنوایی سنجی نوزادان و بزرگسالان

در کلینیک زیمنس

تماس با ما 031۵۳۲۴۱۱۷۸

درمان بیماری کلستئاتوم

تنها راه برای درمان بیماری کلستئاتوم برداشتن آن به وسیله جراحی است. در واقع، کیست گوش میانی باید برداشته شود تا از عوارضی که در صورت بزرگتر شدن ممکن است رخ بدهد جلوگیری شود.

کلستئاتوم به طور طبیعی از بین نمی‌رود. این کیست‌ها معمولا به رشد خود ادامه می‌دهند و مشکلات اضافی ایجاد می‌کنند. هنگامی که کلستئاتوم تشخیص داده شود، به احتمال زیاد برای درمان کیست عفونی، کاهش التهاب و تخلیه گوش، یک رژیم آنتی بیوتیک، قطره گوش و شستشوی دقیق گوش تجویز می‌شود.

بعد از آن پزشک متخصص می‌تواند ویژگی‌های رشد کیست را بهتر تجزیه و تحلیل کند و برنامه‌ای برای برداشتن و جراحی آن تهیه کند.

در بیشتر موارد، جراحی به صورت سرپایی است. بنابراین شما مجبور نیستید بعد از عمل در بیمارستان بمانید. بستری شدن در بیمارستان تنها زمانی ضروری است که کیست بسیار بزرگ باشد یا عفونت جدی داشته باشید.

جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. پس از جراحی اولیه برای برداشتن کیست، جراحی بعدی برای بازسازی هر قسمت آسیب دیده گوش داخلی و اطمینان از اینکه کیست به طور کامل برداشته شده است، اغلب ضروری است.

بعد از برداشتن کلستئاتوم، برای ارزیابی نتایج و اطمینان از عدم بازگشت کیست، باید تحت نظر پزشک باشید. اگر کیست، استخوانی را در گوش شما شکست به جراحی دوم برای ترمیم آن‌ها نیاز خواهید داشت.

پس از جراحی برخی افراد دچار سرگیجه موقت یا اختلالات چشایی می‌شوند. این عوارض جانبی تقریبا در عرض چند روز برطرف می‌شوند.

هزینه عمل کیست کلستئاتوم

هزینه عمل کیست گوش میانی به عوامل مختلفی بستگی دارد. شدت بیماری، میزان رشد کیست، آسیب‌های جانبی ناشی از رشد کیست در گوش و … از جمله عوامل اثرگذار بر تعیین هزینه عمل به شمار می‌روند.

در واقع هزینه این جراحی بر اساس میزان آسیب و مواردی که باید درمان شوند متفاوت خواهد بود. علاوه بر این، آزمایشات تشخیصی، جراحی‌های موردنیاز در مراحل بعدی، پزشک و مرکز درمانی که برای جراحی و درمان انتخاب می‌کنید هم از جمله پارامترهای تاثیرگذار بر هزینه عمل کیست کلستئاتوم به شمار می‌روند.

درمان خانگی بیماری کلستئاتوم

تنها راه درمان بیماری کلستئاتوم جراحی است. این بیماری روش درمانی خانگی ندارد. بنابراین اگر علائم گفته شده برای این بیماری را داشتید، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید تا فرآیند تشخیص و درمان به سرعت برای شما انجام شود و از عوارض‌های بعدی آن دور باشید.

کلام آخر - درمان بیماری کلستئاتوم را جدی بگیرید

همان طور که دیدید، در این مطلب درباره بیماری کلستئاتوم صحبت کردیم. کلستئاتوم یا کیست گوش میانی از جمله مشکلاتی است که به دلایلی از جمله آسیب فیزیکی به گوش، اختلال در عملکرد شیپور استاش و عوامل مادرزادی در افراد با سنین مختلف به وجود می‌آید.

این کیست به دلیل تجمع غیرعادی پوست‌های مرده در گوش میانی، درست در پشت پرده گوش به وجود می‌آید. احساس فشار و درد در گوش، ترشحات چرکی و بد بوی گوش، سرگیجه، کاهش شنوایی و ایجاد عفونت‌های مکرر در گوش از جمله علائم کیست گوش به شمار می‌روند.

در صورت بروز این علائم بایستی حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک متخصص گوش، حلق و بینی و یا متخصص شنوایی سنجی می‌تواند از طریق معاینه فیزیکی مجرای گوش و یا آزمایشات سی تی اسکن یا ام آر آی، مشکل شما را تشخیص دهد.

تنها راه درمان این بیماری جراحی و برداشتن کیست در گوش و سپس جراحی‌های ترمیمی برای سایر بخش‌های آسیب دیده گوش است. در صورت بروز این مشکل، شما می‌توانید از طریق مراجعه به کلینیک زیمنس مراحل تشخیص و درمان را به سرعت طی کنید.

سوالات متداول

آیا بعد از درمان کیست کلستئاتوم باز می‌گردد؟

به صورت کلی، اگر ریشه ایجاد کیست کلستئاتوم در گوش به دستی تشخیص داده و درمان شوند، احتمال برگشت آن بسیار کم خواهد بود. در غیر این صورت ممکن است علائم کیست گوش میانی بعد از مدتی بازگردند.

آیا عدم درمان بیماری کلستئاتوم، عوارض دارد؟

عدم درمان بیماری کلستئاتوم ممکن است باعث آسیب به استخوان‌های داخل گوش و از بین رفتن آن‌ها شود. این مسئله در نهایت باعث ایجاد آسیب در پرده گوش، اعصاب صورت و استخوان‌های نزدیک مغز خواهد شد.

جهت پیشگیری از بیماری کلستئاتوم چه کنیم؟

اگر کیست کلستئاتوم ماردزادی باشد، پیشگیری از آن ممکن نیست. اما برای پیشگیری از ایجاد کیست‌های اکتسابی می‌توان در صورت ایجاد عفونت در گوش آن را به صورت کامل درمان کرد، از آسیب فیزیکی به پرده گوش پیشگیری کرده و در صورت بروز اختلال در عملکرد شیپور استاش سریعا به پزشک مراجعه کرد.

آیا افراد درگیر با بیماری کلستئاتوم باید از سمعک استفاده کنند؟

بعد از عمل کیست کلستئاتوم ممکن است فرد دچار کم شنوایی شود. در این حالت بایستی با انجام تست‌های شنوایی سنجی و میزان کم شنوایی سمعک مناسب تجویز شود.

مراقبت های بعد از جراحی کلستئاتوم چه هستند؟

بعد از جراحی کلستئاتوم باید دارهای تجویز شده توسط پزشک به موقع و مرتب مصرف شوند. همچنین بیمار باید برای مراحل بعدی جراحی (در صورت لزوم) به موقع به پزشک مراجعه کند.

علاوه بر این، بعد از این جراحی اعمال فشار به بینی و گوش، حرکات سریع و ناگهانی سر و گردن، عطسه با دهان بسته، خیس شدن داخل گوش، مصرف غذاهای چرب و شور و مصرف دخانیات و الکل برای حداقل یک ماهه ممنوع است.