علائم پارگی پرده گوش – همراه با تصویر و راه درمان

اگر در گوش خود احساس ناراحتی می‌کنید، صداها را به خوبی نمی‌شنوید، از گوش شما ترشحاتی خارج می‌شود یا تب بالایی دارید، احتمال دارد به پارگی پرده گوش دچار شده باشید. این مشکل شما را در برابر عفونت‌های باکتریایی و کیست گوش آسیب‌پذیر می‌کند.

پارگی پرده گوش یا پرده صماخ در کودکان نیز اتفاق می‌افتد. به همین علت ضروری است که در مورد سوراخ شدن پرده گوش، علل به وجود آمدن، روش‌های تشخیص، درمان و پیشگیری از آن بیشتر بدانید و از خطرات آن آگاه باشید.

در این مقاله مطالب مورد نیاز شما را جمع‌آوری کرده‌ایم و به سوالات متداول شما در این زمینه پاسخ داده‌ایم. پس با ما همراه باشید.

پارگی پرده گوش (Ruptured or Perforated Eardrum) به وضعیتی گفته می‌شود که در آن، بخش نازکی که کانال گوش را از گوش میانی جدا می‌کند سوراخ یا پاره شود. این عارضه معمولا درد ندارد؛ اما می‌تواند ناراحتی ایجاد کند. پارگی پرده گوش ممکن است منجر به کم شنوایی شود و گوش میانی را در برابر عفونت‌ها آسیب‌پذیر کند.

سوراخ شدن پرده گوش معمولا در عرض چند هفته بدون درمان بهبود پیدا می‌کند؛ به شرط اینکه گوش خشک نگه داشته شود و عفونتی در آن وجود نداشته باشد. اما گاهی اوقات برای بهبودی به پچ کردن یا جراحی ترمیم پرده گوش نیاز است.

جز در مواردی که به گوش شما ضربه وارد شود، ممکن است پارگی پرده صماخ را متوجه نشوید. به همین علت لازم است با علائم آن آشنا شوید که در ادامه به آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

یکی از علائم اصلی سوراخ شدن پرده گوش کم شنوایی است. در این حالت ممکن است در شنیدن صداها مشکل داشته باشید یا صداها خفه به گوش برسند. شدت این مشکل ممکن است متفاوت باشد و به اندازه سوراخ پرده گوش بستگی دارد. معمولا زمانی که پرده گوش بهبود می‌یابد، وضعیت شنوایی شما به حالت نرمال برمی‌گردد.

پیش از پارگی پرده گوش ممکن است در گوش خود احساس درد یا ناراحتی داشته باشید. معمولا درد زمانی تسکین می‌یابد که پرده گوش سوراخ می‌شود و فشاری که باعث ایجاد درد می‌شود را آزاد می‌کند.

ترشحات گوش ممکن است شامل چرک یا حتی خون باشد.

تب 38 درجه به بالا از علائم پارگی پرده گوش است که ممکن است باعث شنیدن صدای زنگ یا وزوز گوش (Tinnitus) در شما شود.

پارگی پرده گوش در کودکان نیز ممکن است اتفاق بیفتد. در این حالت فرزندتان ممکن است به سختی با گوش آسیب دیده صداها را بشنود یا وزوز گوش داشته باشد. علائم دیگر ممکن است شامل گوش درد یا خارج شدن مایع از گوش باشد.

در این بخش به توضیح علل سوراخ شدن پرده گوش می‌پردازیم که شایع‌ترین آن‌ها، وجود عفونت در گوش میانی است.

عفونت گوش یکی از علل شایع پارگی پرده گوش به ویژه در کودکان است. به این صورت که با جمع شدن چرک در گوش میانی به پرده گوش فشار وارد می‌شود و این فشار ممکن است منجر به سوراخ شدن پرده گوش شود.

ممکن است زمانی که از گوش پاک کن، ناخن، مداد یا دیگر اشیا نوک تیز ستفاده می‌کنید تا گوشتان را تمیز کنید یا بخارانید، پرده گوش خود را پاره کنید. همچنین ممکن است پارگی پرده گوش به صورت تصادفی اتفاق بیفتد. برای مثال وقتی مدادی به سمت گوش شما پرتاب شود یا با شاخه‌ای که پایین درخت قرار دارد برخورد کنید.

وقتی کسی با دست باز به گوش شما سیلی می‌زند یا به یک سمت صورت شما ضربه بسیار محکمی وارد می‌کند، ممکن است به پرده گوش شما آسیب برساند. از جمله موارد دیگری که به پرده گوش آسیب می‌رسانند، می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• آسیب دیدگی در حین ورزش
• افتادن روی گوش
• تصادفات رانندگی

در صورت مسدود یا تحریک شدن لوله استاش، ممکن است دچار باروتروما شوید. وقتی این اتفاق می‌افتد، هوا بین پرده صماخ و گوش میانی گیر می‌افتد. در این صورت فشار هوا تغییر می‌کند و احتمال پارگی پرده صماخ را بالا می‌برد. به عبارت دیگر، باروتروما عموما زمانی رخ می‌دهد که فشار داخل و خارج گوش متفاوت باشد.

فعالیت‌هایی که ممکن است باعث ایجاد باروتروما شوند عبارت‌اند از:

• غواصی
• پرواز با هواپیما
• رانندگی در ارتفاعات
• امواج ضربه‌ای (Shock Waves)
• وارد شدن فشار مستقیم و قوی به گوش

در صورت نزدیکی به صداهای بلند مانند انفجار یا شلیک اسلحه، ممکن است پرده گوش شما سوراخ شود. با این حال، این مورد به اندازه موارد قبلی رایج نیست.

از آنجایی که پرده گوش نقشی اساسی در شنوایی و محافظت از گوش میانی دارد، اگر پاره شود ممکن است مشکلات غیرمعمولی رخ دهد؛ به خصوص اگر با گذشت 3 تا 6 ماه خود به خود بهبود پیدا نکند. در این صورت عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:

✅ کم شنوایی: معمولا کم شنوایی یکی از عوارض موقتی سوراخ شدن پرده گوش است و تا زمان بهبود یافتن آن ادامه پیدا می‌کند. اندازه و محل پارگی پرده گوش می‌تواند بر سطح کم شنوایی تاثیر بگذارد.

✅ عفونت گوش میانی (Otitis Media): پارگی پرده سماخ ممکن است باعث ورود باکتری‌ها به گوش شود. اگر این عارضه بهبود نیابد، بعضی افراد را در برابر عفونت‌های مزمن آسیب‌پذیر می‌کند. از میان این افراد ممکن است بعضی به درناژ مزمن (Chronic Drainage) و کم شنوایی دچار شوند.

✅ کیست گوش میانی: این کیست که از سلول‌های پوستی و بافت‌های مرده دیگر تشکیل شده است، ممکن است در گوش میانی بر اثر پارگی طولانی مدت پرده گوش ایجاد شود. این بیماری به ندرت اتفاق می‌افتد. به طور معمول، بافت‌های مرده کانال گوش به کمک موم گوش که نقش محافظت از گوش را دارد، به گوش خارجی منتقل می‌شوند. اگر پرده گوش پاره شود، بافت‌های مرده پوست ممکن است به گوش میانی منتقل شوند و کیست ایجاد کنند. کیست در گوش میانی محیطی مناسب برای باکتری‌ها فراهم می‌کند و پروتئین‌هایی دارد که می‌تواند به استخوان‌های گوش میانی آسیب برساند.

تشخیص پارگی پرده گوش از طریق اتوسکوپی ممکن است. در اتوسکوپی از دستگاه اتوسکوپ استفاده می‌شود که دستگاهی روشن کننده است و دیدن پرده گوش را ممکن می‌کند. اگر علائم پارگی پرده گوش را دارید، برای معاینه گوش در شهرضا می‌توانید با آدیولوژیست ما در کلینیک شنوایی سنجی زیمنس ملاقات کنید. در ادامه این بخش تصویری از پرده گوش سالم و سوراخ شده برای درک بهتر شما از تفاوت آن‌ها آورده‌ایم:

همچنین آدیولوژیست یا پزشک ممکن است تست‌هایی را برای تشخیص علت علائم گوش شما و وجود کم شنوایی تجویز کند که در ادامه آن‌ها را توضیح داده‌ایم:

الف) تست‌های آزمایشگاهی

اگر گوش شما ترشحاتی داشته باشد، ممکن است پزشک یک تست آزمایشگاهی یا کشت را برای تشخیص عفونت باکتریایی گوش میانی تجویز کند.

ب) تست شنوایی با دیاپازون (Tuning Fork Evaluation)

دیاپازون‌ها ابزاری دوشاخه هستند که از فلز ساخته شدند و هنگام وارد شدن ضربه به آن‌ها، صداهایی را تولید می‌کنند. تست‌های ساده‌ای که با استفاده از دیاپازون‌ها گرفته می‌شوند به آدیولوژیست کمک می‌کنند تا کم شنوایی را تشخیص دهد. تست شنوایی با دیاپازون همچنین ممکن است مشخص کند که آیا علت کم شنوایی مربوط به

• بخش‌های ارتعاشی گوش میانی (از جمله پرده گوش)،
• آسیب به حسگرها یا اعصاب گوش داخلی

یا آسیب به هر دوی این موارد است.

ج) تمپانومتری (Tympanometry)

تمپانومتری با استفاده از دستگاه تمپانومتر انجام می‌شود که از طریق دستگاه کوچکی که در کانال گوش قرار می‌گیرد، پاسخ پرده گوش به تغییرات جزئی فشار هوا را ارزیابی می‌کند. الگوهای پاسخ خاصی می‌تواند نشان دهنده سوراخ شدن پرده گوش باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه مطلب تمپانومتری چیست را مطالعه کنید.

د) شنوایی سنجی (Audiology)

شنوایی سنجی شامل مجموعه‌ای از تست‌ها است که تعیین می‌کنند تا چه حد می‌توانید صداهای زیر و بم یا بلند و آرام را به خوبی بشنوید. این تست‌ها در یک اتاقک عایق صدا انجام می‌شوند. برای اطلاع از خدمات شنوایی سنجی در شهرضا می‌توانید با شماره‌های ما تماس بگیرید و از کمک کارشناسان مجرب ما بهره‌مند شوید.

راه‌های درمان پرده گوش، عمدتا از طریق تسکین درد و جلوگیری یا درمان عفونت به بهبود آن منجر می‌شوند. در ادامه به توضیح هر کدام از این راه‌ها پرداخته‌ایم:

• پچ کردن (Patching)

اگر پارگی پرده گوش شما به خودی خود بهتر نشد، ممکن است پزشک پرده گوش شما را پچ کند. پچ کردن به معنای قرار دادن یک پچ کاغذ دارویی روی پارگی پرده گوش است. این پچ به بسته شدن پرده گوش کمک می‌کند.

• آنتی بیوتیک‌ها

آنتی بیوتیک‌ها به از بین بردن عفونت‌هایی کمک می‌کنند که ممکن است منجر به سوراخ شدن پرده گوش شوند. همچنین از ایجاد عونت‌های جدید جلوگیری می‌کنند. آنتی بیوتیک‌ها ممکن است به صورت خوراکی، قطره گوش یا هر دو تجویز شوند.

• جراحی

در موارد بسیار کمی ممکن است برای پچ کردن پارگی پرده گوش، به جراحی ترمیم پرده گوش یا تمپانوپلاستی (Tympanoplasty) نیاز باشد. طی این جراحی، پزشک بافت بخش دیگری از بدن شما را برمی‌دارد و آن را به محل پارگی پرده گوش پیوند می‌زند.

• درمان‌های خانگی

می‌توانید در خانه درد پارگی پرده سماق را با گرما و مصرف مسکن تسکین دهید. قرار دادن کمپرس گرم و خشک روی گوش نیز می‌تواند اثرگذار باشد.

زمانی که پرده گوش شما سوراخ می‌شود، مهم‌ترین کاری که باید انجام دهید مراقبت از آن است. این کار را می‌توانید با توجه به موارد زیر انجام دهید:

• خشک نگه داشتن پرده گوش

هنگام دوش گرفتن یا حمام کردن از گوشبند یا پنبه‌های گرد آغشته به وازلین استفاده کنید. اگر شنا می‌کنید، راه دیگری برای ادامه فعالیت‌های ورزشی خود پیدا کنید؛ زیرا رطوبتی که بر اثر شنا کردن به گوش وارد می‌شود، می‌تواند بر پرده گوش شما تاثیر منفی بگذارد.

• گوش‌های خود را تمیز نکنید

حتی تمیز کردن گوش به آرامی نیز می‌تواند مانع بهبود یافتن پرده گوش شما شود.

• از فین کردن اجتناب کنید

در صورت امکان، مادامی که پرده گوش شما بهبود نیافته است فین نکنید. اگر حساسیت دارید، از پزشک خود در مورد راه‌های جلوگیری از گرفتگی بینی کمک بخواهید.

برای جلوگیری از سوراخ شدن پرده گوش لازم است موارد زیادی را رعایت کنید که در ادامه مروری بر آن‌ها خواهیم داشت:

• درمان عفونت گوش میانی

علائم عفونت گوش میانی شامل گوش درد، گرفتگی بینی، تب و مشکل در شنوایی است. اگر این بیماری بیشتر از چند روز طول بکشد، باید حتما به پزشک مراجعه کنید.

• با دقت تمیز کردن گوش

از گوش پاک کن یا اشیای دیگر برای تمیز کردن گوش‌های خود استفاده نکنید؛ زیرا به راحتی باعث پارگی پرده گوش می‌شوند. در عوض با انگشت تمیز خود یا انتهای یک تکه پارچه تمیز به آرامی گوش خود را پاک کنید.

• جلوگیری از گرفتگی گوش در هواپیما

گرفتگی گوش در هواپیما همان باروتروما است. این حالت هنگام پرواز ایجاد می‌شود وتغییرات ناگهانی که در ارتفاع هواپیما در زمان بلند شدن یا فرود رخ می‌دهد، ممکن است بر گوش شما تاثیر بگذارد. خمیازه کشیدن، جویدن آدامس یا استفاده از گوشبندهای مخصوص که فشار هوا را خنثی می‌کنند می‌تواند باعث جلوگیری از گرفتگی گوش شود.

• محافظت از گوش در برابر صداهای بسیار بلند

هر زمان که ممکن است در معرض صداهای بلند از جمله صدای انفجار قرار بگیرید از گوشبند یا سایر محافظ‌های گوش استفاده کنید.

از آنجایی که ساختارهای گوش میانی و گوش داخلی ظریف و نسبت به آسیب و بیماری‌ها حساس هستند، بهتر است در صورت بروز هر یک از علائم پارگی پرده گوش با کارشناس شنوایی سنجی ملاقات کنید و از بابت وجود این مشکل اطمینان حاصل کنید.

به همین جهت، ما در کلینیک شنوایی سنجی زیمنس در کنار شما هستیم تا با ارائه بهترین خدمات و تحت نظر بهترین متخصصین، در این مسیر شما را همراهی کنیم و سلامت گوش‌هایتان را به شما بازگردانیم.