هر شبی که در رختخواب غلت میزنید و از این پهلو به آن پهلو میشوید، ممکن است، بیش از یک خواب خوب شبانه را از دست بدهید. چندین مطالعه جدید ارتباط بین اختلالات خواب و کم شنوایی را نشان دادهاند.
مطالعهای که در سال ۲۰۲۳ در مجله رسمی انجمن شنوایی آمریکا، منتشر شد، به بررسی ارتباط بین خواب و سلامت گوش پرداخت و نشان داد که کیفیت پایین خواب با افزایش خطر ابتلا به کم شنوایی مرتبط است. این تحقیق روی بیش از ۲۳۰،۰۰۰ بزرگسال ۳۸ تا ۷۲ ساله که بهطور متوسط ۴ سال تحت نظر بودند، انجام شد.
در ادامه بهمنظور کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه به بررسی خواب و سلامت گوش، اختلالات خواب و کم شنوایی و مشکلات شنوایی منجر به بیخوابی میپردازیم.
خواب چطور به سلامت شنوایی کمک میکند؟
خواب برای سلامت جسمی و روانی، بازیابی و جوانسازی بدن و ذهن بسیار مهم است. با این حال، سازمان بهداشت جهانی تخمین میزند که از هر 3 نفر در سراسر جهان، 1 نفر به نوعی اختلال خواب مانند بیخوابی، اختلال در حرکت اندام یا آپنه خواب مبتلا است.
رابطه بین اختلالات خواب و کم شنوایی در سالهای اخیر بهطور گسترده مورد تحقیق قرار گرفته، برخی مطالعات نشان میدهند که کم شنوایی ممکن است، خواب خوب را برای افراد دشوارتر کند، در حالی که همزمان، اختلالات خواب ممکن است، سلامت شنوایی را به خطر اندازد.
اختلالات خواب ممکن است، باعث عدم تعادل الکترولیتها در گوش داخلی، اختلال در دینامیک مایعات و ایجاد استرس اکسیداتیو و اختلال در تنظیم سیستم ایمنی شوند. این فرآیندها همچنین ممکن است، عملکرد شنوایی را تضعیف کنند.
وقتی کمبود خواب را تجربه میکنیم، بهخصوص در طول شبهای متمادی، رگهای خونی ما با چالشهایی در عملکرد صحیح مواجه میشوند. گردش خون مختل شده ناشی از خواب نامناسب، با کاهش در رساندن مواد مغذی به گوشها، منجر به زوال سلولهای مویی شنوایی که مسئول شنوایی هستند، میشود.
اختلالات خواب مانند بیخوابی و آپنه خواب با کم شنوایی حسی-عصبی مرتبط هستند، یک اختلال دائمی که بر گوش داخلی و مسیرهای عصبی به مغز تأثیر میگذارد. بهویژه آپنه خواب، به افزایش پلاک در رگهای خونی کمک میکند و منجر به تخریب نواحی مغزی و رگهای حیاتی برای شنوایی میشود.
ترمیم سلولها
در حالی که ما خواب هستیم، بدن ما خود را ترمیم میکند. بخشهای مختلف خواب به ترمیم سلولها و خلاص شدن از شر سموم کمک میکند. این موضوع برای گوشهای ما نیز بسیار مهم است. گوشها در طول روز با انواع صداها و استرسها سروکار دارند. در شب، خواب به رفع بسیاری از آسیبها کمک میکند.
جریان خون و سمزدایی
مراحل خواب، بهویژه خواب عمیق و خواب REM، جریان خون را بهبود میبخشند. جریان خون سالم تضمین میکند که سلولهای مویی کوچک در گوش داخلی مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت میکنند. این سلولها برای تبدیل امواج صوتی به سیگنالهای الکتریکی که مغز میتواند، درک کند، حیاتی هستند. همچنین، در طول خواب، مغز و بدن برای حذف سمومی که تجمع مییابند، از جمله سمومی که میتوانند به گوشها آسیب برسانند، تلاش میکنند.
پشتیبانی از سیستم ایمنی
مطالعات نشان میدهد افرادی که خواب خوبی دارند، کمتر دچار کم شنوایی و انواع ناشنوایی میشوند. خواب به سیستم ایمنی بدن کمک میکند، التهاب را کاهش داده و باعث میشود، گوشها بهخوبی کار کنند. وقتی سیستم ایمنی بدن قوی باشد، میتواند، بهتر با عفونت گوش و سایر مشکلاتی که میتوانند به شنوایی آسیب بزنند، مبارزه کند.
بدون خواب کافی، بدن نمیتواند، سلولها را بهخوبی ترمیم کند، که میتواند، منجر به مشکلاتی در سلامتی، از جمله مشکلات شنوایی شود. کمبود خواب بهصورت مزمن میتواند، سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و ما را مستعد ابتلا به بیماریهایی کند که میتوانند بر شنوایی ما تأثیر بگذارند.
مطالعه روی حیوانات
در یک مطالعه آزمایشگاهی روی موشهای صحرایی، محققان به بررسی رابطه بین خواب و سلامت گوش پرداخته و تأثیر کمبود خواب را روی گوش داخلی و سیستم شنوایی بررسی کردند. در این تحقیق، حیوانات به مدت چند روز از خواب محروم شدند. سپس با تستهای شنوایی سنجی تخصصی مثل تست ABR شنوایی آنها اندازهگیری شد. نتیجه نشان داد که کمبود خواب باعث آسیب به ساختار گوش داخلی (کوکلئا) میشود. حیوانات خوابزده آستانه شنوایی بالاتری داشتند، یعنی شنوایی آنها ضعیفتر شده بود.
همچنین سلولهای مویی گوش دچار نقص عملکرد شدند و حتی آسیبهای بافتی دیده شد. سطح التهاب (IL-1β) نیز در گروه کمخواب افزایش یافت که نشان دهنده واکنش التهابی در گوش بود. این نتایج به این معنا است که کمبود خواب میتواند، باعث آسیب جسمی واقعی به گوش و کاهش شنوایی شود؛ حداقل در مدل حیوانی آزمایشگاهی.
چه اختلالاتی در خواب منجر به کم شنوایی یا ناشنوایی میشوند؟
خواب برای سلامتی ضروری بوده و مسئول بازیابی بسیاری از عملکردهای بدن، از فرآیندهای شناختی گرفته تا سلامت قلب و عروق است. تحقیقات اخیر، همبستگی بین کیفیت خواب و سلامت گوش را نشان داده که دلیل دیگری است برای اهمیت استراحت کافی.
مدت زمان خواب و کاهش شنوایی
مطالعهای که در نوامبر ۲۰۲۳ منتشر شد، ارتباط بالقوهای بین مدت خواب و شنوایی را نشان میدهد. این مطالعه که در BMC Public Health منتشر شد، نشان داد، افرادی که بهطور مداوم کمتر از 7 تا 9 ساعت خواب در شب را تجربه میکنند، در مقایسه با افرادی که دستورالعملهای خواب را رعایت میکنند، بیشتر دچار کم شنوایی میشوند. عوامل متعددی ممکن است در این همبستگی نقش داشته باشند:
✅زمان ناکافی برای بازسازی: خواب بهعنوان یک دوره حیاتی برای بدن بهمنظور انجام فرآیندهای ترمیمی عمل میکند. مدت زمان ناکافی خواب ممکن است، مانع از توانایی بدن برای ترمیم سلولها و بافتهای شنوایی شده و منجر به آسیب پیشرونده در طول زمان شود.
✅پیامدهای قلبی عروقی: کیفیت پایین خواب میتواند، عملکرد قلبی عروقی را به خطر بیندازد و در نتیجه جریان خون به گوش داخلی را کاهش دهد. این کاهش جریان خون ممکن است به آسیب سلولهای مویی ظریف گوش داخلی که مسئول عملکرد شنوایی هستند، منجر شود.
این یافتهها اهمیت حفظ یک برنامه خواب منظم و سالم را نهتنها برای سلامت کلی، بلکه برای حفظ سلامت شنوایی نشان میدهد.
آپنه انسدادی خواب و شنوایی
مطالعه دیگری ارتباط بین آپنه انسدادی خواب (OSA) و افزایش حساسیت به کم شنوایی را اثبات میکند. این مطالعه که در ماه مه 2023 در Frontiers in Public Health منتشر شد ، نشان داد که افراد مبتلا به OSA در مقایسه با افرادی که به این بیماری مبتلا نیستند، با خطر بیشتری برای ابتلا به کم شنوایی مواجه هستند.
آپنه خواب انسدادی (OSA) زمانی بروز میکند که بافتهای شل گلو در طول خواب، مجاری هوایی را مسدود میکنند و منجر به وقفههای متناوب در تنفس میشوند. در نتیجه، کاهش سطح اکسیژن در جریان خون به زوال سلولهای مویی گوش داخلی کمک میکند و در نتیجه باعث کاهش شنوایی میشود . علاوهبر این، بیدار شدن در طول شب منجر به خواب ضعیف میشود که میتواند بر شنوایی و سلامت کلی نیز تأثیر بگذارد.
تحقیقاتی که ارتباط بین خواب و سلامت گوش را برجسته میکنند، بر لزوم ایجاد یک برنامه خواب سالم تأکید دارند. تمرکز بر ایجاد یک محیط خواب مناسب، پایبندی به یک برنامه خواب منظم و مراجعه به پزشک برای مشکلات مزمن خواب، گامهای مهمی در ارتقای سلامت شنوایی و سلامت کلی بدن هستند.
چند نکته مهم درباره خواب و شنوایی
خواب و استرس میتوانند به یک چرخه معیوب و وابسته به هم تبدیل شوند. وقتی استرس دارید، استراحت کردن و داشتن یک خواب خوب شبانه میتواند، فوقالعاده دشوار باشد. اما وقتی شبها بهاندازه کافی نخوابید، احتمال بیشتری دارد که دچار استرس شوید و اگر نگران استرس و نداشتن خواب کافی باشید، این چرخه دوباره از نو شروع میشود.
خوشبختانه، تغییرات کوچکی وجود دارد که میتوانید در عادات روزانه خود ایجاد کنید که این موارد میتواند به شما کمک کند تا مقداری از استرس خود را کاهش دهید و راحتتر استراحت کنید، از جمله:
✅رژیم غذایی خود را ارزیابی کنید: یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی، نهتنها از سلامت کلی بدن پشتیبانی میکند، بلکه به حفظ شنوایی نیز کمک میکند. غذاهای سرشار از منیزیم، مانند موز و آووکادو، به تقویت سلامت گوش کمک میکنند.
✅مصرف کافئین را مدیریت کنید: در حالی که یک فنجان قهوه صبحگاهی میتواند، انرژیبخش باشد، مصرف بیش از حد کافئین ممکن است، الگوهای خواب را مختل کرده و بر سلامت شنوایی تأثیر بگذارد. محدود کردن مصرف کافئین به اوایل روز یا انتخاب گزینههای بدون کافئین را در نظر بگیرید.
✅ذهن آگاهی را در برنامه خود جای دهید: تمرینهایی مانند مدیتیشن میتواند به مدیریت سطح استرس کمک کند، که هم برای کیفیت خواب و هم برای سلامت شنوایی بسیار مهم است. مدیتیشن منظم باعث آرامش میشود، خواب را بهبود میبخشد و مکانیسمهای مقابله با مشکلات شنوایی موجود را تقویت میکند.
✅ورزش منظم را در برنامه خود بگنجانید: انجام فعالیت بدنی منظم میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. برای ارتقای سلامت کلی، از جمله الگوهای خواب سالم، حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش با شدت متوسط در هفته داشته باشید.
✅ساعات خواب ثابتی را تعیین کنید: با رفتن به رختخواب و بیدار شدن در یک ساعت مشخص در هر روز، حتی در آخر هفتهها، یک برنامه خواب منظم را حفظ کنید. ثبات، چرخه طبیعی خواب و بیداری بدن را تقویت کرده، کیفیت خواب را افزایش داده و از سلامت کلی پشتیبانی میکند.
✅اتاق خواب خود را برای خوابیدن مناسب کنید: اتاق را تاریک، ساکت و خنک نگه دارید. از تشک و بالش راحت استفاده و در صورت نیاز پردههای ضخیم یا در صورت نیاز صدای سفید برای وزوز گوش را امتحان کنید. یک محیط راحت و آرام میتواند، تفاوت زیادی در کیفیت خواب ایجاد کند.
✅قرار گرفتن در معرض نور آبی را محدود کنید: صفحه نمایشها نور آبی ساطع میکنند که میتواند، مغز را فریب دهد و باعث شود، فکر کنید، روز است. این امر میتواند، چرخه خواب و بیداری را مختل کند. اگر قبل از خواب مجبور به استفاده از صفحه نمایش هستید، فیلترهای نور آبی یا عینکهای محافظ صفحه نمایش را که برای جلوگیری از نور آبی طراحی شده، امتحان کنید.
و اما مشکلات شنوایی که باعث بیخوابی میشوند
برخی افراد فکر میکنند که کم شنوایی خواب را بهبود میبخشد، زیرا در شب با سروصدا از خواب بیدار نمیشوند. با این حال، مطالعات متعددی ارتباط بین خواب و سلامت گوش را نشان دادهاند. یک مطالعه نشان داده، افرادی که دچار کم شنوایی حسی-عصبی ناگهانی (SSHL) هستند، نسبت به افراد دارای شنوایی طبیعی، میزان بیخوابی بیشتری را تجربه میکنند.
یک مطالعه دیگر نشان داد، افرادی که دچار کم شنوایی و وزوز گوش هستند، بیشتر احتمال دارد که دچار اختلالات خواب و بیخوابی شوند. در حالی که این مطالعه نشان داده که وزوز گوش علت اصلی اختلالات خواب است، کم شنوایی بهطور مستقل در بیخوابی و سایر مشکلات مرتبط با خواب نیز نقش دارد.
کم شنوایی ممکن است بر کیفیت خواب تأثیر بگذارد، زیرا میتواند، استرس را افزایش دهد. کم شنوایی ناگهانی میتواند، بهدلیل شروع سریع آن، یک تجربه ناراحت کننده و گیج کننده باشد. با این حال، حتی کم شنوایی سنتی که بهتدریج ایجاد میشود، نیز میتواند، استرس را افزایش دهد.
مشکل در شنیدن، بسیاری از موارد را در زندگی پیچیدهتر میکند. ممکن است در محل کار برای برقراری ارتباط مؤثر و صحبت کردن با مشکل مواجه شوید. عوارضی از این دست میتواند، سطح استرس را افزایش دهد و منجر به خواب بدتر شود.
✅کم شنوایی میتواند، فرد را بیشتر در معرض بیخوابی قرار دهد. دلیلش این است که مغز، که در طول روز برای درک صداها و گفتار مبهم تلاش میکند، حتی در شب نیز هوشیار میماند و این امر باعث میشود که آرامش و خوابیدن برای فرد دشوار شود.
✅بیدار شدن مکرر در طول شب نیز میتواند از عواقب کم شنوایی باشد. صداهایی که معمولاً ما را به مراحل عمیقتر خواب میبرند، وقتی شنوایی مختل شود، تأثیر کمتری دارند.
✅افراد مبتلا به کم شنوایی ممکن است، بهدلیل تلاش اضافی مورد نیاز برای درک صداها و مکالمات در طول روز، احساس خستگی بیشتری را تجربه کنند.
علائم کمبود خواب و مشکلات شنوایی
همچنان که ما در مورد ارتباط بین خواب و سلامت گوش بیشتر یاد میگیریم، تشخیص علائم کمبود خواب و مشکلات شنوایی نیز مهم است. علائم کمبود خواب اغلب به راحتی قابل تشخیص هستند.
✓ ممکن است، در طول روز احساس خستگی بیش از حد کنید.
✓ در تمرکز مشکل داشته باشید.
✓ نوسانات خلقی را تجربه کنید.
شاخصهای مشکلات شنوایی ممکن است، شامل موارد زیر باشد:
✓ درخواست مکرر از دیگران برای تکرار صحبتهایشان
✓ مشکل در دنبال کردن مکالمات در محیطهای پرسروصدا
✓ متوجه شدن صدای زنگ مداوم در گوشهایتان
درک این علائم میتواند در تصمیمگیری آگاهانه در مورد سلامت کمک کند. اگر بهطور مداوم متوجه هر یک از این شاخصها شُدید، برای ارزیابی به یک مرکز شنوایی سنجی مراجعه کنید. متخصصان ما در کلینیک شنوایی سنجی زیمنس با تجهیزات روز دنیا آماده خدمت رسانی به شما هستند.
اثرات مثبت سمعک بر خواب
خواب باکیفیت برای حفظ سلامت گوشهایمان حیاتی است. خواب به بدن فرصتی برای ترمیم و محافظت از قسمتهای ظریف گوش میدهد. با رعایت نکات ساده خواب و انجام منظم انواع تست شنوایی سنجی، میتوانید، سلامت شنوایی خود را بهتر حفظ کنید.
بهداشت خواب مجموعهای از عادتها است که کیفیت خواب را افزایش میدهد. اگرچه عادتهای خوبی وجود دارد که میتوانید، برای کمک به خواب بهتر در نظر بگیرید، اما مواردی نیز وجود دارد که باید قبل از خواب از آنها اجتناب کنید:
✅از مواردی که مغز شما را تحریک میکنند، مانند تلفن، تبلت، لپتاپ و تماشای تلویزیون باید حداقل 30 دقیقه قبل از خواب اجتناب شود.
✅از مصرف کافئین در بعد از ظهر و عصر باید خودداری شود.
✅قبل از خواب از مصرف الکل خودداری کنید. اگرچه الکل ممکن است به خوابیدن شما کمک کند، اما کیفیت خواب بهخوبی قبل نخواهد بود.
✅قبل از خواب از مصرف نیکوتین خودداری کنید، زیرا ماده محرکی بوده که ممکن است، شما را بیدار نگه دارد.
برای ارزیابی خواب و سلامت گوش، اطمینان از خواب خوب و ارزیابیهای دورهای شنوایی، گامهای عملی برای حفظ سلامت کلی و اطمینان از حفظ سلامت گوشها هستند.
گذار از زندگی با شنوایی ضعیف به زندگیای که با سمعک بهبود یافته، میتواند، اثرات مثبت متعددی از جمله بهبود خواب داشته باشد.
سمعکها میتوانند، استرس و فشار ناشی از کم شنوایی را به میزان قابل توجهی کاهش دهند. این دستگاهها با بهبود توانایی فرد در برقراری ارتباط و تعامل با دنیای اطراف، میتوانند به کاهش سطح استرس کمک کرده و آرامش و خواب شبانه را آسانتر کنند.
با شنوایی بهتر در طول روز به لطف سمعک، مغز برای رمزگشایی صداها و گفتارهای خفه، بیش از حد کار نمیکند. این بدان معنا است که در شب، مغز هوشیاری کمتری دارد و برای یک خواب آرام آمادهتر است.
با استفاده از سمعک در طول روز، احتمال خستگی هنگام غروب کمتر میشود. انرژی اضافی که دارید، میتواند، بهطور کلی منجر به کیفیت بهتر خواب شود.




