همه چیز درباره شست و شوی گوش

گوش‌ها از ظریف‌ترین اعضای بدن هستند و رعایت نکردن اصول بهداشتی گوش‌ می‌تواند منجر به آسیب و کاهش شنوایی در فرد شود. تمیز نکردن کامل گوش‌ها نیز در مواردی می‌تواند منجر به آسیب به گوش شده که این موضوع نشان‌دهنده اهمیت شست و شوی گوش و تمیز کردن آن از هر گونه جرم و آلودگی است.

نظرات مختلفی در رابطه با روش شست و شوی گوش وجود دارد. پزشکان معتقدند که ورود هر وسیله‌ای به گوش، آسیب زننده و نادرست است. گوش‌ها معمولاً به خوبی تمیز می‌شوند و نیازی به مراقبت اضافی ندارند. تنها دلیلی که باید آنها را تمیز کنید، این است که جرم گوش را از قسمت بیرونی مجرای گوش نرم کرده و بردارید.

در این مقاله به بررسی اهمیت شست و شوی گوش، روش شست و شوی گوش، مزایا، عوارض و مراقبت‌های پس از آن خواهیم پرداخت.

تمیز نگه داشتن گوش از هر انسدادی مانند جرم گوش ضروری است. جرم گوش، یک ماده طبیعی است که گوش برای محافظت از خود در برابر ذرات خارجی و عفونت‌ها تولید می‌کند. با این حال، تجمع بیش از حد جرم گوش می‌تواند، باعث کاهش شنوایی، عفونت گوش و عوارضی از این دست شود.

تمیز کردن منظم گوش و حذف جرم گوش برای حفظ سلامت گوش ضروری است و به بهبود شنوایی کمک می‌کند. همچنین، به یاد داشته باشید که جرم گوش را بیش از حد تمیز نکنید، زیرا این ماده با به دام انداختن هرگونه مواد خارجی ناخواسته از ورود به مجرای گوش کمک می‌کند. دو روش رایج برای حذف جرم گوش، ساکشن گوش و شست و شوی آن هستند.

شست و شوی گوش یا تمیز کردن گوش فرآیندی است که برای پاک کردن جرم گوش اضافی یا سایر مواد از مجرای گوش استفاده می‌شود. این روش بدون درد معمولاً توسط پزشک گوش و حلق و بینی برای برداشتن یا جلوگیری از تجمع جرم گوش، التهاب یا سایر شرایطی که می‌تواند به‌صورت موقت یا دائم بر شنوایی تأثیر بگذارد، انجام می‌شود.

هدف اولیه از شست و شوی گوش حذف جرم گوش است. جرم گوش بیش از حد می‌تواند، باعث مشکلاتی شود، از جمله:

• کم شنوایی
• سردرد
• وزوز گوش
• ناراحتی یا پری
• کاهش عملکرد سمعک
• ناتوانی پزشک در ارزیابی گوش فرد

حذف جرم گوش اضافی یا نهفته از طریق شست و شو می‌تواند علائم را سریعاً تسکین داده و به پزشک یا شنوایی سنج اجازه دهد تا گوش را به درستی بررسی کنند.

در این بخش از مقاله به بررسی چگونگی و چرایی شست و شوی گوش خواهیم پرداخت.

روش بی‌خطری که برای حذف جرم گوش به‌خوبی جواب می‌دهد، شست و شوی گوش بوده که به صورت زیر انجام می‌شود:

• شست و شوی دستی
• شست و شوی گوش با دستگاه

پزشک ممکن است با شست و شوی گوش با آب گرم یا مخلوطی از آب گرم و پراکسید هیدروژن (نزدیک به دمای بدن)، جرم گوش را حذف کند. آنها محلول را در یک سرنگ قرار داده و آن را در مجرای گوش وارد می‌کنند. آنها همچنین ممکن است از یک جت شست و شوی خوراکی یا الکترونیکی (آب فلوسر) استفاده کند که در ادامه به بررسی هر یک خواهیم پرداخت.

پزشک ممکن است از ابزار خاصی مانند یک میکروسکوپ کوچک و یک دستگاه دستی به‌نام اسپکولوم برای دیدن داخل گوش استفاده کند. سپس از یک حلقه، یک کورت یا فورسپس (ابزاری بلند، نازک و شبیه قیچی) برای برداشتن جرم گوش استفاده کند. این روش فقط چند دقیقه طول می‌کشد.

اگر اغلب تجمع جرم گوش دارید، ممکن است، پزشک توصیه کند که یک بار در هفته و به‌مدت 10 تا 20 دقیقه از روغن مخصوص استفاده کرده تا از ایجاد جرم در گوش جلوگیری کنید.

اگر از سمعک استفاده می‌کنید، آنها را روزانه حدود 8 ساعت (زمانی که خواب هستید) از گوش خود بیرون بیاورید تا میزان تجمع جرم گوش کاهش یابد.

سالی یک یا دو بار به گوش پزشک مراجعه کرده و از قرار دادن هر وسیله‌ای در گوش خودداری کنید؛ مگر این که نیاز به استفاده از سمعک یا گوش‌گیر داشته باشید.

این روش با یک دستگاه گوش شوی نوع اسپری یا بطری شستشوی دستی اسپری دستی انجام می‌شود که معمولاً در محیط پزشکی استفاده می‌شود. محلول شست و شو برای راحتی در دمای بدن به دقت گرم می‌شود.

سرنگ روشی متفاوت و قدیمی است که در آن جرم گوش به معنای واقعی کلمه با استفاده از سرنگ فلزی از گوش خارج می‌شود. در حین شست و شوی گوش، پزشک گوش را در زوایای مختلف نگه می‌دارد تا مطمئن شود که آب به تمام کانال گوش می‌رسد.

شست و شوی گوش شامل استفاده از جریان تحت فشار آب برای از بین بردن تجمع جرم گوش است. این یک روش ساده است که در آن یک جریان کنترل شده آب، در دمای بدن از طریق یک دستگاه مخصوص (یک دستگاه شستشوی گوش الکترونیکی) یا بطری شست و شوی اسپری به داخل گوش وارد می‌شود. برای اطمینان از این که گوش آسیب نمی‌بیند، شست و شوی گوش الکترونیکی دارای یک کنترل فشار متغیر است تا شستشوی گوش با کمترین فشار ممکن انجام شود.

تحت نیروی ملایم آب، جرم گوش نرم شده و از جای خود جابه‌جا خواهد شد و جرم از گوش خارج می‌شود. به همین دلیل است که از اصطلاح آبیاری نیز استفاده می‌شود. متخصص همچنین ممکن است، چندین بار با استفاده از اتوسکوپ (وسیله‌ای که برای معاینه گوش استفاده می‌شود) به داخل گوش شما نگاه کرده تا بررسی کند که آیا موم خارج شده یا خیر. شست و شوی گوش یک روش بدون درد بوده و ممکن است در مواردی آب به اطراف مجرای گوش می‌ریزد.

توصیه ما این است که شست و شوی گوش را به دست متخصص بسپارید. اما در ادامه راهنمای شست و شوی گوش در خانه را می‌توانید مشاهده کنید.

با چند وسیله می‌توان این کار را انجام داد که عبارت اند از:

• آبی که نزدیک به دمای متوسط ​​بدن است.
• یک سرنگ تمیز مورد نیاز است.
• ظرفی در زیر گوش نگه داشته شود تا آب اضافی را بگیرد.

شست و شوی گوش به دو نفر نیاز دارد. پس از تهیه لوازم، مراحل انجام آن عبارت اند از:

1. از فردی که شست و شوی گوش برای وی انجام می‌شود، بخواهید صاف بنشیند.
2. آب گرم را داخل سرنگ بکشید.
3. قسمت بیرونی گوش را بگیرید و به‌آرامی گوش را به‌سمت بالا (به‌سمت بالای سر) و عقب (به‌سمت پشت سر) بکشید تا مجرای گوش صاف شود.
4. سرنگ را در دهانه مجرای گوش قرار دهید (اما نه در داخل آن)
5. به‌آرامی انتهای سرنگ را فشار داده و آب را به‌تدریج وارد مجرای گوش کنید.
6. آب، باید آزادانه از مجرای گوش خارج شده و به ظرفی که فرد، گوش را شست ‌و شو می‌دهد، برود. اغلب، تکه‌های جرم گوش در آب دیده می‌شود.

شست و شوی گوش باید تقریباً بین 15 تا 20 دقیقه انجام شود. اگر پس از آن، تجمع جرم گوش همچنان وجود داشت، باید برای جلوگیری از هر گونه ضربه یا عفونت گوش به پزشک مراجعه شود.

اگر پزشک یا شنوایی سنج به‌دلیل تجمع جرم گوش نتوانند پرده گوش را ببیند، ممکن است، شست و شوی گوش را توصیه کنند. شست و شوی گوش برای نرم کردن و از بین بردن جرم گوش استفاده می‌شود. بسته به سلامتی فرد مراجع، می‌توان آن را در خانه انجام داد یا در برخی موارد ممکن است، نیاز مراجعه به پزشک باشد.

جرم گوش یک ماده طبیعی بدن است که از گوش در برابر عفونت محافظت کرده و مانعی در برابر آب و زباله ایجاد می‌کند. معمولاً به‌صورت طبیعی از گوش پاک شده، اما شرایطی وجود دارد که جرم گوش جمع می‌شود و می‌تواند باعث ایجاد درد، احساس پری گوش و خارش و همچنین مشکلات شنوایی شود.

تخمین زده می‌شود که تجمع جرم گوش 10 درصد از کودکان، 5 درصد از بزرگسالان سالم و تا 57 درصد از افرادی که در خانه سالمندان زندگی می‌کنند را تحت تأثیر قرار داده است.

برخی از علائمی که نشان دهنده نیاز فرد به حذف جرم گوش است، عبارت اند از:

✓ شنوایی کم بوده یا صدا دور به‌نظر می‌رسد. تجمع جرم گوش می‌تواند رسیدن صدا به پرده گوش را دشوار کند.

✓ درد یا ناراحتی در گوش که می‌تواند از افزایش فشار ناشی از جرم بیش از حد گوش ایجاد شود.

✓ وزوز گوش یا صدای زنگ در گوش وجود داشته باشد.

✓ زمانی که تجمع جرم گوش را دیده یا آن را احساس کرد.

اگر هر یک از علائم بالا را تجربه کردید، ممکن است، وقت برداشتن جرم فرارسیده باشد. در موارد خاص، شنوایی سنج ممکن است، یک یا دو بار در سال تمیز کردن گوش را توصیه کند.

اکثر مردم نیازی به شست و شوی گوش‌های خود ندارند. مگر این که جرم موجود در گوش‌ انسداد ایجاد کند. هنگامی که جرم گوش به‌صورت طبیعی به‌سمت دهانه مجرای گوش حرکت می‌کند، معمولاً بیرون آمده یا شسته می‌شود.

شستن موها معمولاً برای از بین بردن موم روی سطح گوش کافی است. در حین دوش گرفتن، مقدار کمی آب گرم وارد کانال گوش می‌شود و موم انباشته شده در آن را شل می‌کند.

حدود 5 درصد از بزرگسالان جرم گوش بیش از حد یا نهفته دارند. برخی افراد به‌صورت طبیعی جرم گوش بیشتری نسبت به دیگران تولید کرده و جرم گوش آنها به‌سرعت حرکت نکرده یا کثیفی زیادی را در طول مسیر جمع می‌کند که ممکن است، سفت و خشک شود.

افراد دیگر مقدار متوسطی موم تولید می‌کنند، اما زمانی که هدفون‌، گوش‌گیر یا سمعک جریان طبیعی را قطع کنند، ممکن است، تحت تأثیر قرار گیرند. جرم گوش نهفته می‌تواند بر شنوایی تأثیر گذاشته و باعث ناراحتی فرد شود.

• گوش درد
• صدای زنگ در گوش
• اختلال شنوایی
• بوی بد
• سرگیجه
• سرفه کردن

اگرچه شست و شوی گوش معمولاً یک روش ساده و بدون درد بوده، اما مهم است که این روش را با احتیاط انجام دهید، زیرا گوش‌ها از جمله اعضای حساس بدن هستند. خطرات مرتبط با شست و شوی گوش نیز وجود دارد که عبارت اند از:

✓ بسیار مهم است که از برگشت آب به داخل گوش خودداری کنید؛ زیرا ممکن است، منجر به عفونت یا التهاب شود. به‌عنوان مثال، اگر آب پشت جرم گوش گیر کند، ممکن است، منجر به عفونت در گوش خارجی شود.

✓ همچنین بسیار مهم است که مطمئن شوید، آب با فشار مناسب برای شل شدن جرم وارد گوش می‌شود، اما نه آنقدر قوی که به پرده گوش آسیب برساند.

✓ اگر آب قبل از مصرف تا دمای بدن گرم نشود، ممکن است، عوارضی مانند سرگیجه، برادی کاردی یا حالت تهوع در فرد ایجاد کند.

✓ پرده گوش سوراخ بوده یا اگر در 12 ماه گذشته سوراخ شده باشد.

✓ قبلاً مشکلاتی در شست و شوی گوش مانند درد در گوش یا سرگیجه شدید داشتید.

✓ آب آمدن از گوش یا در دو ماه گذشته عفونت گوش داشته باشید.

✓ عفونت‌های مکرر یا مداوم کانال گوش داشته باشید.

✓ در شش هفته گذشته هر گونه جراحی گوش داشته‌اید (به غیر از موارد اکسترود شده که حداقل 18 ماه قبل بیرون آمده‌اند)

✓ عفونت گوش میانی (اوتیت میانی) داشته‌اید.

مراقبت‌های بعد از شست و شوی گوش به‌منظور جلوگیری از عفونت و طی روند بهبودی بسیار مهم هستند. این مراقبت‌ها عبارت اند از:

✓ جلوگیری از ورود رطوبت: پس از شست و شوی گوش، از دوش گرفتن تا مدتی خودداری کنید. همچنین از شنا نیز پرهیز کنید.

✓ استفاده از دستمال نرم: از یک دستمال نرم برای خشک کردن ناحیه اطراف گوش استفاده کنید، اما از ورود دستمال به داخل گوش خودداری کنید.

✓ عدم استفاده از گوش‌پاک‌کن: از گوش‌پاک‌کن و وسایل دیگر برای تمیز کردن داخل گوش استفاده نکنید، زیرا می‌تواند جرم گوش را به عمق برده و مشکل‌ساز شود.

✓ توجه به علائم عفونت: به نشانه‌های عفونت مانند درد، تورم، قرمزی یا ترشح دقت کرده و در صورت بروز این علائم به پزشک مراجعه کنید.

✓ استراحت کافی: چند روز پس از شست و شوی گوش از فعالیت‌های شدید جسمی پرهیز کنید.

✓ پیگیری‌های پزشکی: اگر پزشک توصیه به انجام معاینه منظم کرده، حتماً در اسرع وقت آن را انجام دهید.

✓ مصرف منظم دارو: داروهای تجویز شده توسط پزشک را به‌دقت مصرف کنید و از خوددرمانی بپرهیزید.

در این بخش به بررسی مزایای شست و شوی گوش خواهیم پرداخت.

✅بهبود شنوایی

تجمع بیش از حد جرم گوش می‌تواند، منجر به کاهش شنوایی شود. جرم گوش مجرای گوش را مسدود کرده و از رسیدن امواج صوتی به پرده گوش جلوگیری کند. شست و شوی گوش به بهبود شنوایی کمک می‌کند.

✅پیشگیری از عفونت گوش

بسیاری از موارد می‌توانند باعث عفونت گوش شوند، از آب حبس شده در شنا گرفته تا خاک یا گردوغباری که به داخل گوش راه پیدا می‌کند. اما یکی از رایج‌ترین مواردی که باعث عفونت می‌شود، تجمع جرم گوش است.

جرم بیش از حد محیط مساعدی را برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها ایجاد می‌کند که منجر به عفونت گوش می‌شود. شست و شوی گوش می‌تواند با از بین بردن زمینه رشد این میکروارگانیسم‌ها از عفونت گوش جلوگیری کند.

✅رهایی از وزوز گوش

تجربه وزوز گوش آزاردهنده و بسیار ناراحت کننده است. این بیماری از عوامل متعددی مانند:

• عفونت
• تغییر فشار ناگهانی
• کهولت سن
• تجمع مجدد جرم گوش

ناشی می‌شود. هنگامی که مقدار قابل توجهی جرم داخل کانال جمع شود، می‌تواند فشاری بر پرده گوش ایجاد کند و منجر به وزوز گوش شود. با شست و شوی گوش، از جمع شدن جرم و ایجاد فشار روی پرده گوش جلوگیری کنید.

✅بهبود در تعادل

گوش مسئول حفظ تعادل است و هر گونه انسداد در کانال گوش می‌تواند، تعادل را تحت تأثیر قرار دهد. تجمع بیش از حد جرم گوش می‌تواند، باعث سرگیجه شده و فعالیت‌های روزانه را تحت تأثیر قرار دهد. تنها وجود مقدار کمی جرم در گوش می‌تواند با جلوگیری از هرگونه انسداد در مجرای گوش به بهبود تعادل کمک کند.

✅پیشگیری از گوش درد

عوامل متعددی از جمله عفونت گوش، تجمع جرم گوش و ضربه به گوش، می‌توانند، باعث گوش درد شوند. با این حال، توده‌های جرم گوش که در نهایت سخت شده و در اطراف گوش داخلی ایجاد می‌شوند، از جمله عوامل گوش درد هستند.

استفاده نادرست از سواب‌های پنبه‌ای، جرم بیشتری را به داخل گوش داخلی وارد می‌کند که سپس به هم فشرده و سفت می‌شود، به پرده گوش فشار می‌آورد و باعث درد شدید در آن می‌شود.

✅پیشگیری از عوارض استفاده سمعک و گوش گیر

سمعک‌ها و گوش‌گیرها وسایلی هستند که برای بهبود شنوایی یا محافظت از گوش در برابر صداهای بلند استفاده می‌شوند. با این حال، اگر این دستگاه‎ها به‌صورت منظم تمیز نشوند، می‌توانند، باعث تجمع جرم گوش شوند.

جرم بیش از حد گوش می‌تواند، سمعک یا گوش‌گیر را مسدود کرده و کارایی آن را کاهش دهد. تمیز کردن منظم گوش و شست و شوی گوش می‌تواند از عوارض استفاده از سمعک و گوش‌گیر جلوگیری کند.

✅بهبود کیفیت زندگی

شست و شوی گوش و حذف جرم گوش می‌تواند، کیفیت زندگی را با جلوگیری از:

• کم شنوایی
• عفونت گوش
• وزوز گوش
• سرگیجه
• گوش درد

بهبود بخشد. این شرایط می‌تواند بر فعالیت‌های روزانه تأثیر بگذارد و رفاه کلی را کاهش دهد. با حفظ سلامت گوش، افراد می‌توانند از کیفیت بهتری در زندگی برخوردار شوند.

انجام شست و شوی گوش با استفاده از سرنگ دستی یا کیت شست و شوی گوش در خانه که به صورت تجاری تهیه شده و همچنین شست و شوی گوش با دستگاه توسط پزشک، بی‌خطر است. با این حال، رعایت نکات زیر ضروری خواهد بود:

✓ سوراخ شدن پرده گوش یا سابقه بیماری گوش: اگر سابقه سوراخ در پرده گوش، جراحی گوش، نشت مایع مغزی نخاعی اتورهCSF، عفونت‌های مکرر گوش یا علائم گوش از هر نوعی دارید، شست و شوی گوش باید توسط پزشک انجام شود.

✓ کودکان یا افراد مبتلا به اختلال شناختی: برای شست و شوی گوش، بیمار باید بی‌حرکت باشد تا از ضربه، درد و عفونت جلوگیری شود. استفاده از آرام‌بخش اغلب برای ثابت نگه داشتن فرد ضروری است. این روش‌ها فقط باید تحت نظارت یک پزشک واجد شرایط انجام شود.

✓ ناهنجاری‌های آناتومی گوش: ضربه، جراحی، برخی درمان‌های سرطان یا شرایطی که در بدو تولد وجود دارند، می‌توانند آناتومی کانال گوش را تغییر داده و برای شست و شوی گوش در خانه چالش ایجاد کنند.

✓ شست و شوی طولانی مدت گوش در خانه: اگر روش شست و شوی گوش در خانه پس از 15 تا 20 دقیقه به خروج جرم از گوش کمکی نکرد، برای مراقبت‌های بیشتر به یک پزشک واجد شرایط مراجعه کنید.