خارش گوش یک مشکل بسیار شایع است. برای برخی افراد، این مشکل آنقدر شدید است که اشیای مختلفی را در گوش فرو میکنند و باعث آسیب به کانال گوش میشوند. استفاده از وسایلی مانند سنجاق سر و خلال دندان برای خاراندن گوش، مشکل را تشدید میکند. این کار میتواند، باعث ساییدگی مجرای گوش شود. هرگونه پارگی در پوست به باکتریها اجازه ورود میدهد، در این صورت گوش عفونی شده و نیاز به درمان مشابه گوش شناگران دارد.
در این مقاله به بررسی علت خارش گوش و راههای درمان خارش گوش میپردازیم.
علت خارش گوش
قبل از درمان خارش گوش، درک علل احتمالی خارش گوش مهم است. عوامل متعددی وجود دارند که میتوانند، باعث خارش گوش شوند. برخی از آنها خارجی هستند، مانند محصولات پوستی یا جواهرات. برخی دیگر داخلی هستند، مانند عفونتها یا بیماریهای ایمنی. برخی از دلایل رایج خارش گوش را در ادامه بررسی میکنیم.
آلرژی و حساسیت
واکنشهای آلرژیک میتوانند، باعث خارش در بسیاری از نواحی، از جمله گوشها شوند. هنگامی که سیستم ایمنی بدن بیش از حد به آلرژنها واکنش نشان میدهد، هیستامین آزاد میکند که منجر به التهاب و سوزش میشود. برخی از محرکهای رایج آلرژی عبارت اند از:
✓ آلرژیهای فصلی: گردههای گل و درختان، کپک و گردوغبار در فصول آلرژیزا میتوانند، باعث التهاب و خارش گوش شوند.
✓ حساسیتهای پوستی: محصولات مو، شامپوها و برخی جواهرات میتوانند، باعث خارش در داخل و اطراف گوش شوند.
برای کاهش خارش ناشی از آلرژی گوش، استفاده از آنتیهیستامین بدون نسخه مفید است. پس از قرار گرفتن در فضای باز، دوش بگیرید و لباسهایتان را عوض کنید. از مواد محرک شناخته شده، بهویژه فلزات یا محصولات مو، که باعث واکنش میشوند، اجتناب کنید.
تجمع جرم گوش
جرم گوش مادهای است که بدن برای تمیز کردن سلولهای مرده پوست و آلودگی از گوشها تولید میکند، اما مقدار زیاد آن میتواند، باعث خارش گوش شود. انسداد جرم گوش همچنین میتواند، علائم دیگری مانند موارد زیر را ایجاد کند:
✓ درد گوش
✓ احساس پر بودن در گوش
✓ مشکل در شنیدن
✓ وزوز گوش
✓ سرگیجه
✓ سرفه
خودتان سعی نکنید، این تجمع را از بین ببرید. کیتهای شست و شوی گوش که بدون نسخه خریداری میکنید، میتوانند، تصادفی پرده گوش را پاره کرده یا آب را پشت جرم گیر بیندازند و شما را در معرض عفونت گوش قرار دهند. شمع گوش هم خطرات خاص خود را دارد، مانند سوختگی تصادفی خودتان.
اگر فکر میکنید جرم اضافی در گوش شما باعث خارش گوشهایتان میشود، به پزشک مراجعه کنید. آنها روشهایی از جمله ساکشن گوش برای از بین بردن ایمن جرم را دارند.
عفونتها
خارش گوش گاهی اوقات میتواند، نشانه عفونت گوش باشد. باکتریها و ویروسها معمولاً هنگام سرماخوردگی، آنفولانزا یا آلرژی باعث ایجاد آن میشوند. سنجاق سر، گیره کاغذ، چوب کبریت و ناخنها نیز میتوانند به پوست داخل گوش آسیب برسانند و ورود میکروبها و ایجاد عفونت را آسان کنند.
یکی دیگر از انواع رایج عفونت، گوش شناگران است که میتواند، زمانی اتفاق بیفتد که مقدار کمی آب پس از شنا در گوش باقی بماند. رطوبت بیش از حد، لایه دفاعی طبیعی کانال گوش در برابر میکروبها را از بین میبرد.
درد گوش، مشکل در شنیدن و احساس وجود مایع در گوش (حتی ممکن است، سبب آب آمدن از گوش شود) میتواند، نشانههایی از عفونت گوش باشد. نوزادان و کودکان همچنین میتوانند، علائمی مانند موارد زیر داشته باشند:
✓ کشیدن گوش
✓ مشکل در خوابیدن
✓ احساس گرسنگی نکردن
✓ گریه کردن بیش از حد معمول
✓ تب بالا
✓ سردرد
اگزما
اگر آسم، آلرژیهای خارجی، تب یونجه یا سابقه خشکی و خارش پوست دارید، ممکن است، بهشکل طبیعی مستعد خارش کانال گوش باشید. در این صورت، ممکن است، متوجه تغییر رنگ و برآمدگی پوست در داخل، پشت یا روی گوشهای خود نیز شوید.
در موارد شدید اگزما، ممکن است، متوجه خروج ترشحات سفید یا زرد رنگ از پوست خود شده باشید و اگر اگزما در اعماق کانالهای گوش باشد، حتی ممکن است، سبب شنیدن صدای زنگ در گوش یا حتی از دست دادن شنوایی شود.
پسوریازیس
این اختلال ایمنی مانع از ریزش سریع سلولهای پوست میشود. در این حالت، آنها تجمع یافته و باعث ایجاد پلاک میشوند، لکهای از پوست ملتهب و بسیار خشک. پسوریازیس میتواند، باعث ایجاد خارش در گوش شود.
آلرژی غذایی
هنگام خوردن میوهها، سبزیجات یا آجیلهای درختی خاص، ممکن است، گوشهایتان دچار خارش شود. این سندرم که بهعنوان سندرم آلرژی دهانی شناخته میشود، ممکن است، بیشتر در فصل آلرژی رخ دهد.
احساس سوزش در گوشها باید به محض قورت دادن غذا یا بیرون آوردن آن از دهان متوقف شود. در بیشتر موارد، احتمالا نیازی به درمان ندارید.
با این حال، با پزشک خود صحبت کنید. او ممکن است، روی شما آزمایشاتی انجام دهد تا ببینند، آلرژی شما چقدر شدید است. اگر آلرژی غذایی شدیدی دارید، ممکن است، نیاز به همراه داشتن یک تزریق کننده خودکار اپی نفرین داشته باشید.
اختلال مفصل گیجگاهی فکی
مفاصل گیجگاهی فکی، فک پایین را به جمجمه متصل میکند. برای انجام کارهایی مانند صحبت کردن، بلعیدن، جویدن و خمیازه کشیدن، به این مفاصل نیاز دارید. اگر اختلال گیجگاهی فکی (TMD) دارید، این مفاصل و استخوانها یا عضلات اطراف آن بهخوبی کار نمیکنند.
گاهی اوقات، این امر میتواند، بهدلیل فشار بیش از حد باشد (مانند اینکه فک خود را زیاد قفل کرده یا شبها دندان قروچه کنید). در موارد دیگر، یک بیماری دیگر، مانند فیبرومیالژیا، میتواند، در بروز این عارضه، نقش داشته باشد.
کلوئید (بافت اسکار)
گاهی اوقات، آسیب به پوست گوش میتواند، باعث ایجاد بیماریای شود که کلوئید نامیده میشود؛ یک تکه ضخیم و متراکم از بافت اسکار. دلایل مختلف آن عبارت اند از:
✓ سوراخ کردن گوش
✓ خالکوبی
✓ گزش حشرات
✓ سوختگی
✓ خراش شدید
✓ آکنه
اگرچه کلوئیدها مضر نیستند، اما میتوانند، واقعاً خارش داشته باشند. همچنین ممکن است، متوجه موارد زیر شوید:
✓ حساسیت به لمس هنگام لمس ناحیه
✓ یک برآمدگی گرد
✓ تغییر رنگ پوست
در افراد سیاه پوست، اسپانیایی یا آسیایی، احتمال ابتلا به کلوئید بیشتر است. سابقه خانوادگی کلوئید (داشتن یکی از بستگان مبتلا به آن) نیز خطر ابتلا را افزایش میدهد.
راههای درمان خارش گوش
خارش گوش معمولاً بهدلیل اختلال در سلامت پوست گوش است. اگر خارش گوش ناشی از یک واکنش آلرژیک است، از هر محصولی که میتواند، بالقوه باعث تحریک شود، استفاده نکنید. این موارد شامل گوشوارههای جدید و محصولات مراقبت شخصی نیز میشود.
همیشه قبل استفاده از پماد یا قطره در گوش با پزشک خود مشورت کنید. این کار تضمین میکند که هیچ ماده تحریک کنندهای وارد گوش نخواهد شد. همچنین، اگر پرده گوش شما آسیب دیده، نباید از هیچ پماد یا قطرهای استفاده کنید، مگر اینکه پزشک تجویز کرده باشد. پزشک ممکن است، موارد زیر را توصیه یا تجویز کند:
✓ روغن بچه برای نرم کردن پوست
✓ پماد موضعی استروئیدی که التهاب را تسکین میدهد، مانند کرم هیدروکورتیزون ۱ درصد یا ۰.۱ درصد
✓ قطره گوش شناگران یا محلول رقیق شده الکل، اسید استیک یا پراکسید هیدروژن
برای تمیز کردن گوشهایتان، به طور منظم به پزشک مراجعه کنید. این کار میتواند، آسیب به ناحیه را به حداقل برساند و در عین حال در از بین بردن جرم اضافی گوش کمک کند.
درمان دارویی و پزشکی
بر اساس علت خارش گوش، پزشکان ممکن است، درمانهایی مانند موارد زیر را پیشنهاد کنند:
✅کورتیکواستروئیدها، که بهصورت قطره گوش، کرم یا در برخی موارد، قرص تجویز میشوند.
✅تعدیل کنندههای سیستم ایمنی موضعی، داروهای جدیدتری که پاسخ سیستم ایمنی بدن را تغییر میدهند.
✅محلول استات آلومینیوم، یک قابض که میتواند به کاهش قرمزی، نواحی ملتهب و خارش کمک کند.
✅شامپوی ضد شوره قوی تجویزی که برای جلوگیری از خارش و پوسته پوسته شدن تجویز میشود.
✅برداشتن جرم گوش، که پزشک میتواند، آن را با یک ابزار مخصوص یا از طریق روش شستشو انجام دهد.
✅در برخی موارد به جراحی، برای برداشتن کلوئید نیاز است.
✅فیزیوتراپی، تکنیکهای آرامشبخشی یا تغییرات سبک زندگی برای بهبود علائم TMDنیز از دیگر موارد درمان خارش گوش خواهد بود.
پزشکی مدرن راهحلهای هدفمندی برای درمان خارش گوش ارائه می دهد، از جمله:
✓ میکروساکشن حرفهای: یک تکنیک ملایم و بدون آب که جرمهای جمع شده را بدون تغییر فشار از بین میبرد و برای افرادی که پرده گوششان سوراخ شده، ایدهآل است.
✓ آزمایش آلرژی و ایمونوتراپی: موارد مزمن مرتبط با حساسیت به مایت گردوغبار یا کپک، با شناسایی آلرژنها و شروع درمان حساسیتزدایی تحت نظر بهترین متخصص گوش و حلق و بینی، بهبود مییابند .
درمان خانگی خارش گوش
خارش گوش همیشه نیاز به درمان پزشکی ندارد. در بسیاری از موارد، میتوان در خانه آن را تسکین داد. درمانهای زیر علل مختلفی را هدف قرار داده و بدون آسیب رساندن به گوشها، به آرام کردن سوزش کمک میکنند.
قطرههای گوش بدون نسخه
قطرههای گوش بدون نسخه برای تسکین سوزش یا از بین بردن تجمع جرم گوش طراحی شدهاند. محصولاتی که حاوی الکل یا پراکسید هیدروژن هستند میتوانند به خشک شدن رطوبت اضافی و کاهش باکتریها کمک کنند.
✓ طبق دستورالعمل روی برچسب استفاده شود.
✓ سر خود را کج کنید تا قطرات به عمق بیشتری برسند.
✓ اگر به پارگی پرده گوش مشکوک هستید، از قطره استفاده نکنید.
قطرههای گوش، بهخصوص برای خارشهای خفیف ناشی از جرم، بسیار مؤثر هستند.
کمپرس گرم
کمپرس گرم جریان خون را افزایش میدهد و میتواند، پوست و عضلات تحریکشده را تسکین دهد.
✓ از یک پارچه نرم و مرطوب استفاده کنید.
✓ آن را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی گوش خارجی قرار دهید.
✓ در صورت نیاز، این کار را چندین بار در روز تکرار کنید.
اگر خارش گوش شما ناشی از تنش یا التهاب فک باشد، این روش بسیار تأثیرگذار خواهد بود.
استفاده از وازلین
اگر مشکل شما، خشکی پوست باشد، مقدار کمی وازلین میتواند، کمک کند.
✓ گوش خود را بهآرامی تمیز کنید.
✓ یک لایه نازک روی ناحیه خشک بمالید.
✓ از ورود هرگونه محصول داخل کانال گوش خودداری کنید.
این روش رطوبت را حفظ کرده و به بهبود ترکهای ریز پوستی که ممکن است، باعث خارش شوند، کمک میکند.
آبکشی با سرکه سیب رقیق شده
سرکه سیب به متعادل کردن pH طبیعی پوست کمک کرده و محیط را برای رشد باکتریها و قارچها نامناسب میکند.
✓ سرکه و آب را به نسبت مساوی مخلوط کنید.
✓ با یک پنبه بهآرامی کمی سرکه روی گوش خارجی بمالید.
✓ از ورود سرکه به داخل کانال گوش جلوگیری کنید.
اگر پوست شما آسیب دیده یا مشکوک به عفونت هستید، از این روش استفاده نکنید.
پراکسید هیدروژن
پراکسید هیدروژن میتواند، به از بین بردن جرم گوش سفت شده و تسکین خارش ناشی از فشار کمک کند.
✓ سرتان را کج کنید و چند قطره از این محلول در گوش خود بریزید.
✓ بگذارید یک دقیقه حباب بزند.
✓ آن را آبکشی کرده و خشک کنید.
این درمان همچنین میتواند به از بین بردن باکتریها کمک کند، اما باید با احتیاط مصرف شود. از مصرف روزانه آن خودداری کنید.
روغن نارگیل
روغن نارگیل حاوی خواص ضد میکروبی است و پوست خشک و پوسته پوسته را تسکین میدهد.
✓ فقط از مقدار کمی روغن برای گوش خارجی استفاده کنید.
✓ از ریختن هرگونه روغن در داخل کانال خودداری کنید.
✓ روزی یک یا دو بار استفاده شود.
اگر خارش گوشهایتان بهدلیل خشکی خارجی یا درماتیت خفیف است، روغن نارگیل گزینه خوبی است.
آلوئه ورا
آلوئه ورا پوست ملتهب را خنک کرده و بهسرعت سوزش را تسکین میدهد.
✓ از ژل آلوئه ورا خالص (بدون الکل یا عطر اضافه) استفاده کنید.
✓ آن را به قسمت بیرونی گوش بمالید.
✓ بگذارید در هوای آزاد خشک شود.
این روش برای افرادی که درماتیت تماسی یا اگزمای خفیف دارند، ایدهآل است.
آنتیهیستامین
آلرژیها یکی از علل اصلی خارش گوشها هستند، بهخصوص در طول تغییرات فصلی.
✓ از داروهای ضد آلرژی بدون نسخه استفاده کنید.
✓ آنتیهیستامینها به توقف پاسخهای هیستامینی که باعث خارش میشوند، کمک میکنند.
✓ در طول فصل آلرژی، آنتیهیستامین را بهصورت روزانه مصرف کنید.
این گزینه برای افرادی که تب یونجه، سندرم آلرژی دهانی یا حساسیت غذایی دارند، بهترین گزینه است.
دستگاه بخور
هوای خشک داخل خانه میتواند، باعث خارش بیشتر پوست از جمله داخل گوشها شود.
✓ یک دستگاه بخور در اتاق خواب خود قرار دهید.
✓ هدف، ایجاد رطوبت بین ۴۰ تا ۶۰ درصد است.
✓ برای جلوگیری از کپک زدن، دستگاه بخور خود را بهشکل مرتب تمیز کنید.
افزودن رطوبت به محیط اطراف به تسکین خارش گوش ناشی از خشکی کمک میکند.
برنامه منظم بهداشت گوش
بسیاری از مشکلات خارش گوش ناشی از تمیز کردن بیش از حد آن است. گوشها، خودشان تمیز میشوند و به کمک زیادی نیاز ندارند.
✓ برای پاک کردن گوش خارجی از یک پارچه مرطوب استفاده کنید.
✓ از فرو کردن هر چیزی در کانال گوش خود خودداری کنید.
✓ با آب گرم گوشها را در حمام بشوید، سپس آنها را خشک کنید.
این روال، گوشهای شما را از آسیب و سوزش محافظت میکند و در عین حال آنها را تمیز نگه میدارد.
کلام آخر: چند نکته مهم درباره خارش گوش
خارش گوش میتواند، بیش از یک مزاحمت بوده و نشانه این باشد که گوشهای شما نیاز به توجه بیشتری دارند. با درک علل و درمان خارش گوش و آشنایی با نحوه مراقبت صحیح از گوشهایتان، آنها، اغلب تسکین پیدا کرده و از بروز مشکلات در آینده جلوگیری میشود.
گوش، اندام ظریف و پیچیدهای بوده که در زندگی روزمره بسیار مهم و سزاوار توجه و مراقبت دقیق است. اگر دچار خارش مداوم گوش یا سایر علائم مرتبط با گوش هستید، از افراد متخصص در این زمینه کمک بگیرید.
✅گوشهایتان را زیاد تمیز نکنید. تمیز کردن بیش از حد، چربیهای طبیعی گوش را از بین میبرد و باعث تحریک بیشتر میشود.
✅از شمع گوش استفاده نکنید. آنها بیاثر هستند و میتوانند، پوست یا کانال گوش را بسوزانند.
✅از صابونها یا محصولات قوی مو استفاده نکنید. عطرها و مواد شیمیایی ممکن است، پوست گوش را تحریک کنند.
✅به علائم توجه کنید؛ درد، تورم یا تجمع مایع نیاز به توجه حرفهای دارد.
✅از سنجاق، گیره و حتی گوش پاکن برای تمیز کردن گوش استفاده نکنید.
اگر مطمئن نیستید که چه عواملی باعث خارش گوش شما میشود، از درمانهای خانگی استفاده نکنید و حتما با یک متخصص صحبت کنید.




