از سکته گوش یا کم شنوایی ناگهانی چه می‌دانید!؟

کم شنوایی معمولاً به‌تدریج و در مدت زمان طولانی اتفاق می‌افتد. در مقابل، کم شنوایی ناگهانی کاهش سریع شنوایی است که در یک دوره 3 روزه یا کمتر رخ می‌دهد. این نوع از کم شنوایی به گونه‌ای است که فرد، اغلب در اولین دقایق بیدار شدن از خواب متوجه ایجاد آن شده و با کاهش غیر قابل توضیحی در توانایی شنوایی خود مواجه خواهد شد.

کم شنوایی ناگهانی یا سکته گوش معمولا، فقط یک گوش را درگیر می‌کند؛ اما خوشبختانه، بسیاری از دلایل کم شنوایی ناگهانی، موقتی یا قابل درمان هستند.

در این مقاله به بررسی سکته گوش، علت کم شنوایی ناگهانی، نحوه تشخیص و درمان کری ناگهانی و آخرین دستاوردهای پزشکی در این زمینه خواهیم پرداخت.

سالانه بین 40 تا 100 نفر از هر 100 هزار نفر دچار کم شنوایی ناگهانی می‌شوند. توانایی افراد در شنیدن در لحظه به‌صورت چشمگیری کاهش یافته و معمولاً فقط در یک گوش رخ می‌دهد.

شدت آن می‌تواند از احساسات کسل ‌کننده‌ای که گویی همه چیز را در پنبه پیچیده تا صداهای داخل گوش مانند وزوز گوش و همچنین در مواردی تا حد ناشنوایی عمیق با یکدیگر متفاوت باشد.

کم شنوایی شدید ناگهانی و ناشنوایی در یک گوش هر دو از علائم شایع سکته گوش هستند. سکته گوش به‌عنوان کم شنوایی حسی عصبی ناگهانی نیز شناخته می‌شود. در عرض سه روز، بیماران به‌صورت ناگهانی بخش یا تمام توانایی شنوایی خود را از دست می‌دهند. در همین حال، ممکن است، دچار سرگیجه ناگهانی، وزوز گوش و گوش درد نیز شوند.

در مرحله اولیه، بسیاری از افراد علائم به وجود آمده را جدی نمی‌گیرند، زیرا ممکن است، فکر کنند که این رخداد، تنها به دلیل انسداد مجرای گوش ناشی از وجود جرم گوش است.

برخی از افراد حتی ممکن است به این موضوع فکر کنند که علائم پس از مدتی از بین رفته و در نتیجه زمان مشاوره پزشکی را به تأخیر می‌اندازند. بسیاری از بیماران مبتلا به کم شنوایی ناگهانی در ابتدا با تشخیص دیگری مانند عفونت گوش یا نهفتگی موم مواجه شده و بنابراین ماهیت واقعی مشکل آنها ممکن است، دیر تشخیص داده شده و درمان مناسب برای آنها به تعویق بیفتد.

در واقع کم شنوایی حسی عصبی ناگهانی یک وضعیت اورژانسی محسوب شده و دو هفته اول پس از شروع بیماری دوره طلایی درمان آن است. پس از تشخیص ناهنجاری‌های شنوایی، بیماران باید در اسرع وقت به‌دنبال مشاوره پزشکی باشند.

شخصی که سکته گوش یا کم شنوایی ناگهانی را تجربه می‌کند، ممکن است، علائم زیر را داشته باشد:

✓ کاهش شنوایی بلافاصله پس از یک صدای بلند و تکان‌ دهنده یا صدایی در یک گوش

✓ کاهش شنوایی ناگهانی قابل توجه هنگام بیدار شدن از خواب

✓ مشکل شنوایی ناگهانی در تماس تلفنی

✓ صداها ممکن است، هنوز قابل شنیدن باشند، اما با حجم بسیار کمتر در گوش آسیب دیده

✓ شنیده شدن صداهای عادی صحبت کردن به‌صورت یک زمزمه

✓ سرگیجه، فشار و صدای زنگ در گوش (وزوز گوش)

علل کاهش شنوایی ناگهانی یا Sudden Sensorineural Hearing Loss به 3 دسته کلی تقسیم می‌شود که عبارت اند از:

• یک علت ناشناخته
• یک رویداد توضیحی آشکار (مانند عفونت مغزی یا آسیب سر)
• یک اختلال زمینه‌ای

که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت.

در بیشتر افراد، هیچ دلیل خاصی برای کم شنوایی ناگهانی نمی‌توان پیدا کرد. با این حال، پزشکان چندین نظریه مختلف دارند.

علل احتمالی بروز این نوع از کم شنوایی، عبارت اند از عفونت‌های ویروسی به‌ویژه عفونت با ویروس هرپس سیمپلکس، واکنش خودایمنی (حمله به گوش داخلی یا اعصاب آن توسط سیستم ایمنی بدن و انسداد رگ‌های خونی کوچک گوش داخلی یا سایر رگ‌های خونی آن).

وجود فشارهای عصبی نیز ممکن است یکی از علل ابتلا به سکته گوش در افراد مختلف بوده و آنها را تحت تاثیر قرار دهد.

در بسیاری از افراد دیگر، علت کاهش شنوایی ناگهانی، آشکار است. این گونه علل ناشی از موارد زیر خواهند بود:

• ضربه به سر
• تغییر شدید فشار
• داروهای آسیب زننده به گوش داخلی (همانند داروهای اتوتوکسیک)
• عفونت‌ها

آسیب به سر (مانند شکستگی استخوان تمپورال در جمجمه یا گاهی اوقات ضربه مغزی شدید بدون شکستگی) نیز می‌تواند به گوش داخلی آسیب رسانده و باعث کاهش شنوایی ناگهانی در فرد شود.

تغییرات شدید فشار (مانند تغییراتی که هنگام شیرجه یا با پایین آوردن وزنه هنگام وزنه برداری رخ می‌دهد) می‌تواند، باعث ایجاد سوراخ (فیستول) بین گوش میانی و گوش داخلی شود.

گاهی اوقات، چنین فیستولی از بدو تولد وجود دارد و می‌تواند، خودبه‌خود باعث کاهش شنوایی ناگهانی شده یا فرد را مستعد کم شنوایی پس از ضربه به سر یا تغییر فشار کند.

داروهای اتوتوکسیک از جمله داروهایی هستند که عوارض جانبی مخربی برای گوش دارند. برخی از داروها ممکن است، به‌سرعت باعث کاهش شنوایی شده و حتی در برخی از موارد در عرض یک روز (به‌خصوص اگر دوز تجویز شده خیلی زیاد باشد).

تعداد کمی از افراد دارای یک اختلال ژنتیکی نادر هستند که آنها را مستعد کم شنوایی ناشی از مصرف برخی از دسته بندی‌های آنتی بیوتیک‌ها به نام آمینوگلیکوزیدها می‌کند.

همه افرادی که از چنین آنتی بیوتیک‌هایی استفاده می‌کنند، باید در حین مصرف دارو برای غربالگری سطوح سمی که ممکن است، باعث کاهش شنوایی شود، آزمایش خون دهند.

برخی از عفونت‌ها نیز ممکن است، باعث کاهش شنوایی ناگهانی در طول یا بلافاصله پس از بیماری حاد شوند. این عفونت‌ها شامل مننژیت باکتریایی، بیماری لایم و بسیاری از عفونت‌های ویروسی است؛ از جمله شایع‌ترین علل ویروسی در کشورهای توسعه یافته اوریون و عفونت مغزی هرپس سیمپلکس است. ابتلا به سرخک نیز می‌تواند یک علت بسیار نادر از این بیماری باشد، زیرا اکثر افراد در برابر عفونت ایمن هستند و واکسینه شده اند.

کم شنوایی ناگهانی به ندرت می‌تواند، اولین علامت بروز برخی از اختلالات در فرد باشد؛ زیرا اکثر اختلالات معمولاً علائم اولیه دیگری به غیر از آن دارند.

چنین اختلالاتی شامل تومور عصب شنوایی به نام شوانوم دهلیزی، مولتیپل اسکلروزیس، بیماری منیر یا سکته مغزی کوچک به دلیل انسداد شاخه‌ای از شریان است که به مرکز تعادل مغز (مخچه) می‌رود.

گاهی اوقات عفونت سیفلیس در افرادی که مبتلا به عفونت HIV هستند، دوباره فعال می‌شود. این فعال‌سازی مجدد می‌تواند، یکی از علل کری ناگهانی یا سکته گوش باشد.

اختلالات نادرتری همانند سندرم کوگان ممکن است، یک واکنش خود ایمنی باشد که به گوش داخلی (و همچنین سطح چشم) حمله کند. سایر اختلالات همچنین شامل التهاب عروق خونی (واسکولیت) و اختلالات خونی مانند ماکروگلوبولینمی، بیماری سلول داسی شکل و برخی از انواع لوسمی‌ها هستند که می‌توانند باعث بروز انواع ناشنوایی و درجات مختلف کم شنوایی در افراد شوند.

اگر علائم ناشنوایی ناگهانی دارید، پزشک وجود کم شنوایی هدایتی را در شما رد خواهد کرد.

پزشک ممکن است، ابتدا داخل کانال گوش شما را برای بررسی مشکلاتی همانند تجمع مایع یا موم بررسی کند. اگر این علل رد شوند، احتمالاً به یک متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع داده خواهید شد.

پزشک متخصص، ممکن است، آزمایش شنوایی سنجی تون خالص را برای شما تجویز کرده که یک معاینه شنوایی است , توسط شنوایی سنج انجام شده و صداهای مختلف را از طریق هدست پخش می‌کند تا یک مشکل حسی را شناسایی و شدت کاهش شنوایی را تعیین کند.

یکی از نشانه‌های کم شنوایی ناگهانی می‌تواند از دست دادن حداقل 30 دسی بل (دسی بل معیاری برای سنجش شدت صدا است) در سه فرکانس متصل در عرض 72 ساعت باشد. بیماران ممکن است تغییرات ظریف‌تر و ناگهانی در شنوایی خود داشته باشند و ممکن است با انجام آزمایش‌های دیگری وجود کری ناگهان در آنها تشخیص داده شود.

اگر ناشنوایی ناگهانی در شما تشخیص داده شود، احتمالاً پزشک آزمایش‌های اضافی را برای تعیین علت زمینه‌ای کم شنوایی ناگهانی شما تجویز می‌کند. این آزمایشات ممکن است شامل آزمایش خون، معمولاً تصویربرداری رزونانس مغناطیسی یا MRI و تست تعادل باشد.

بازیابی شنوایی دو تا چهار هفته پس از شروع کم شنوایی بدون استفاده از هیچ یک از روش‌های درمانی، غیرممکن خواهد بود، به این معنا که کم شنوایی پس از آن دائمی و غیر قابل برگشت می‌شود.

اما خبر خوب این که در حدود 50 درصد از افرادی که کم شنوایی ناگهانی را تجربه می‌کنند، به‌صورت خودبه‌خود تمام یا بخشی از شنوایی خود را ظرف یک تا دو هفته به‌دست می‌آورند.

با این حال، در صورت عدم بازگشت شنوایی، ضروری است که در اسرع وقت به دنبال درمان باشید. پس از آن دوره کوتاه، بدون درمان، کاهش شنوایی به احتمال زیاد دائمی و غیر قابل برگشت خواهد بود.

کاهش شنوایی ناگهانی با علت قابل شناسایی معمولاً قابل درمان است.

به‌عنوان مثال، جرم گوش که به‌صورت فشرده وجود دارد را می‌توان در مطب پزشک خارج کرده یا عفونت گوش را می‌توان با آنتی بیوتیک درمان کرد.

در موارد جدی‌تر کم شنوایی ناگهانی، حدود 50 درصد از افراد تمایل دارند، بخشی یا تمام شنوایی خود را به‌صورت خودبه‌خود، طی یک تا دو هفته بازیابی کنند.

هر چه زودتر درمان شوید، شانس حفظ شنوایی شما بیشتر خواهد شد. در واقع، 85 درصد از کسانی که به‌سرعت و توسط متخصص گوش و حلق و بینی تحت درمان قرار می‌گیرند، می‌توانند بخشی یا همه شنوایی خود را بازیابند. کم شنوایی نوزادان در بدو نیز در مواردی ناشی از این نوع بیماری است که نیاز به درمان فوری دارد.

رایج‌ترین و مؤثرترین درمان برای کم شنوایی ناگهانی گوش، استروئید درمانی است که شامل استفاده دوره‌ای از کورتیکواستروئیدها برای کاهش التهاب بوده و در بهبودی فرد، بسیار مؤثر خواهد بود. این داروها ممکن است به صورت خوراکی بوده یا از طریق تزریق، داخل گوش شوند.

بسته به یافته‌‌ها و علت مشکوک کاهش شنوایی، سایر درمان‌ها به‌صورت انتخابی استفاده می‌شوند. نشان داده شده است که آنتی اکسیدان‌ها باعث بهبودی در گوش داخلی می‌شوند.

از داروهای ضدویروسی نیز در برخی موارد استفاده شده، اما در دو مطالعه کنترل شده که یکی در ایالات متحده و دیگری در اروپا انجام شده، هیچ نشانی از تأثیر داروهای ضدویروسی بر این بیماری وجود نداشته است.

سکته مغزی یا ایسکمی را می‌توان با داروهای رقیق‌کننده خون درمان کرد. پارگی پرده گوش داخلی نیز قابل درمان است. در موارد خاص، جراحی گوش ممکن است، برای چسباندن غشای گوش داخلی (پنجره‌های گرد و بیضی‌شکل) با چربی لاله گوش توصیه شود (روشی جزئی با خطر کم اما فایده نامشخص).

علل خاص نیز درمان‌های مخصوص به خود دارند؛ به ‌عنوان مثال، AIED را می‌توان با استفاده از استروئیدها یا سرکوبگرهای ایمنی درمان کرد، بیماری منیر با دیورتیک‌ها و رژیم غذایی کم نمک، نوروم آکوستیک نیز اغلب با جراحی یا رادیوتراپی درمان می‌شود.

اکثر پزشکان توافق دارند که درمان‌ها زمانی مؤثرتر خواهند بود که در اولین فرصت ممکن و پس از شروع از دست دادن شنوایی آغاز شوند.

اگرچه همه بیماران شنوایی خود را به دست نمی‌آورند و ممکن است، مبتلا به درجات مختلف کم شنوایی شوند، گزینه‌های درمانی حتی برای بیمارانی که با کم شنوایی دائمی مواجه شده اند نیز وجود دارد.

افرادی که تمام یا بخشی از شنوایی خود را بازیابی نمی‌کنند، ممکن است، برای درمان، نیاز به استفاده از سمعک داشته باشند. در برخی از موارد نیز درمان کم شنوایی بدون سمعک خواهد بود و برای مثال از کاشت حلزون استفاده می‌شود.

سمعک می‌تواند به کاهش شنوایی و سرکوب وزوز گوش کمک کند.

CROS شامل دو دستگاه مجزا است که هر دو شبیه سمعک هستند. یکی از دستگاه‌ها روی گوشی که شنوایی طبیعی دارد و دیگری روی گوش کم شنوا قرار می‌گیرد. دستگاهی که روی گوش ضعیف قرار می‌گیرد، دارای یک میکروفون است که صدا را از محیط گرفته و به گوش سالم می‌فرستد.

این وسیله با جراحی کاشته شده و ارتعاشات صوتی را مستقیماً از طریق استخوان‌ها به گوش داخلی منتقل می‌کند. در سمت ضعیف صدا را دریافت کرده و آن را به گوشی که شنوایی عادی دارد، منتقل می‌کند. استفاده از ایمپلنت هادی استخوان ممکن است، زمانی توصیه شود که سایر گزینه‌ها مناسب نباشند و به‌خوبی کار نکنند.

این عمل جراحی، ممکن است، زمانی که آسیب در طرف ضعیف گوش، شدید تا عمیق بوده، گزینه مناسبی باشد. کاشت حلزون از یک ایمپلنت و یک بخش خارجی تشکیل شده است. صدا به‌صورت مستقیم به گوش ارسال شده و هرگز قسمت‌های آسیب دیده گوش را دور نمی‌زند. این کار می‌تواند به کاهش شنوایی و وزوز گوش نیز کمک کند.

افرادی که برای کاهش شنوایی ناگهانی تحت درمان قرار می‎گیرند، ممکن است با 3 نتیجه ناشی از بیماری کم شنوایی ناگهانی یا درمان‌های خاص آن مواجه شوند که عبارت اند از:

1- شنوایی در مدت 3 روز یا حتی در مواردی تا 6 ماه به حالت عادی بازمی‌گردد.

2- برخی از انواع ناشنوایی برمی‎گردند ولی ممکن است، نوسان داشته باشند.

3- شنوایی برنمی‌گردد. اگر چنین است، مطمئن باشید که می‌توان با سمعک یا کاشت حلزون این مشکل را رفع کرد و به شما این امکان را می‌دهد که به زندگی عادی خود بازگردید.

یک تیم تحقیقاتی به رهبری MedUni Vienna AC102، ماده فعال جدیدی که امید به درمان مؤثری برای کم شنوایی ناگهانی حاد دارد را بررسی کرده اند. آخرین نتایج در مجله علمی “Cell Death & Disease” منتشر شده و یافته‌های اولیه از کارآزمایی‌های بالینی، نشان دهنده پیشرفت قابل توجهی در درمان اختلالات شنوایی حاد است.

تیمی از دانشمندان بالینی در UCLH عواملی را شناسایی کرده‌ اند که بهبود کامل شنوایی پس از ابتلا به کم شنوایی ناگهانی را پیش‌بینی می‌کنند که قوی‌ترین پیش‌بینی‌ آنها، درمان با استروئیدها طی هفت روز پس از کاهش ناگهانی شنوایی است.

محققان با 240 پزشک جوان همکاری کردند و بزرگترین مطالعه تا به امروز را روی بزرگسالانی که با کاهش شنوایی ناگهانی در 76 بیمارستان در انگلستان و ولز مشاهده شده بودند، انجام دادند.

این تیم، داده‌های این مطالعه را تجزیه و تحلیل کرد و دریافت که بیمارانی که استروئیدها را طی 7 روز دریافت کرده‌اند، در مقایسه با افرادی که استروئید دریافت نکرده ‌اند، پنج برابر بیشتر احتمال دارد که شنوایی خود را به‌صورت کامل بازیابی کنند، حتی پس از محاسبه سایر عوامل کاهش شنوایی و بیماری‌ها.

دلایل کم شنوایی ناگهانی یا سکته گوش همان گونه که آورده شد، متفاوت است. راه‌هایی نیز برای پیشگیری از بروز این بیماری وجود دارد که به‌صورت زیر هستند:

یکی از علل کری ناگهانی می‌تواند، سبک زندگی افراد باشد. یک سبک زندگی سالم می‌تواند به بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن و افراد با ایمنی پایین‌تر که در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سکته گوش هستند، کمک کند. عادات خوب زندگی، تغذیه سالم و خواب کافی برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری ضروری است.

پیشگیری از آنفولانزا نیز از دیگر روش‌های پیشگیری از بروز این بیماری است. از آنجایی که برخی موارد ابتلا به کم شنوایی ناگهانی، مربوط به آنفولانزا است، توجه بیشتر به پیشگیری از آنفولانزا می‌تواند، احتمال ابتلا به سکته گوش را کاهش دهد. یکی از راه‌های کاهش ابتلا به این بیماری تزریق به‌موقع واکسن‌های آنفولانزا و قبل از شروع فصل سرما است.

حفظ ثبات عاطفی نیز از جمله راه‌های جلوگیری از سکته گوش است. بی‌ثباتی عاطفی در مواردی ممکن است، باعث عدم تعادل در تنظیم مایع عصبی – هومورال در بدن شده و در نتیجه بر میزان گردش خون در گوش تأثیر بگذارد. بنابراین، حفظ خلق و خوی آرام و اجتناب از ایجاد نوسانات عاطفی بسیار حائز اهمیت بوده و می‌تواند تا حد زیادی به افراد کمک کند.